Фотоальбомлардан иловагача: Дўконлардаги ўғриликка қарши кураш қандай ўзгарди

Фотоальбомлардан иловаларгача: Дўконлардаги ўғриликка қарши кураш қандай ўзгарди

Тизим аъзолари смартфонлардаги энг сўнгги технологиялардан фойдаланган ҳолда Стаффордширнинг ўзлари яшайдиган қисмидаги дўкон ўғрилари ҳақидаги маълумотларни кўришлари ва баҳам кўришлари мумкин

Смартфонлар, хавфсиз иловалар ва тезкор огоҳлантиришлар пайдо бўлгунга қадар, Стаффордширда дўконлардаги ўғриликларга қарши курашиш фотоальбомларга боғлиқ эди.

Полиция ҳибсхонасида олинган суратлар билан тўлдирилган бу альбомлар ходимларга дўконга кириши тақиқланган ўғриларни аниқлашда ёрдам бериш учун дўкондан дўконга ўтказиларди.

Ҳар йили 300 та альбомнинг барчасини янгилаш вазифаси кўпинча Пол Гринхоу зиммасига тушарди.

Орадан қарийб 40 йил ўтгач, графликнинг чакана савдодаги жиноятчиликка қарши кураши жуда ўзгарди, аммо Гринхоунинг айтишича, бир нарса ўзгаришсиз қолган.

"Менимча, афсуски, дўконлар барибир ниманидир йўқотиши қисман қабул қилинган ҳолатга айланиб қолди", деди у.

"Биз учун эса бу 'йўқ, буни қабул қилиб бўлмайди, биз бунга қарши чора кўришимиз керак' дейиш демакдир".

Гринхоу Стаффордширдаги Бизнес жиноятчилигига қарши шериклик (PABCIS) ташкилотини бошқаради. Унинг айтишича, ушбу тизимнинг дастлабки кўриниши 1988 йилда Сток-он-Трентда бошланганда мамлакатда биринчи шундай лойиҳа бўлган.

Чакана савдогарлар учун дўкондаги ўғрилик оқибатлари кўпинча жуда шахсий таъсир кўрсатади.

Вики Хуф ва унинг оиласи Ханлида 20 йилга яқин вақтдан бери ширинликлар дўконини бошқариб келади. У сўнгги пайтларда ишлари "яхши" кетаётганини айтса-да, ҳар бир ўғрилик барибир сезиларли таъсир қилади.

"Илгари шеригим ва дадамга телефон қилиб, йиғлаган пайтларим бўлган, чунки буни шахсий ҳақорат сифатида қабул қиламан ва 'нега бу одамлар мени ёмон кўришади?' деб ўйлайман", деди у.

Одамлар олд ойнадан ширинлик идишларини олиб кетмасликлари учун дўконга камералар ва тўсиқлар ўрнатилган.

Ҳатто ходимлар ўғриликка гувоҳ бўлганларида ҳам, бунга аралашиш қийин бўлиши мумкин.

"Илгари дўконда бўлганимда, ичкарида бошқа харидорлар ҳам бор эди ва биз кимнингдир ниманидир олаётганини кузатиб турардик", деди у.

"Аммо бу қўрқинчли, чунки у одам нималарга қодирлигини билмайсиз".

Бизнесларга бундай вазиятларни енгишда ёрдам бериш ўнлаб йиллар давомида Гринхоу фаолиятининг марказида бўлиб келди.

Дастлабки йилларда чакана савдогарларга дўконларга кириши 12 ойга тақиқланган ўғриларнинг полиция ҳибсхонасида олинган фотосуратлари нусхалари бериларди.

Суратлар альбомларда сақланар ва йиғилишларда ходимларга кўрсатиларди.

Ҳар йилнинг январь ойида уларни алмаштириш керак эди.

"Кейин сиз ҳар бир дўконга бориб, ушбу альбомларни ўтган йилнинг январь ойидагиларига алмаштиришингиз керак эди, бу эса сизда 300 та фотоальбом бўлганида жуда катта иш эди", деди у.

Ушбу оғир альбомлар энди технология билан алмаштирилди.

PABCIS 2007 йилда Стаффордширдаги шерикликлар ягона соябон ташкилот остида бирлаштирилгандан сўнг ташкил этилган.

Бугунги кунда радиоалоқа билан бир қаторда, аъзолар дўконга кириши тақиқланган ҳуқуқбузарларнинг фотосуратлари, уларнинг тақиқланиши тафсилотлари ва тегишли огоҳлантиришлар мавжуд бўлган хавфсиз иловадан фойдаланишлари мумкин.

Мақсад — ҳуқуқбузар дўконга киргунга қадар огоҳликни ошириш.

"Агар А дўконида кимдир бўлса, улар бу маълумотни узатишади, агар у С дўкони томон кетаётган бўлса, улар эшик олдида туриб уни тўхтатишлари мумкин, бу ерда у одам билан шуғулланиш анча осонроқ", деди Гринхоу.

Шериклик Сток-он-Трентда бошланган ва Ханлида шаҳар марказидаги бизнесни ривожлантириш округи чакана савдогарлар номидан аъзолик бадалини тўлайди.

Жамоа, шунингдек, ҳуқуқбузарлар шахси ҳали аниқланмаган ҳодисалар ҳақида ҳам огоҳлантиришлар юборади.

"Мен бу иш билан узоқ вақтдан бери шуғулланаётган бўлишим мумкин, лекин ҳар бир дўкон ўғрисини танимайман-ку!" деб ҳазиллашди у.

Бизнес жиноятчилиги билан қарийб 30 йил давомида шуғулланганидан кейин ҳам, баъзи нарсалар уни ҳалигача ҳайратда қолдиради.

Шулардан бири — хайрия дўконларидаги ўғриликлар сони.

"Улар дўкон ўғриларидан азият чекмоқда ва сиз шунчаки 'улар одамларга ёрдам беришга ҳаракат қиляпти-ку' деб ўйлайсиз".

Муаммонинг кўламини баҳолаш ҳар доим ҳам осон эмас.

"Дўконлардаги ўғриликлар ҳақида хабар бериш ҳолатлари камайган, аммо бунга эҳтиёткорлик билан ёндашиш керак", деди Гринхоу.

"Агар миллий миқёсда қарасангиз, ҳар ким сизга хабар қилинмай қолаётган ҳолатлар кўплигини айтади. Агар дўконлар ҳар бир ҳодиса ҳақида хабар берганида, полиция дўкон ўғриликлари билан тўлиб-тошган бўларди".

Икки марта судланган дўкон ўғрилари аъзо дўконларга бир йилга, агар зўравонлик ишлатилган бўлса, икки йилга кириши тақиқланиши мумкин.

Шунингдек, жиноятчилик кўринишлари графлик бўйлаб фарқ қилади.

Сток-он-Трентда кўплаб ҳуқуқбузарлар маҳаллий даражада яшашга ва ўғрилик қилишга мойил, деди у. Личфилд ва Тамвортда эса каттароқ қисми ҳудуд ташқарисидан келади, баъзи саёҳат қилувчи ўғрилар гуруҳлари эса ҳатто Лондон ва Шотландия каби узоқ жойлардан келишади.

Гринхоу учун дўконлардаги ўғриликларга қарши курашиш усуллари дўкондан дўконга фотоальбомлар кўтариб юрадиган кунлардан бери ўзгарган бўлиши мумкин.

Бироқ, Хуф каби чакана савдогарлар учун бунинг таъсири ҳамон деярли бир хил.

"Бу бирор бир йирик корпоратив компаниянинг эмас, балки менинг чўнтагимдан кетмоқда", деди у.