Моодйъс Апех Банкъга Б3 рейтингини берди
Моодйъс Ратингс агентлиги Апех Банкъга узоқ муддатли депозит ва эмитент рейтингларини барқарор прогноз билан Б3 даражасида берди ва банкнинг кредит портфелини баҳолади.

Моодй'с Апех Банкка Б3 рейтингини берди
Моодй'с Ратингс агентлиги Апех Банк АЖга маҳаллий ва хорижий валютадаги узоқ муддатли депозит ва эмитент рейтингларини Б3 даражасида, барқарор прогноз билан берди. Рейтинг ҳисоботига ко'ра, банкнинг асосий ва тузатилган асосий кредит баҳолари ҳам б3 даражасида белгиланган.
Апех Банкнинг узоқ муддатли контрагент рискларини баҳолаш (СР Ассессмент) Б2(ср) даражасида, маҳаллий ва хорижий валютадаги узоқ муддатли контрагент риск рейтинглари эса Б2 даражасида белгиланган. Унинг қисқа муддатли депозит, эмитент ва қисқа муддатли контрагент риск рейтинглари Нот Приме (НП) даражасида, қисқа муддатли контрагент рискларини баҳолаш эса НП(ср) даражасида баҳоланган.
Моодй'с ма'лумотларига ко'ра, Апех Банкнинг Б3 депозит ва эмитент рейтинглари банкнинг асосий кредит баҳосини б3 даражасида ва ҳукумат томонидан қо'ллаб-қувватланиш эҳтимоли пастлигини акс эттиради. Агентлик буни банкнинг кичик ҳажми ва О'збекистон банк сектори контекстида хусусий мулкчилик билан бог'лайди, унинг суверен рейтинги барқарор прогноз билан Ба2 га тенг.
Б3 базавий кредит рейтинги Апех Банкнинг кенгроқ шо''ба компаниялар гуруҳидаги мавқеини ҳисобга олади, бу эса синергияни, шунингдек, акциядорлар ва тегишли компанияларнинг доимий қо'ллаб-қувватлашини та'минлайди. Булар орасида Моодй'с О'збекистондаги энг йирик суг'урта компанияларидан бири бо'лган Апех Инсурансе АЖни алоҳида та'кидлайди.
Агентлик мижозлар базаси кенгайиб бориши билан Апех Банк мавжуд мижозлар билан муносабатларидан ва шо''ба компанияларининг имкониятларидан самарали фойдалана олишига умид қилмоқда. Бироқ, банкнинг кредит портфели мустақил банк сифатида қисқа муддат фаолият юритиши, қарз олувчиларнинг юқори консентрацияси ва кредит портфелининг тез о'сиши билан чекланган, бу эса капиталлашувга босим о'тказади.
2025 йил охирида муаммоли кредитларнинг улуши ялпи кредит портфелининг 0,9% ни ташкил этди. Моодй'с та'кидлашича, бу нисбат пастлигича қолмоқда, аммо банкнинг қисқа операцион тарихи ва асосан ёш кредит портфели туфайли у ҳали кредит хавфи даражасини то'лиқ акс эттирмайди. Агентлик портфел етилиши билан муаммоли кредитлар улушининг аста-секин о'сишини прогноз қилмоқда. Алоҳида қарз олувчилар ва тегишли томонларга берилган кредитларнинг юқори консентрацияси қо'шимча хавф омили бо'либ қолмоқда.
2025-йил охирида моддий умумий капиталнинг риск бо'йича о'лчанган активларга нисбати (ТСЕ/РВА) тахминан 6,2% ни ташкил этди. Бу нисбатга банкнинг муҳим номоддий активлари салбий та'сир ко'рсатди. Шу билан бирга, капиталнинг етарлилик коеффициентлари тартибга солиш талабларидан ошиб кетди.
Моодй'с то'лиқ фойдани қайта инвестициялаш ва акциядорларни қо'ллаб-қувватлашни давом эттириш туфайли кейинги 12-18 ой ичида Апех Банк капиталлашувининг о'ртача яхшиланишини прогноз қилмоқда. Бироқ, бу та'сир балансни янада кенгайтириш орқали қисман қопланади.
Банкнинг соф фойданинг моддий активларга нисбати сифатида ҳисобланган рентабеллиги 2025-йилда 0,7% ни ташкил этди. Агентлик ма'лумотларига ко'ра, рентабеллик ривожланаётган бизнес модели ва бог'лиқ томонлар даромадларига сезиларли даражада бог'лиқлик билан чекланган. Банк о'з фаолиятини кенгайтириб, мижозлар базасини диверсификация қилган сари бу бог'лиқликнинг пасайиши кутилмоқда.
