«Ўзбекнефтгаз» лицензиялар бекор қилинганидан кейин Saneg конларини олмаган
«Ўзбекнефтгаз» хусусий компаниянинг лицензиялари бекор қилинганидан кейин Saneg’нинг нефть ва газ конлари ёки ундаги улушлари унга топширилмаганини маълум қилди. Ушбу активларни энди ким бошқараётганига давлат компаниясида аниқлик киритилмади. 2019 йилда Saneg 100 дан ортиқ конни ўзлаштириш ҳуқуқини олган эди.
«Ўзбекнефтгаз» лицензиялар бекор қилинганидан кейин Saneg конларини олмади
«Ўзбекнефтгаз» нефть ва газ конларидан фойдаланиш бўйича лицензияларнинг бир қисми бекор қилинганидан кейин Saneg компаниясининг активлари ёки улушларини олмаган.
Бу ҳақда «Ўзбекнефтгаз» вакиллари 27 октябрь куни ўтказилган матбуот анжуманида «Газета» мухбирининг илгари хусусий Sanoat Energetika Guruhi (Saneg) компаниясига берилган конлардан фойдаланиш лицензияларининг кейинги тақдири ҳақидаги саволига жавоб бераётиб маълум қилишди.
Журналист октябрь бошида Давлат активларини бошқариш агентлиги раҳбари Соҳибжон Муродов Saneg’нинг нефть ва газ конларига бўлган лицензиялари бекор қилинганини маълум қилганини эслатиб, эндиликда уларнинг оператив ва молиявий бошқаруви билан ким шуғулланаётганини сўради.
«Saneg — алоҳида ташкилот. У бизнинг бўйсунувимизда эмас ва бизнинг бу йўналишда у билан ҳамкорлигимиз йўқ. Бу маълумот биз томонимиздан эълон қилинмаган. Менимча, уни эълон қилган идорага мурожаат қилиш тўғрироқ бўлади», — деб жавоб берди компания раҳбарининг қайта ишлаш бўйича ўринбосари Аброржон Худойберганов.
У шунингдек, давлат компанияси лицензиялар бекор қилингани эълон қилинганидан кейин Saneg активлари ёки улушларини олмаганини таъкидлади.
«Бизга ҳеч қандай актив ёки улушлар ўтказилмаган», — дея аниқлик киритди компания вакили.
Шу билан бирга, «Ўзбекнефтгаз» лицензиялари бекор қилинган конларни бошқариш учун ҳозирда ким масъул экани ва уларни ўзлаштириш ҳуқуқини бошқа компанияларга ўтказиш режалаштирилган-режалаштирилмагани ҳақида маълум қилмади.
Эслатиб ўтамиз, 8 октябрь куни Давлат активларини бошқариш агентлиги директори Соҳибжон Муродов илгари Saneg’га берилган нефть конларидан фойдаланиш лицензиялари бекор қилинганини маълум қилган эди.
Унинг сўзларига кўра, бунга рухсатномалар шартлари бажарилмагани ва ер қаърининг тегишли участкалари хўжалик жиҳатидан ўзлаштирилмагани сабаб бўлган.
«Менинг билишимча, бу конлар муомалага киритилмаган, лицензия шартлари эса бажарилмаган. Шу сабабли бугунги кунда [лицензиялар] бекор қилинган. Ҳозирда Геология вазирлиги улардан самарали фойдаланиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқмоқда», — деди Муродов.
Агентлик раҳбари конларнинг ўзи хусусий мулкка ўтказилмаганини тушунтирди. Saneg ер қаъридан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи лицензияларни олган эди.
Шу билан бирга, Муродов Saneg’нинг айнан қанча лицензияси бекор қилингани, бу қайси конларга тааллуқли экани, тегишли қарорлар қачон қабул қилингани ва компания фойдаланишида ер қаърининг қанча участкаси қолаётганига аниқлик киритмади.
Saneg расмий сайтида илгари компания 103 та нефть ва газ конидан фойдаланиш ҳуқуқига эга экани кўрсатилган эди.
2019 йилда ҳукуматнинг ёпиқ қарори асосида 100 дан ортиқ нефть ва газ конлари «Ўзбекнефтгаз» тузилмасидан кейинчалик номи Saneg деб ўзгартирилган Jizzakh Petroleum компаниясига ўтказилган эди.
Ошириш 2020−2030 йилларда нефть қазиб олишни кўпайтириш дастури билан боғлиқ эди. Унда 2,68 млрд доллар миқдорида инвестиция киритиш, 800 та янги қудуқ бурғилаш ва яна 500 тасини капитал таъмирлаш назарда тутилган эди.
Бундан ташқари, ишчи гуруҳ ҳужжатларида топширилаётган конларда 2020 йил учун нефть қазиб олиш прогнози дастлаб 421,2 минг тоннани ташкил этгани, бироқ дастур лойиҳасида 378,8 минг тоннагача камайтирилгани қайд этилган эди.
Мутахассислар қазиб олиш ошган тақдирда ҳам эришилган кўрсаткичлар кўпи билан икки йил сақланиб туриши мумкинлигидан огоҳлантирган эди.
Saneg’нинг ўз маълумотларига кўра, 2022 йилда компания режалаштирилган 614,7 минг тонна ўрнига 545,4 минг тонна нефть қазиб олган.
«Биздаги мавжуд маълумотларга кўра, маълум бир даврда нефть қазиб олиш ҳажмлари оширилган, аммо сўнгги йилларда бу юқори кўрсаткичлар яна пасая бошлаган», — деб таъкидлаган эди у.
Ўшанда Муҳиддинов топширилган конлар билан боғлиқ вазиятни ўрганиши ва кейинги чора-тадбирлар бўйича таклифлар тайёрлаши керак бўлган махсус комиссия тузилганини маълум қилган эди.
Конларни Saneg’га ўтказиш бўйича битим «Ўзбекнефтгаз» бошқарувининг собиқ раиси Баҳодиржон Сидиқов ва бошқа айбланувчиларга нисбатан юритилаётган жиноят иши доирасида ҳам кўриб чиқилмоқда.
Айблов талқинига кўра, 106 та нефть ва газ кони дастлаб шартномалар охиригача расмийлаштирилмасдан вақтинчалик фойдаланишга берилган, сўнгра уларни 10 йилга бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан сотиш назарда тутилган.
Терговнинг ҳисоблашича, топширилган активларнинг қиймати тахминан 90 млрд сўмга камайтириб кўрсатилган. Бундан ташқари, конларнинг бир қисмига бўлган ҳуқуқлар ўз вақтида қайта расмийлаштирилмагани сабабли, айблов таъкидлашича, «Ўзбекнефтгаз» 2023—2025 йилларда Saneg учун тахминан 10,4 млрд сўмлик ер солиғини тўлаган.
Сидиқов айбини тан олмади. У судда активларни ўтказиш у тайинлангунига қадар қабул қилинган Вазирлар Маҳкамаси қарорида назарда тутилганини, қийматдаги фарқ эса ҚҚС ставкасининг 15% дан 12% гача ўзгаргани билан изоҳланишини маълум қилди.
У бўлиб-бўлиб тўлаш шартларини ҳукумат қарори ва «Ўзбекнефтгаз»нинг халқаро кредиторлари томонидан белгиланган молиявий чекловлар билан боғлади.