Телеграмдан саройга: Ўзбекистоннинг энг яхши қўғирчоғи қўлга олинди

Ўзбекистон Президенти ҳузуридаги Тадбиркорликни Қўллаб-қувватлаш Жамоатчилик Кенгашини қайта ташкил этди ва 27-август куни Президент фармони билан унинг 40 кишидан иборат янги таркиби тасдиқланди. Янги қўшимчалар орасида молия ва иқтисодиёт блоггери ва фуқаролик фаоли Отабек Бакиров, шунингдек, бизнес етакчилари Лазиз Ҳамидов, Динара Исломова ва Лола Мирзаева бор. Таниқли бизнесменлар Зафар Ҳошимов, Фарҳод Мамажонов, Жаҳонгир Ортиқхўжаев ва Мурод Назаров каби мавжуд аъзолар ўз хизматларини давом эттирадилар.

2022-йилда ташкил этилган ва охирги марта 2024-йил декабр ойида янгиланган кенгаш сезиларли таъсирга эга бўлишга тайёр. 17-августда қабул қилинган ва 18-ноябрдан кучга кирган қонунга кўра, Адлия вазирлиги ҳуқуқий баҳо беришдан олдин бизнес субьектларига таъсир кўрсатадиган барча қонун лойиҳалари кенгаш томонидан кўриб чиқилиши керак. Бу органнинг қонунчилик жараёнига расман қўшилган биринчи мартадир.

Бакировнинг тайинланиши алоҳида эътиборга сазовор бўлди. Блоггер ва кенг аудиторияга эга Телеграм каналининг эгаси сифатида у со'нгги икки йил ичида О'збекистон иқтисодий сиёсатига оид кескин ва қат'ий танқидлари билан машҳур бо'лди. Унинг шарҳлари энергия тарифлари, субсидия дастурлари, божхона то'ловлари, давлат корхоналари ва ХВЖ солиқ тавсиялари каби соҳаларни қамраб олди, ко'пинча мансабдор шахслар ва муассасаларни то'г'ридан-то'г'ри номлади. Унинг энергетика соҳасига нисбатан доимий танқидлари 2024-йил охирида энергетика вазири Жо'рабек Мирзамаҳмудов томонидан унга қарши шикоят қилинишига олиб келди, гарчи Тошкент полицияси жиноий иш қо'зг'атмасликни танлаган бо'лса ҳам. Бакиров унинг танқидлари муайян шахсларга эмас, балки тизимли муаммоларга қаратилганлигини та'кидлади.

Айнан шу асосда унинг президентлик маслаҳат органига киритилиши ба'зи кузатувчилар томонидан одатий о'згаришдан ко'ра ко'проқ нарса сифатида қаралади. Давлат тузилмаларига очиқ танқидчиларни киритиш амалиёти чекланган мустақил институтларга эга тизимларда кенг тарқалган. Кенгаш лавозими мақом ва кириш имкониятини беради, аммо ко'пинча а'зонинг ҳозирда расман маслаҳат берадиган ҳукуматга нисбатан жамоатчилик танқидини юмшатишига яширин умид мавжуд. Бу асосий ниятми ёки кенгашнинг тажрибасини кенгайтиришга қаратилган чинакам ҳаракатми, буни фармоннинг о'зидан аниқлаб бо'лмайди, чунки О'збекистон расмийлари тайинлаш ҳақида бу шартларда очиқчасига мурожаат қилишмаган.

Энг танқидчи ролини расмийлаштириш орқали ҳукумат келажакдаги бизнес қонунлари учун кучли филтр яратди. Бироқ, бу ҳаракат мамлакатда мустақил иқтисодий норозилик учун қолган ё'лларни қисқартириш эвазига амалга оширилиши мумкин.

Ушбу баҳолашнинг аниқлиги вақт о'тиши билан аён бо'лади, чунки Бакировнинг кенгашдаги о'рни унга тизим ичидан о'з хавотирларини билдириш учун расмий платформа беради. Шу билан бир қаторда, скептиклар та'кидлаганидек, бу уни О'збекистоннинг жамоатчилик муҳокамасида иқтисодий сиёсат бо'йича энг изчил мустақил овозлардан бири сифатида жимгина ё'қ қилиши мумкин.