Ҳисобот: Россия танқидчиларини хорижда ҳам таъқиб қилмоқда
БМТнинг Россиядаги инсон ҳуқуқлари вазияти бўйича махсус маърузачиси Мариана Кацарова Москва хориждаги танқидчиларни кузатиш, қўрқитиш ва жазолаш, шунингдек, уларнинг Россиядаги оилаларига босим ўтказиш тизимини яратганини билдирди. Ҳисобот қарийб 400 та ҳужжатлаштирилган ҳолатга асосланган.
**Ҳисобот: Россия танқидчиларини хорижда ҳам таъқиб қилмоқда**
Россия хориждаги танқидчиларини кузатиш, қўрқитиш ва жазолаш, шунингдек, уларнинг мамлакатда қолган оила аъзоларига босим ўтказишга қаратилган давлат тизимини шакллантирган. Бу хулоса БМТнинг Россиядаги инсон ҳуқуқлари вазияти бўйича махсус маърузачиси Мариана Кацарованинг ҳисоботида баён этилган.
Ҳужжат 21-сентабр куни БМТ Инсон ҳуқуқлари кенгашига тақдим этилди.
Кацарованинг айтишича, Россия хориждаги танқидчиларга босим ўтказишда «трансмиллий репрессиялар» тизимидан фойдаланмоқда. Махсус маърузачи бу тизимни мамлакат ичидаги давлат томонидан қўллаб-қувватланадиган репрессиялар тизимининг давоми сифатида баҳолади.
«Россияни тарк этиш Россия репрессияларини ортда қолдиришни англатмайди», - деди у.
Ҳисобот қарийб 400 та ҳужжатлаштирилган таъқиб ҳолатига таянган. Унда қотиллик, қотилликка уриниш, ҳужум ва заҳарлаш каби мақсадли зўравонлик ҳамда ҳаётга таҳдидлар репрессияларнинг энг оғир шакллари сифатида қайд этилган.
Ҳужжатга кўра, Россия сўнгги ўн йилда қайд этилган бевосита жисмоний ҳужумларнинг 70 фоиздан ортиғи ҳиссасига тўғри келган ўн давлат орасида учинчи ўринни эгаллайди.
Кацарова бундай ҳаракатлар учун жавобгарликка тортиш ҳолатлари деярли йўқлигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, кўп ҳолларда суриштирув ўтказилмайди, Россия расмийлари ўз алоқадорлигини инкор этади, айрим гумон қилинган ижрочилар эса рағбатлантирилади ёки мукофотланади.
Махсус маърузачи ҳисоб-китобига кўра, Россиянинг Украинага қарши кенг кўламли уруши бошланган 2022-йилдан кейин мамлакатни 650 мингдан 900 минг нафаргача киши тарк этган.
Ҳужжатлаштирилган трансмиллий репрессия ҳолатлари 2022-йилгача бўлган саккиз йилда 29 та бўлган бўлса, кейинги уч йилда 89 тага етган.
Шу билан бирга, сиртдан чиқарилган ҳукмлар сони 2022-йилдаги тўрттадан 2025-йилда 157 тагача ошган.
Ҳисоботда трансмиллий репрессияларга Россия Федерал хавфсизлик хизматининг камида тўққизта бўлинмаси, ҳарбий ва ташқи разведка, прокуратура органлари ҳамда давлат вазирликлари жалб қилингани даъво қилинган.
Кацаровага кўра, 2022-йилдан кейин репрессияларнинг кўламидан кўра уларни амалга ошириш усуллари кўпроқ ўзгарган. Ҳозир ҳибсга олиш ордерлари, маълумотлар базалари, банк ва рақамли тизимлар, жамоатчилик иштирокига қарши стратегик даъволар ҳамда воситачилардан фойдаланилмоқда.