«Кимдир мени дўкон пештахтаси оша судраб ўтган пайтлар ҳам бўлган»
Эндрю Бонд — Жанубий-Ғарбдаги дўкон ўғрилиги кундалик муаммога айланганини айтаётган бир нечта дўкондорлардан биридир.
«Бир сафар кимдир мени дўкон пештахтаси оша судраб кетди»
«Бизни жиҳозлар устига итариб юборишган ҳолатлар бўлган ва бир сафар хизмат кўрсатишдан бош тортганимда, кимдир мени пештахта оша судраб кетган».
Эндрю Бонд Девондаги Торки шаҳрида Premier Store дўконини бошқаради ва у Жануби-Ғарбий минтақадаги сўнгги йилларда дўкон ўғрилиги кундалик муаммога айланганини айтаётган бир нечта дўкондорлардан биридир.
Девон ва Корнуолл полицияси дўкон ходимларига нисбатан зўравонлик кучайиб бораётганини, бироқ янги хабар бериш платформалари дўкон ўғриларини жавобгарликка тортиш кўрсаткичини сезиларли даражада оширишга ёрдам берганини маълум қилди.
Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, 2022-2023 йилларда Девон ва Корнуоллда хабар қилинган дўкон ўғрилиги жиноятларининг атиги 16 фоизи айблов ёки судга чақирув билан якунланган, бироқ сержант Крис Чэлонер 2026 йил июнидан бери бу кўрсаткич 31 фоизга кўтарилганини айтди.
Бутун минтақа бўйлаб кузатув камералари (CCTV) тасвирларида ҳуқуқбузарларнинг дўкон ходимларига жисмоний ҳужум қилаётгани ва очиқчасига ўғрилик қилишга уринаётгани акс этган.
Полиция кучлари Буюк Британиянинг Жиноятчиликка қарши ҳамкорлари (UK-PAC) билан биргаликда чакана савдогарлар жиноятларни қайд этиши ва агар ҳудудда дўкон ўғриси бўлса, бошқаларни огоҳлантириши мумкин бўлган илова яратиш устида ишламоқда.
Бонднинг айтишича, бу унинг дўконида яхши натижа берган.
«101 рақами орқали хабар бериш учун 20 дақиқа вақт кетиши мумкин, аммо бу илова ёрдамида бирор нарсани қўшиш ва ҳамма нарсани қайд этиш учун бир неча сония кифоя қилади», деб тушунтирди у.
Унинг сўзларига кўра, муаммолар кўпинча кечқурун, одамлар чорасизроқ ва баъзан маст ҳолатда бўлганида ёмонлашади.
«Биз ўз бизнесимизни уйимизнинг давоми деб биламиз, шунинг учун одамлар сиздан ўғрилик қилганда, уйимизга бостириб киргандек туюлади», дея қўшимча қилди у.
Полиция Буюк Британиянинг Жиноятчиликка қарши ҳамкорлари (UK-PAC) ташкилоти билан ҳамкорлик қилмоқда, у чакана савдогарлар жиноятларни қайд этиши учун илова ишлаб чиққан.
Дўкон, тақсимот ва иттифоқдош ишчилар касаба уюшмаси томонидан 9000 га яқин чакана савдо ходимлари ўртасида ўтказилган миллий сўровнома респондентларнинг тўртдан уч қисмидан кўпроғи оғзаки ҳақоратга дуч келганини кўрсатди.
Респондентларнинг учдан икки қисми улар дуч келган зўравонлик, таҳдид ва ҳақорат ҳолатлари дўкондаги ўғрилик ёки қуролли талончилик туфайли келиб чиққанини айтган.
UK-PAC иловаси Девон ва Корнуолл бўйлаб шаҳарлар, шаҳарчалар ва жамоаларга жорий этилмоқда.
Корнуоллнинг Пензанс шаҳрида ҳудудда дўкон ўғриси борлиги ҳақида огоҳлантириш берилганда, дўкон эгалари ва ходимлари уларнинг биноларига киришини тўхтатиш учун дўконлари ташқарисида туришади.
Пензансдаги The Honey Pot кафеси эгаси Рэйчел Гандерсоннинг айтишича, бу илова унга яқин атрофдаги дўконлардан ўғирланган ва унинг кафесига кирган ўғридан иккита қимматбаҳо буюмни қайтариб олишга ёрдам берган.
«Мен ўтирдим, у билан хотиржам гаплашдим ва дедим: 'Менимча, сиз бир нечта дўстларимнинг дўконларига бориб, пул тўламасдан баъзи нарсаларни олган кўринасиз. Улар бу ҳақда полицияга хабар беришди, лекин агар сиз товарларни менга қайтариб берсангиз ёки пулини тўлиқ тўласангиз, улар бу масалани бошқа суриштиришмайди'».
Сержант Чэлонер полиция учун ҳуқуқбузарларни қўлга олиш жуда муҳимлигини айтди.
«Биз биламизки, дўкон ўғрилигини содир этаётган одамлар кейинчалик оғир зўравонлик ва уйларни тунаш каби бошқа турдаги жиноятларни содир этишга ўтадилар», деди у.
Илгари дўкон ўғрилиги жиноятларининг катта қисми ёпиб юбориларди, чунки полиция терговни олдинга суриш учун зарур бўлган кузатув камералари тасвирлари ва кўрсатмаларни ололмасди, деди у.
UK-PAC каби янги платформалар чакана савдогарларга жиноятлар ҳақида тўғридан-тўғри полицияга кузатув камералари тасвирлари билан бирга хабар бериш имконини беради.
«Бу бизга ўша ашаддий ҳуқуқбузарларга нисбатан тезроқ чора кўриш имконини беради ва пировардида улар келажакда бунчалик кўп жиноят содир этмайди деганидир», дея қўшимча қилди сержант Чэлонер.
UK-PAC вакили Стивен Маннерснинг айтишича, 2026 йилнинг сентябригача бўлган уч ой ичида илова орқали Девон ва Корнуолл полициясига 855 та ҳолат ҳақида хабар берилган.
Эксетерда чакана савдогарларга Exeter Business Against Crime ташкилоти томонидан шаҳар атрофида 314 та камера ўрнатилган кузатув камераларини бошқариш хонасига ҳодисалар ҳақида хабар бериш учун қўл рациялари берилган.
Urban Outfitters дўкони менежери Дэмиен Кёрфи дўкон ўғрилиги ҳар куни содир бўлишини айтди.
«Агар бизга таҳдид қилинаётганини ҳис қилсак, бошқарув маркази билан боғланамиз ва улар бир нечта жамоат хавфсизлиги ходимларини юборишлари мумкин, улар эса ушбу шахс дўконни тарк этганидан кейин қаерга боришини кузатув камералари орқали кузатиб боришлари мумкин», деди у.