Мен ойига 700 фунт стерлинг сарфлардим: Кечқурун харид қилиш одатимни қандай енгдим

"Мен ойига 700 фунт стерлинг сарфлардим: Кечқурун харид қилиш одатимни қандай енгдим"

Элла о'зининг даромадини "ҳисобимга тушиши биланоқ" сарфлашини айтади.

Бу таниш сценарий: кечқурун телефонингизда варақлайсиз ва бирор нарса сотиб олиш истаги пайдо бо'лади, фақат эртаси куни эрталаб афсусланиш пайдо бо'лади. Лекин бу о'з-о'зидан пайдо бо'ладиган харидлар алоҳида ҳодиса о'рнига одатий ҳолга айланганда нима бо'лади?

Бу мажбурий харидларни, молиявий оқибатларга қарамай, пул сарфлашга бо'лган назорациз истакни тасвирлайди ва ёш аёллар бунга айниқса мойил.

Ливерпуллик 24 ёшли Элла Хюиттнинг айтишича, унинг харид қилиш одати 2021-йилда шу даражада кучайганки, у ойига 700 фунт стерлинггача пулини ололмайдиган ва ба'зан ҳеч қачон киймайдиган тезкор модага сарфлаган.

"Мен ко'п пул билан о'смаганман, шунинг учун ишга кирганимда маошим ҳисобимга тушиши биланоқ сарфлардим", деб тушунтирди у. "Допаминнинг та'сири мени харид қилишга ундади ва ижтимоий тармоқлар дунёсида бунга жуда ко'п далда бор."

Унинг та'кидлашича, у тез-тез ТикТок ёки Инстаграмда "чарчаган" ёки "зериккан" пайтларида харидлар қилган, бу унинг тасмаларидаги со'нгги трендлардан келиб чиққан.

Элла харидларининг ҳажмидан "даҳшатга тушганини" айтди.

О'ша пайтда у мактабда ҲР ёрдамчиси бо'либ ишлаган ва унинг сарфлаш одатлари унга оилавий уйидан ко'чиб о'тишга имкон бермаган. Сотиб олаётган миқдоридан "даҳшатга тушиб", у харажатларини бошқариш учун чалг'итувчи тактикаларни қо'ллай бошлади.

Бир стратегия исталган нарсаларни истаклар ро'йхатига қо'шиш ва 30 кун кутишни о'з ичига олган. "Агар мен ҳали ҳам хоҳласам, сотиб олардим, лекин ко'пинча бу истак ё'қолганини ко'рардим", деди у.

Элла шунингдек, тахминий харидлар учун 1000 фунт стерлинг миқдорида хаёлий кунлик бюджет яратди, бу эса ҳеч қандай ҳақиқий харажатларсиз харид қилишнинг "қизиқишини" камайтиради. Бундан ташқари, у фақат "уч марта сотиб олишга" қодир бо'лса, бирор нарса сотиб олишга содиқ қолди.

"Умуман олганда, мен харажатларимни тахминан 60% га камайтирдим", деди ҳозирда ахлоқий мода та'сир ко'рсатувчиси бо'либ ишлайдиган ва о'зининг кийим-кечак брендини ишга туширишни режалаштираётган Элла. "Мен мукаммал эмасман. Ба'зида нарсаларни хоҳлаганим учун сотиб оламан. Лекин мен анча назорат қиламан."

Ба'зи одамлар харажатларни қийинлаштириш учун телефонларидан харид қилиш иловаларини о'чириб ташлашди.

Бутун мамлакат бо'йлаб гиёҳвандликни даволаш марказларини бошқарадиган Укат Гроуп харид қилишга қарам бо'лган одамларнинг ко'пайишини кузатди, уларнинг 90% аёллардир.

Гуруҳ харид қилишга қарамликнинг турли ко'рсаткичларини аниқлайди, масалан, харид қилгандан кейин кайфиятнинг дарҳол яхшиланиши ёки кейинчалик айбдорлик ёки уят ҳисси. Бошқа белгилар орасида яқинларига пул сарфлаш одатлари ҳақида ёлг'он гапириш ёки уйда "сизга керак бо'лмаган ёки ишлатмайдиган нарсаларга то'ла" уй борлиги киради.

**Харажатларни бошқариш бо'йича маслаҳатлар:**

* **Кутинг:** Бирор нарса сотиб олишдан олдин 48 соат ёки ундан ко'проқ вақт беринг; ко'пинча бу истак пасаяди.

* **О'чириш:** Сақланган кредит карта рақамлари ва харид қилиш иловаларини олиб ташланг.

