Ўзбекистонда 28-сентабр — 4-октабр кунлари об-ҳаво қандай бўлади? Газета шарҳи
Жорий ҳафтада Ўзбекистонда об-ҳаво ўзгарувчан бўлади: ҳафта бошида антициклон таъсирида ҳарорат сезиларли пасайиб, жойларда ёмғир ёғади, тоғларда қор кутилади. Дам олиш кунларига бориб ҳаво яна исиб, кундузи +30…+32 даражагача кўтарилади.
Ўзбекистонда 28-сентабр — 4-октабр кунлари об-ҳаво қандай кечади? Газета шарҳи
Ҳафтанинг иш кунларида об-ҳавога шимолдан таъсир қилувчи кенг кўламли антициклон чеккаси ҳукмронлик қилиб, у жойларда тунги ҳароратнинг сезиларли пасайишини таъминлайди. Жануб вилоятларидан ташқари ҳудудларда кундузги ҳарорат максимумлари энг кўпи билан +25 даражагача кўтарилиши мумкин.
Жума кунидан бошлаб совуқ аста-секин чекиниб, ҳароратнинг кўтарилиши кутилмоқда. Жума ва дам олиш кунлари республиканинг катта қисмида кундузги ҳарорат +30…+32 даражагача чиқиши мумкин. Ҳафтанинг айрим кунларида ҳудудларда ёғингарчилик бўлиши кутилади.
2-октабргача Ўзбекистоннинг жуда катта қисмида салқин ҳаво оқими таъсири сабабли дастлабки 5 кунлик ўртача ҳарорат кўп йиллик иқлимий меъёр атрофида, яъни октабр бошларига хос одатий мўтадил вазиятда бўлиши қайд этилган.
Ўзгидрометнинг ҳафта кунлари учун тузган прогнозларига кўра, душанба куни республиканинг тоғли ҳудудлари ва водийдаги айрим жойларда, чоршанба ва пайшанба кунлари шимолий ҳудудлардан ташқари барча вилоятларда, дам олиш кунлари эса Тошкент, Сирдарё, Самарқанд, Жиззах ва водий вилоятларида ёғингарчилик бўлиши келтириб ўтилган.
Тоғларда деярли ҳар куни ёғингарчилик кутилади, баланд тоғларда қор ёғиши мумкин. Тоғларда ёғингарчилик миқдори кўп бўлиши кутилмоқда.
Ҳафтанинг иш кунларида тоғли ҳудудларда тунги ва тонгги пайтларда +3…+8 даража, бошқа вилоятларда +7…+12 даража атрофида салқин ҳаво бўлиши прогноз қилинмоқда. Кундузги пайтларда ҳафта бошида тоғларда +13…+18 даража, жануб ҳудудлардан ташқари ҳудудларда +20…+25 даража бўлиши аниқланган.
Чоршанбадан бошлаб жанубда ҳаво ҳарорати кундузлари +32 даражагача кўтарилса, жума кунидан республиканинг бошқа ҳудудларида ҳам ҳарорат +30 даража атрофида иссиқ бўлиши мумкин. Шу пайтда тунги ва тонгги ҳарорат кўрсаткичлари ҳам ҳафта бошларига нисбатан сезиларли ошади.
Ўзгидрометнинг бошқа бир ахбороти ҳамда Европа ўрта ва узоқ муддатли об-ҳаво прогнози маркази (ЭСМВФ) прогнозларига кўра, ушбу ҳафта республика бўйлаб ўртача ҳаво ҳарорати шу даврга хос меъёрдан 1−2 даража паст бўлиши, ёғингарчилик бўйича эса Қорақалпоғистондан ташқари ҳудудларда бироз намгарчил ҳафта ўтиши англашилган. Тоғларда эса меъёрдан кўпроқ ёғин тушиши кутилмоқда.
Шундай қилиб, жорий ҳафта кўплаб ҳудудларда узоқ вақтдан бери кутилаётган ёмғирли кунлар кузатилиши, ҳафта бошидаги сезиларли салқин ҳаво тоғларда чорвадорларни чорва молларини тезроқ пастга ҳайдаб туширишга ундаши мумкин.
