Ҳозир M&S кийимларини кийиш урфдами?
Чакана савдо тармоғи шу ҳафта ўзининг илк Лондон мода ҳафталиги намойишини ўтказиб, кийим-кечак ишлаб чиқаришнинг 100 йиллигини нишонлади.
Ҳозир M&S кийимларини кийиш урф бўлдими?
«Мен биринчи бўлиб: „Бу M&S’дан, сиз ҳам олишингиз керак“, дейдиган одамман», дейди 26 ёшли бренд стратеги Фаррон Кларк. Унинг айтишича, ушбу машҳур ритейлердан кийим сотиб олиш ҳозирда расман урфга айланган.
Кларк ва ижтимоий тармоқлардаги бошқа фойдаланувчиларнинг фикрига кўра, Marks and Spencer ўз анъанавий катта ёшли харидорларини мамнун қилган ҳолда, 35 ёшгача бўлган аёллар учун ҳам энг оммабоп масканга айланиб бормоқда.
«Узоқ вақт давомида M&S эскирган обрўга эга эди — ёшлар унга унчалик қизиқмасди», дейди British Vogue журналининг таҳририят контенти раҳбари Чиома Ннади BBC билан суҳбатда ва ҳозирда «бренд атрофида янги энергия» пайдо бўлганини қўшимча қилади.
Ушбу янги энергия янгича маркетинг ёндашуви билан мустаҳкамланмоқда, жумладан, жума куни компаниянинг Лондон мода ҳафталигидаги илк намойиши бўлиб ўтди ва унда бренд архивидан олинган либослар коллекцияси тақдим этилди.
Хўш, M&S қандай қилиб шиддатли рақобат мавжуд бўлган бозорда ёш авлод харидорларини жалб қилмоқда ва уларни сақлаб қолмоқда? BBC буни билиш учун подиум намойишида қатнашди ва экспертлар билан суҳбатлашди.
Дизайн музейидаги тадбир олдидан компаниянинг аёллар кийими дизайни бўлими раҳбари Лиза Иллис олти ой кутишдан кўра, «бирор нарсани кўриб, дарҳол унга эга бўлиш ва кийиш имконияти» туфайли ушбу намойишни ўтказишни хоҳлашганини айтди.
Кўпчилик учун M&S замонавий модадан кўра кўпроқ чўчқача шаклидаги ширинликлар билан боғлиқ, аммо 43 та аёллар ва 10 та эркаклар кийимидан иборат подиум намойиши одамларни бренднинг ҳақиқий кучи айнан модада эканлигига ишонтиришда катта қадам бўлди.
Мода ҳафталиги одатда олти ойдан кейин нима кийишингизни олдиндан кўрсатишга қаратилган бўлса-да, бу сафарги намойиш совуқ об-ҳаво учун мўлжалланган либосларга бой бўлди — ҳашаматли сунъий мўйнали курткалар ва енг шилвирларидан тортиб, тўқ кўк, бургунди ва жигарранг атлас комбинезонлар ва кўйлакларгача.
Подиумда турли ёш, ўлчам ва жинсдаги моделлар иштирок этди, бу эса бренднинг кенг аудиторияга ёқиш мақсадини кўрсатади.
Шу билан бирга, ялтироқ кўйлаклар, попукли юбкалар ва шаффоф тўрли топлар каби Рождество байрами либосларининг замонавий талқини орқали ёш харидорларнинг эътиборини тортишга аниқ ва мақсадли ҳаракат қилинди.
Иллиснинг айтишича, ритейлер ёш харидорларни жалб қилиш учун «янги услублар ва долзарб трендлар»га эътибор қаратмоқда.
Унинг таъкидлашича, бу сифатни қурбон қилмасдан амалга оширилди, чунки айнан сифат M&S’нинг асосий содиқ аудиториясини ушлаб туради.
«Улар биз биладиган ва яхши кўрадиган ҳамма нарсанинг — кашемир асослар, трикотаж ва ички кийимлар бўлимининг замонавий талқинини яратдилар», дейди Ннади.
Кларк ҳам M&S юқори модадан кириб келаётган «бўйинли [услублар] ва кенг (barrel) жинсиларни» муваффақиятли ўзлаштираётганига қўшилади.
М&S, шунингдек, харид қилиш одатлари ўзгараётган бир пайтда ўз имижини янгилашга муваффақ бўлгани билан ҳам омадли бўлиши мумкин, чунки ёш истеъмолчилар капсула гардероби — турли хил усулларда мослаштирилиши мумкин бўлган кичикроқ базавий кийимлар тўпламини сотиб олиш ҳақида ўйламоқдалар.
