Жанглар кучайган сари Эритрея қўшинлари Эфиопиянинг Тиграй минтақаси ичкарисига ҳаракат қилмоқда
Адиграт аҳолиси BBC’га Эритрея аскарлари ортилган юк машиналари жанубга қараб ҳаракатланаётганини кўришганини айтди.
**Эритрея қўшинлари Эфиопиянинг Тиграй минтақаси ичкарисига томон илгариламоқда, тўқнашувлар кучайган**
**Эритрея аскарлари 2020-2022 йиллардаги можаро пайтида Тиграйдаги жангларда қатнашган эди**
Эритрея қўшинлари Эфиопия шимолига ўтиб, миллий армия кучлари ва минтақавий жангчилар ўртасида тўқнашувлар содир бўлаётган ҳудудга қараб ҳаракатланмоқда, деб хабар берди Тиграйнинг Адиграт шаҳрида яшовчи аҳоли вакиллари BBC’га.
Минтақадаги жанглар икки ҳафта олдин, ҳукумат ва Тиграйни бошқарадиган партия — Тиграй халқ озодлик фронти (ТХОФ) ўртасидаги бир неча ойлик кескинликдан сўнг бошланди. Ҳар икки томон бир-бирини икки йиллик фуқаролар урушига чек қўйган 2022 йилги келишувни бузишда айбламоқда.
Эфиопия, шунингдек, Эритреяни ТХОФни қўллаб-қувватлаётганликда айблади, Асмара илгари бу айбловни рад этган эди.
Сўнгги тартибсизликлар сентябрь ойида Эфиопияда қуролли гуруҳларнинг янги иттифоқи, жумладан ТХОФ тузилганидан кейин юз бермоқда.
Дам олиш кунлари ТХОФ кучлари Тиграйнинг асосий шаҳри, Адигратдан 115 км (71 миль) жанубда жойлашган ва ҳозирда армия назорати остида бўлган Мекеледан чекинди.
Эритрея 2020-2022 йиллардаги уруш пайтида денгизга чиқиш имконияти бўлмаган Эфиопиянинг асосий иттифоқчиси бўлиб, ушбу асрнинг энг қонли можароларидан бирида ТХОФга қарши жанг қилган ва Тиграй минтақасини очлик ёқасига олиб келган эди.
Ўшандан бери икки қўшни давлат ўртасидаги муносабатлар, асосан, Эфиопия бош вазирининг Эритреянинг Қизил денгиздаги портларидан бири устидан назоратни қўлга киритиш истаги туфайли ёмонлашди.
Ўтган ҳафтада икки давлат дипломатик алоқаларни узди, чунки янгиланган жанглар кенг кўламли минтақавий можаро хавфини туғдирди.
BBC Тиграй ва унга яқин ҳудудлардан хабар бера олмайди, гарчи ҳарбийлар Мекелени назорат остига олганидан бери аксарият жойларда мобил алоқа ва интернетдан фойдаланиш имконияти тикланган бўлса-да.
Бир нечта маълумотларга кўра, Эритрея қўшинлари чегарадаги Заламбесса шаҳридан Тиграй марказига қараб ҳаракатланган, ҳарбий колонналар Адиграт орқали ўтиб, Адиграт ва Мекеле ўртасидаги Эдага Ҳамус шаҳрига қараб йўл олган.
«Мен аскарларни олиб кетаётган 40 га яқин юк машинасини кўрдим. Колонна жанубга қараб ҳаракатланаётган эди», — деди хавфсизлик нуқтаи назаридан исмини ошкор қилмасликни сўраган Адигратлик фуқаро BBC Тигринья хизматига.
**Ҳукуматпараст кучлар Эфиопия шимолидаги Тиграй минтақаси пойтахти Мекелени назорат қилмоқда**
Иккинчи яшовчининг айтишича, қўшинлар ҳаракати биринчи бўлиб тунда сезилган: «Биз шаҳар орқали Эритрея давлат рақамларига эга юк машиналари ўтаётганини кўрдик.
Энди бугун эрталаб биз Эдага Ҳамус томон йўл олган 20-30 та йирик юк машинасига гувоҳ бўлдик».
Унинг қўшимча қилишича, ушбу йўналиш бўйлаб ҳаракатланаётган танишлари оғир қуроллар, жумладан, зенит қуролларини олиб кетаётган кўплаб машиналарни кўришган ва баъзи қўшинлар пиёда ҳаракатланаётганини айтишган.
Мекеледаги манбанинг BBC’га маълум қилишича, Адигратдаги қариндошлари қўшинларнинг янада йирик ҳаракатларини тасвирлаб, аскарларни олиб кетаётган 60 тагача юк машинаси кўрилганини ва кейинчалик улар Эдага Ҳамус яқинидаги тоғли ҳудудларга жойлаштирилганини тахмин қилишган.
Ижтимоий тармоқларда тарқалган суратларда ҳарбий кийимдаги ходимларни олиб кетаётган оғир юкланган ҳарбий юк машиналари Адиграт, Эдага Ҳамус ва эҳтимол Адиграт ва Мекеле ўртасидаги яна бир муҳим шаҳар бўлган Вукро томон ҳаракатланаётгани акс этган. BBC ушбу тасвирларни мустақил равишда тасдиқламаган.
Вукродаги манбалар BBC’га маълум қилишича, чоршанба куни шаҳардан тахминан 15 км жанубда оғир қуроллар билан ўқ узилганидан кейин миллий армия аскарлари ва ТХОФ жангчилари шаҳарга кирган.
BBC ҳозирча хабар қилинган қўшинлар ҳаракатининг бирортасини мустақил равишда тасдиқлай олмади.
Эритрея кучларининг қайтиб келгани ҳақидаги хабарлар Тиграйнинг кўплаб аҳолиси орасида хавотир уйғотди, баъзилар яқинда содир бўлган фуқаролар уруши пайтида, улар ТХОФга қарши жанг қилганларида, Эритрея аскарлари томонидан содир этилгани айтилаётган ваҳшийликларни эслашди.
Адигратлик бир фуқаронинг айтишича, Эритрея аскарларини яна кўриш руҳий тушкунликка сабаб бўлган: «Хотиралар ҳали ҳам янги. Ўзим ҳам ҳаяжонланиб кетдим. Одамлар уларнинг яна қайтиб келганини кўриб хафа бўлишмоқда».
Эдага Ҳамус аҳолисидан бири ҳам Эритрея қўшинлари шаҳар орқали ўтганини айтди ва яқин атрофда дрон зарбалари берилгани, аскарлар нишонга олингани ҳақида хабар берди.
Яқинда хусусий Fana Television телеканалига берган интервьюсида Эфиопия ҳукуматининг юқори мартабали мулозими Абраҳам Белай Эритреяни можарода бевосита иштирок этаётганликда айблади.
«Эритрея армияси ўз бор имконияти ва логистикаси билан иштирок этди», — деди у.
«Кўплаб Эритрея аскарлари ҳалок бўлди ва асирга олинди. Жавоб қайтарилиши икки баробар бўлишига шубҳа йўқ. Улар бошқа давлат чегарасига кириб, босқинчилар билан бирга жанг қилиш нима эканлигини кўришади».