Ҳафта бошларида Ўзбекистон антициклон таъсирида сезиларли салқин ҳаво остида қолади. Куз бошидаги иссиққа мослашган организм учун бундай тез совиш маълум физиологик юклама келтириши мумкин. Совуқ антициклон таъсирида об-ҳаво ўзгаришларига мойил кишиларда астма ва аллергик касалликлар белгилари кучайиши мумкин.
Айниқса, болалар, кексалар ва нафас йўллари касалликлари бор кишилар салқин ҳавога жуда сезгир. Ҳафта ўрталаридан ҳаво бироз илиқлашиб, дам олиш кунларига бориб кундузги ҳарорат +30…+32 даражагача кўтарилиши, яъни қисқа вақт ичида салқиндан яна иссиқ шароитга ўтилиши кутилмоқда.
Ҳафта ўртасидаги намроқ ҳавонинг кириб келиши ҳам об-ҳаво ўзгаришларига сезгир аҳоли қатламига таъсир қилади. Шу сабабли бу ҳафтада саломатлик нуқтаи назаридан асосий омил ҳарорат, намлик ва атмосфера шароитининг тез алмашиши бўлади. Айниқса, сезгир гуруҳлар эрталаб-кечки салқинлик ва кундузги иссиқ ўртасидаги фарқни ҳисобга олиши муҳим. Нам ҳавонинг ўзи шамоллашга сабаб бўлмайди, аммо нам ва яхши шамоллатилмайдиган хоналарда моғор нафас йўлларига салбий таъсир қилиши мумкин.
Ҳафта бошида Ўзбекистоннинг катта қисмида тонгги ва тунги пайтларда антициклоннинг жанубий чеккаси сабабли ҳарорат +3 дан +9 даражагача оралиғида бўлади. Бу кунларда аҳоли кечки, тунги ва тонгги пайтларда ростдан ҳам қалинроқ кийинишига тўғри келади.
Жума кунидан бошлаб сутканинг катта қисмида аҳоли қулайроқ об-ҳаво муҳитини ҳис этади. Бундай вақтда одамлар ишга, ўқишга отланишда кийиниш борасида турли ноаниқликларга дуч келади. Чунки кечга томон ҳавонинг яна совиши қалинроқ кийим кийиб олишга ундайди.
Баланд тоғларга саёҳат қилишда эса қалин кийимлар кийиб олиш ва қорли об-ҳавога тайёргарлик кўриб йўлга чиқиш лозим.
Қуёш фаоллиги бўйича мавжуд прогнозларга кўра, жорий ҳафта давомида сокин даражадаги магнит бўрони қўзғалишлари бўлиши баҳоланмоқда.
Иш ҳафтасининг барча кунлари учун “яшил” — хавфсиз даражадаги магнит бўрони бўлиши прогноз қилинмоқда.
Магнит бўронининг кишилар саломатлигига таъсири ҳақида фанда ҳануз аниқ хулосалар йўқ. Шунинг учун бундай космик таъсир кишилар саломатлигига мутлақо таъсир қилади, дейиш хато.
Ўзгидромет агентлиги ҳафта давомида жуда кучли шамоллар бўлишига эътибор қаратмаган. Ҳафта бошларида антициклон таъсирида шамолнинг сусайиши ва атмосферанинг турғунлашиши айрим ҳудудларда, айниқса, Тошкент ва водийда ҳаво сифатининг вақтинча ёмонлашиши учун шароит яратиши мумкин. Ҳавода чанг заррачаларининг кескин ортиши учун ҳозирча кучли метеорологик омиллар кўринмаяпти.
Ҳавода ифлосланиш орца ёки майда заррачалар билан боғлиқ ифлосланиш юз берса, қандай ҳаракат қилиш бўйича Санитария-эпидемиология қўмитаси аҳолининг турли ёш қатламлари ва беморлар учун тайёрлаган тавсиялари билан танишиб қўйиш зарар қилмайди.
Шундай қилиб, 28-сентабрдан 4-октабргача Ўзбекистонда ҳафта давомида кескин алмашиниб турувчи об-ҳаво шароити кузатилади. Ҳафта бошидаги сезиларли салқин ҳаво дам олиш кунлари куз бошларига хос иссиқ ҳаво билан алмашинади.
Кўплаб ўзбекистонликлар ушбу ҳафта куз ёмғирларига гувоҳ бўлиши мумкин.