«Ўта хавфли» «Поло» тўфони кучайиб, камдан-кам учрайдиган 5-тоифадаги бўронга айланди
Бўроннинг Мексика қирғоқлари яқинида тўсатдан кучайиши «ҳақиқатан ҳам ҳайратланарли», деди АҚШ тўфонларни кузатиш агентлиги.
«Жуда хавфли» «Поло» тўфони камдан-кам кузатиладиган 5-тоифадаги бўронга айланди
«Поло» тўфони Мексика қирғоқлари яқинида тез фурсатда кучайиб, Тинч океанида жорий мавсумдаги энг кучли бўронлардан бирига айланди.
АҚШ Океан ва атмосфера тадқиқотлари миллий бошқармаси (NOAA) томонидан бошқариладиган Тўфонларни кузатувчи самолёт сешанба куни бўрон ичига кириб, доимий шамол тезлиги соатига деярли 180 милга (285 км/соат) етганини ва бундан ҳам кучлироқ шамол эпкинларини қайд этди.
NOAAнинг Майамида жойлашган Миллий тўфонлар маркази бўронни «жуда хавфли» деб таърифлади ва унинг 24 соат ичида кучайишини «ҳақиқатан ҳам ҳайратланарли» деб атади.
Секин ҳаракатланаётган тизим Эл-Ниньо иқлим ҳодисаси билан боғлиқ бўлган ҳаддан ташқари иссиқ сувлардан куч олмоқда ва бу Саффир-Симпсон шкаласи бўйича энг юқори баҳо бўлган мавсумдаги учинчи 5-тоифали бўрондир.
NOAA огоҳлантиришига кўра, бўрон Мексиканинг жануби-ғарбий қирғоқлари яқинидан ўтиши кутилмоқда, бироқ қуруқликка урилиши прогноз қилинмаяпти.
Шимоли-ғарбга томон секин ҳаракатланар экан, «Поло» Мексиканинг жануби-ғарбий қирғоқларининг айрим қисмларига кучли ёмғирлар олиб келади, бу эса ҳалокатли сув тошқинлари ва кўчкиларга сабаб бўлиши мумкин, дейди NOAA.
Ёғингарчилик миқдори 6 дюймгача (15 см) етиши кутилмоқда, баъзи жойларда эса 8 дюйм бўлиши мумкин. Шунингдек, аҳоли яқин бир неча кун ичида йирик океан тўлқинлари ва ҳаёт учун хавфли бўлган серфинг шароитлари ҳақида огоҳлантирилди.
«Ҳозирча биздаги маълумотларга кўра, (Поло) қирғоққа тўғридан-тўғри урилмайди», деди сешанба куни Мексика Президенти Клаудия Шейнбаум ва Тинч океани қирғоғидаги аҳолини ҳушёр бўлишга чақирди. Шейнбаум Халиско, Колима ва Мичоакан штатларини хавф остида бўлган ҳудудлар сифатида кўрсатди.
Тўфонларни кузатувчи самолётдан олинган маълумотлар шуни кўрсатдики, «Поло» ҳали ҳам кучайиши мумкин ва яқин бир неча кун давомида 5-тоифали бўрон бўлиб қолиши эҳтимоли бор, бунга NOAA таърифлаганидек, бўронни озиқлантирувчи ўта иссиқ океан сувларининг «жуда қулай» муҳити сабаб бўлмоқда.
Океан ҳароратини кузатаётган олимларнинг таъкидлашича, ҳозирги Эл-Ниньо иқлим ҳодисаси тарихдаги энг кучлиси бўлиб турибди.
Тинч океанининг марказий-шарқий қисмидаги муҳим ҳудудда денгиз юзасининг кунлик ҳарорати 19 сентябрь куни ўртача кўрсаткичдан 3,05°C юқори бўлиб, 2015 йилдаги жуда кучли Эл-Ниньо пайтида ўрнатилган аввалги 3,02°C рекордни янгилади.
Эл-Ниньо бўйича баъзи узоқ муддатли кўрсаткичлар ҳали рекорд даражага етмаган, аммо бу йил охиригача кутилаётган энг юқори чўққи билан вазият ўзгариши мумкин.
Иссиқроқ океан сувлари бўронларнинг кўпроқ энергия ютишига имкон беради, бу эса кучлироқ шамолларга олиб келади.
Эл-Ниньо — табиий равишда содир бўладиган ҳодиса бўлиб, у тахминан ҳар икки-етти йилда бир марта такрорланади ва одатда бир йилга яқин давом этади.
Одатда Тинч океани бўйлаб шарқдан ғарбга эсадиган пассат шамоллари кучсизланиши ёки ҳатто йўналишини ўзгартириши мумкин, бу эса иссиқ сувнинг шарққа қараб тарқалишига имкон беради.
Шундан сўнг океандан атмосферага иссиқлик ажралиб чиқади, бу эса глобал ҳароратни ошириши ва бутун дунё бўйлаб об-ҳаво шароитларини ўзгартириши мумкин.