Ўзбекистонда Кинематография агентлиги тугатилади ва "Ўзбекфильм" ислоҳ қилинади

Ўзбекистонда Кинематография агентлиги тугатилади ва "Ўзбекфильм" реформа қилинади

Ўзбекистонда кино соҳасини бошқариш тизими ўзгартирилади: Кинематография агентлиги тугатилади, унинг давлат сиёсатини амалга ошириш бўйича ваколатлари Маданият вазирлигига ўтади, фильмлар ишлаб чиқариш эса хусусий компанияларга топширилади. "Ўзбекфильм" киностудияси негизида лойиҳаларни танлаш ва молиялаштириш, уларни илгари суриш ва халқаро бозорга олиб чиқиш билан шуғулланадиган миллий кинокомпания ташкил этилади.

Бу ҳақда 26 октябрь куни киноиндустрия вакиллари билан учрашувда президент Шавкат Мирзиёев маълум қилди.

Маданият вазирлиги таркибида Киносанъат департаменти ташкил этилади. Унинг раҳбари вазир ўринбосарига тенглаштирилган мақомга эга бўлади. Янги бўлинма ишини ташкил этиш ҳамда Кинематография агентлиги ва унга бўйсунувчи ташкилотларни тугатишни таъминлаш учун бир ой муддат берилди.

Ўзгаришлар "Ўзбекфильм" киностудиясига ҳам дахлдор бўлади. Давлат муассасаси замонавий бизнес-модель асосида фаолият юритадиган миллий кинокомпанияга айлантирилади. У миллий кинобренд ва замонавий киноиндустрияни ривожлантириш марказига айланади, бироқ мустақил равишда фильмлар ишлаб чиқармайди. Компания фаолиятини бир ҳафта муддатда йўлга қўйиш топширилди.

Янги тузилма кинолойиҳаларни танлаш ва молиялаштириш, картиналарни илгари суриш ва тарқатиш, шунингдек, уларнинг халқаро бозорлар ва кинофестивалларга чиқишини ўз зиммасига олади. Фильмларни бевосита ишлаб чиқариш эса хусусий компанияларга топширилади.

Мирзиёев амалдаги давлат буюртмаси тизими замонавий киноиндустрия талабларига жавоб бермаслигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, алоҳида режиссёрларга олтитагача, муаллифларга эса еттитагача лойиҳа топширилган. Шу билан бирга, буюртмаларнинг деярли ярми давлат киностудияларига берилган, бу эса хусусий кинематографистларнинг тенг шароитларда рақобатлашиш имкониятларини чеклаган.

Оқибатда, деб таъкидлади президент, кучли сценарийлар ва сифатли фильмлар устида ишлаш ўрнига, кўпинча буюртмани имкон қадар тезроқ бажариш асосий ўринга чиқиб қолган. У, шунингдек, холис таҳлил муаллифларга камчиликларни аниқлаш ва ўз ишларини яхшилашга ёрдам бериши сабабли профессионал кинокритиклар фикрини инобатга олиш муҳимлигини кўрсатиб ўтди.

Давлат раҳбари дистрибуцияга — фильмларни ишлаб чиқаришдан то томошабингача бўлган йўлини таъминлайдиган илгари суриш ва тарқатишга алоҳида урғу берди. Унинг сўзларига кўра, томошабинлар ҳамон хорижий картиналар учун кинотеатрларга бормоқда, миллий фильмлар эса ҳозирча ҳар доим ҳам уларнинг ишончини оқламаяпти.

Президент, шунингдек, кино мамлакатнинг халқаро обрўсини мустаҳкамлашга ҳамда бошқа халқларни унинг тарихи ва маданияти билан таништиришга қодир бўлган "юмшоқ куч" воситасига айланганини таъкидлади. У кинематографистларни нафақат тарихий шахслар, балки замонамиз қаҳрамонлари — ўқитувчилар, шифокорлар, спортчилар, ҳарбий хизматчилар, тадбиркорлар ва ёшлар ҳақида ҳам фильмлар олишга чақирди.

"Ўзлигини англаш ва дунёга ўз овози билан ўз тарихини айтиб бериш" — Мирзиёев миллий кинога нисбатан "Ўз" ғоясини шундай таърифлади.

Учрашувда сўнгги йилларда ўзбек кинематографияси эришган ютуқлар ҳам қайд этилди. Ушбу даврда яратилган тарихий фильмлар орасида "Исломхўжа", "Ибрат", "Авлоний", "Абдулла Қодирий", "Қўқон шамоли", "Муқимий", "Илҳақ", "Ўзбек қизи" ва "Баҳодир Ялангтўш" номлари тилга олинди.

Миллий кино ютуқлари эътироф этилишига ўзбек санъаткорларининг халқаро миқёсда тан олиниши яна бир сабаб бўлди. Актриса Гулчеҳра Жамилова Марказий Осиё ва Кавказ кинематографистлари учун Тошкентда илк бор ўтказилган "Олтин глобус" халқаро киномукофоти маросимида "Меридиан" мукофотини олди.