Кларкнинг айтишича, бир марта кийиладиган тезкор моданинг (fast fashion) жозибадорлиги йўқолди, чунки одамлар «алмаштириб кийиш учун [базавий кийимларни] қидирмоқдалар».
Буюк Британиянинг энг йирик мода блогерларидан бири Перри Сиан ҳам худди шу нарсани пайқаган. 34 ёшли блогер BBC’га шундай дейди: «Тезкор моданинг ҳақиқий авж нуқтаси ортда қолди».
«Истеъмолчилар гуруҳи сифатида биз харид қилиш одатларимизни ўзгартирдик ва M&S бунга жуда мос тушади», дейди у. «Ўз контентимда ва бошқа кўплаб ижодкорлар билан биргаликда биз одамларга кийимларни қандай қилиб турли усулларда кийиш ва уларни қандай асрашни кўрсатмоқдамиз».
Унинг қўшимча қилишича, у «одамлар гардеробнинг асосий элементлари ва акрил ёки полиэстер эмас, балки пахтадан тикилган, яхши ювиладиган» кийимлар учун «бироз кўпроқ пул сарфлашга тайёр» эканлигини кўрмоқда.
М&S Ковид пандемияси даврида қийинчиликларга дуч келди, аммо 2022-2023 йилларда яна ўсишга қайтди ва унинг мода, уй ва гўзаллик бозоридаги улуши 9,6% гача кўтарилди.
Бу кўрсаткич 2023-2024 йилларда яна 10% га, 2024-2025 йилларда эса 10,5% га ошди.
Бироқ, 2025 йилда киберҳужум туфайли бизнес жиддий зарар кўрди, бунинг натижасида харидорлар веб-сайт ва иловадан фойдалана олмадилар, шунингдек, дўконлардаги маҳсулотлар захирасига ҳам таъсир кўрсатди.
Бу шуни англатадики, M&S’нинг мода, уй ва гўзаллик бозоридаги улуши ҳозирда 2025-26 йиллар учун 10,2% ни ташкил этмоқда.
Ннадининг айтишича, M&S сўнгги йилларда ўз дўконларига катта сармоя киритиб, «меҳмондўст, янги ва тароватли» муҳитга эга бўлган «ҳаммабоп ҳашамат»га эътибор қаратмоқда.
Кларк ҳам буни пайқаган.
«Муздек кофе олиб, дўстларим билан M&S бўйлаб сайр қилиш — шанба куни учун энг зўр машғулот», дейди у. «Менинг авлодим телефонга жуда кўп тикилиб ўтиради, шунинг учун жонли тажриба ўзига хос қизиқарли машғулотга айланади».
Сианнинг сўзларига кўра, M&S сўнгги пайтларда «кўпроқ таваккал қилмоқда», бу эса унга «вирусдек тарқаладиган лаҳзаларни яратишга» ёрдам бермоқда, жумладан, бу йилги F1 Британия Гран-присидаги пит-лейн мода намойиши ва британиялик дизайнерлар ҳамда ижодкорлар билан ҳамкорлик шулар жумласидандир.
«Мен Instagram ёки TikTok’да кимдир: „Вой худойим, бу сунъий чарм куртка M&S’дан ва у худди подиумдаги 500 фунтлик кийимга ўхшайди“, деганини кўряпман».
«Ва мен нима қиляпман? Мен машинамга сакраб миниб, уни топиш учун тўғри маҳаллий M&S дўконимга қараб югураман», деб ҳазиллашади Сиан. «Улар 16Arlington асосчиси ва креатив директори Марко Капалдо каби ёш дизайнерларни қўллаб-қувватладилар», дея қўшимча қилади Ннади.
«Aries билан ҳамкорлик эса жуда оқилона ва кутилмаган бўлди — бу мода оламида катта обрўга эга ва ўз эстетикасида жуда британиялик бўлган бренд, аммо у Британия услубининг ёшроқ талқинини ифодалайди», дейди у.
Кларк бренд бошқа мода брендлари йўл қўйган хато каби «миллионлаб турли одамлар билан ҳамкорлик қилишдан кўра, ўз соҳасининг ҳақиқий мутахассисларига эътибор қаратганига» қўшилади.
У ижтимоий тармоқларда Melissa's Wardrobe номи билан танилган, Стормзининг стилисти Мелисса Холбрук-Акпосоэ билан яқинда йўлга қўйилган ҳамкорлик ёш харидорлар олдида «ишончни оширганини» таъкидлайди.