Шу билан бирга, яқин келажакда молиявий натижаларга инфратузилмага инвестициялар ва операцион имкониятлар билан бог'лиқ операцион харажатларнинг ошиши та'сир қилади. Моодй'с шунингдек, кредит портфели етилиши билан кредит хавфи қийматининг аста-секин ошишини кутмоқда.
2025-йил охирида Апех Банкнинг асосий банк ликвидлиги умумий банк активларининг 24,4% ни ташкил этди. Бу асосан нақд пул, молия институтларидаги қолдиқлар ва давлат қимматли қог'озларидан иборат эди. Моодй'с кредит портфели о'сишда давом этар экан, ликвидлик буферининг пасайишини кутмоқда.
Банкнинг маблаг'лари асосан депозитлар ҳисобидан та'минланади, аммо депозит базаси йирик корпоратив омонатчилар ва бог'лиқ томонлар орасида юқори даражада жамланганлигича қолмоқда.
Кредитнинг асосий баҳоси стратегия, таваккалчиликка иштаҳа ва корпоратив бошқарув параметрлари учун салбий бир пог'онали сифат тузатишини ҳам о'з ичига олади. Моодй'с буни банкнинг кичик базадан тез о'сиши, чекланган мустақил операцион тажрибаси ва кредит бериш, молиялаштириш ва даромад олиш учун бог'лиқ томонларга доимий таяниши билан бог'лайди.
Агентлик ма'лумотларига ко'ра, Апех Банк раҳбарияти мижозлар базаси ва бизнес моделини босқичма-босқич диверсификация қилишни режалаштирмоқда. Бироқ, банкнинг гуруҳ экотизимидан ташқаридаги операцияларининг барқарорлиги ҳали исботланмаган ва бог'лиқ хавфлар унинг молиявий ко'рсаткичларида ҳали то'лиқ акс эттирилмаган.
Бу ҳолатлар атроф-муҳит, ижтимоий ва бошқарув омилларини баҳолашда ҳам акс этади. Апех Банкнинг корпоратив бошқарув профилига Г-4 рейтинги, ЭСГ кредит та'сирини баҳолашга эса СИС-4 рейтинги берилди. Моодй'с ма'лумотларига ко'ра, СИС-4 ЭСГ омилларининг банк рейтингига сезиларли та'сирини ко'рсатади, бу асосан юқори корпоратив бошқарув хатарлари туфайли.
Моодй'с давлат томонидан қо'ллаб-қувватланиши туфайли Апех Банкнинг депозит ёки эмитент рейтингларининг ко'тарилишини кутмаяпти. Бу банкнинг асосан хусусий мулкчиликка эгалиги ва бозор улушининг кичиклиги билан бог'лиқ бо'либ, агентлик ма'лумотларига ко'ра, бу банкнинг умумий банк сектори барқарорлиги учун чекланган аҳамиятини ко'рсатади.
Барқарор прогноз Апех Банкнинг кредит профили кейинги 12-18 ой ичида деярли о'згаришсиз қолишини тахмин қилади. Аксиядорлар ва филиалларнинг қо'ллаб-қувватлаши, шунингдек, бизнесни ривожлантиришнинг давом этиши кутилмоқда. Бироқ, банкнинг тез о'сиши, қарз олувчиларнинг юқори консентрацияси ва бог'лиқ томонлар билан битимларнинг сезиларли ҳажми билан бог'лиқ хатарлар сақланиб қолади.
Агар тез кенгайиш активлар сифати ва капиталлашувининг сезиларли даражада ёмонлашишига олиб келса, рейтингни пасайтириш ёки салбий прогнозга о'згартириш мумкин. Агар банк мижозлар базасини муваффақиятли кенгайтира олмаса ва бог'лиқ томонлар битимларига бог'лиқлигини камайтира олмаса, шунга о'хшаш сценарий ҳам мумкин.
Моодй'с ма'лумотларига ко'ра, рейтингни ошириш юқори активлар сифатини сақлаб қолиш билан бирга узоқроқ фаолият тарихини шакллантириш, индивидуал қарз олувчилар ва бог'лиқ томонларга э'тиборни сезиларли даражада камайтириш, капитализацияни кучайтириш ва барқарор ва диверсификацияланган даромад тузилмасини яратиш орқали мумкин.