* **Режа:** До'конга киришдан ёки веб-сайтга киришдан олдин харид ро'йхатини тузинг ва унга риоя қилинг.

* **Бюджет:** Айбдорлик ҳиссини уйг'отмайдиган совг'алар учун кичик бюджет белгиланг ёки хаёлий бюджет тузинг.

* **Обунани бекор қилиш:** Чакана сотувчиларнинг янгиликлар бюллетенлари ва огоҳлантиришларидан воз кечинг ва та'сир о'тказувчиларни кузатиб боринг.

* **Фойдаланинг:** Янгиларини сотиб олишдан олдин мавжуд маҳсулотларни тугатинг; бутунлай янги кийимлар сотиб олиш о'рнига аксессуарлардан фойдаланинг.

**Омилларингизни аниқланг:**

* Агар о'зингизни ёлг'из, зериккан ёки стрессли ҳис қилганингизда харид қилсангиз, бунинг о'рнига машқ қилишга ёки до'стингиз билан гаплашишга ҳаракат қилинг.

**Ёрдам со'ранг:**

* Ситизенс Адвисе, Степчанге, Чристианс Агаинст Повертй ва Натионал Дебтлине молиявий қийинчиликлар бо'йича ко'рсатмалар беради.

Манбалар: Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Федерал Кредит Уюшмаси, Чристианс Агаинст Повертй

Диш Пателнинг хабар беришича, унинг харажатлари унинг "доимо қашшоқ" эканлигини англатади.

Лондонлик 23 ёшли Диш Пател талабалик пайтида кийим-кечак, озиқ-овқат, бо'яниш ва терини парвариш қилиш учун жуда ко'п пул сарфлаганини, шунинг учун 2500 фунт стерлинглик овердрафтини "максимал даражада" то'лдирганини ва "доимо касодда" бо'лганини айтиб берди. Элла сингари, у ҳам болалигида ко'п пули ё'қлиги учун компенсация олаётганига ишонади, аммо бу қувонч доимо о'тиб кетади.

"Янги посилкаларингизни очганингизда ҳис қиладиган туйг'у дофамин та'сири камайиб, цикл такрорланмагунча ҳар доим ажойиб бо'лади."

Ҳозирда молиявий режалаштирувчи бо'либ ишлайдиган Диш "тренддаги деярли ҳамма нарсани" сотиб олганини тан олди, аммо унинг асосий завқи вақтни о'тказиш учун харид қилиш иловаларини ко'риб чиқиш эди.

Бунинг олдини олиш учун у телефонидан Асос ва Преттй Литтле Тҳинг каби харид қилиш иловаларини о'чириб ташлади ва бир марта босиш орқали харидларни қийинлаштириш учун АпплеПайни олиб ташлади. У ҳатто ишга борганида банк карталарини уйда қолдира бошлади.

"Мен тушлик олиб келардим ва бир кун олдин Траинлине'дан поезд чиптасини сотиб олардим... Бу мени бирор нарсага ҳам пул сарфламаслик ва ҳеч нарсага пул сарфламаслик учун кунимни олдиндан режалаштириш одатига айлантирди."

У шунингдек, бирор нарса сотиб олмоқчи бо'лганида, унга тенг миқдорда маблаг'ни о'з жамг'армасига ёки инвестицияларига қо'йиши кераклигини айтди. "Бу иш берди, чунки мен пулни икки марта сарфлашни хоҳламадим."

**Нимага жуда ко'п пул сарфлайсиз?**

О'тган йили Ванқуис номли рақобатчи банк томонидан о'тказилган тадқиқот шуни ко'рсатдики, З авлод харидорлари бошқа ёш гуруҳларига қараганда ко'проқ импулсив харидларни амалга оширадилар.

Ба'зи мутахассисларнинг та'кидлашича, ижтимоий тармоқларга, унинг мақсадли рекламаси, инфлуенсер маданияти ва бир марта босиш орқали узлуксиз то'ловга та'сир қилиш бу тенденцияни кучайтирмоқда.

Моней анд Ментал Ҳеалтҳ хайрия ташкилоти ҳам бу муаммони онлайн харид сайтларининг "пул сарфлаш билан бог'лиқ ишқаланишни минималлаштириш" учун дизайни билан бог'лайди. Улар мижозларни сарфлашга мажбурлайдиган "поп-уплар" ва "Ҳозир сотиб ол, кейинроқ то'ла" каби муқобил то'лов усулларининг интеграциясини та'кидлайдилар.

ББС изоҳ олиш учун Инстаграм, ТикТок ва Асоснинг бош компанияси Мета билан бог'ланди.