Денгиз бўйидаги шаҳарчани ҳайратда қолдирган йўлбарс
Плесси исмли йўлбарс Кентга Қироллик Мадрас пиёда аскарлари полки (Royal Madras Fusiliers) билан бирга келган ва полкнинг севимли ҳайвони сифатида боқилган.
**Денгиз бўйидаги шаҳарчани ҳайратда қолдирган йўлбарс**
Бенгал йўлбарси боласи Плесси шаҳарнинг энг ғайриоддий сокинларидан бири эди
Маҳаллий тарихчининг сўзларига кўра, XIX асрда Буюк Британияга олиб келинган йўлбарс дастлаб катта шов-шувга сабаб бўлган, кейинчалик эса ҳарбий казарманинг одатий сокинига айланган.
Фил Эйден Доверга британ аскарлари томонидан олиб келинган Плесси исмли Бенгал йўлбарси боласининг тарихини сўзлаб берди.
Эйденнинг айтишича, аскарлар ов пайтида она йўлбарсни отиб ўлдиргандан сўнг, унинг боласини ўзлари билан олиб кетишган. Катта йўлбарс Ҳиндистоннинг ҳозирда ўзининг ёввойи табиати ва йўлбарс қўриқхоналари билан машҳур бўлган Тераи тизмаси этакларида олти ҳафталик иккита боласини қўриқлаб турган бўлган.
5-лансье полки аскарлари йўлбарс болаларидан бирини 102-Қироллик Мадрас фузильер полкига топширишган. Улар ҳайвонни Англияга олиб келишган ва у Довердаги Вестерн-Хайтс (Western Heights) қалъасида полкнинг севимли жониворига айланган.
XIX асрда йўлбарсни кўриш худди афсонавий махлуқни кўришдек гап эди, дейди Эйден.
Плессининг онаси қандай ўлдирилганини эслар экан, Эйден шундай деди: «Менимча, викториан даври зобитининг дунёқарашида айбдорлик ҳиссига умуман ўрин бўлмаган».
Унинг сўзларига кўра, ўша даврдаги аскарлар бу ҳайвонни нуфуз белгиси деб билишган.
Аскарлар йўлбарсга Роберт Клайв бошчилигидаги Британия Ост-Индия компанияси қўшинлари ва Бенгалиянинг сўнгги ҳукмдори ўртасида 1757 йилда юз берган Плесси жанги шарафига ном беришган.
Вестерн-Хайтсни сақлаб қолиш жамияти кўнгиллиси Эйденнинг айтишича, йўлбарс Доверга илк бор олиб келинганда, уни доклардан қалъагача олиб ўтишган ва буни томоша қилиш учун 3000 га яқин одам йиғилган.
Бир аёл «ваҳимага тушиб қолган», деди у «Secret Kent» нашрига.
«У уйига қочиб кетиб, полковникка хат ёзган: „Шу сабабли уйдан чиқа олмаяпман, у келиб менга ҳужум қилишидан жуда қўрқяпман“».
Эйденнинг таъкидлашича, ўша пайтда йўлбарсни кўриш худди «афсонавий махлуқ ёки динозаврни, фақат китобларда ўқиш мумкин бўлган нарсани кўришдек эди... шунинг учун у аёл учун бу тубсизликдан чиққан махлуқни кўриш билан баробар бўлган».
Бир сафар шаҳар мэри ҳам ишга аралашиб, йўлбарсни Довердан олиб чиқиб кетишни талаб қилган, чунки одамлар қўрққанидан Фолкстонда харид қилишни бошлаган эди, дейди Эйден.
Ҳиндистондаги ушбу ҳудуд ўзининг боғлари ва йўлбарс қўриқхоналари билан машҳур
Плесси ғазначи сержант Жорж Хартопп билан бирга яшаган. Сержант ҳар куни ҳайвонни занжирда сайр қилдирган, полк тушликлари ва меҳмондорчилик кечаларида эса уни стол атрофида айлантириб юрган.
Эйденнинг айтишича, Хартопп кейинчалик сил касаллигидан вафот этган.
Тарихчининг фикрича, Плессининг эгаси вафот этганидан кейин, ўша пайтда анча улғайиб қолган Бенгал йўлбарсини ҳеч ким ўз зиммасига олишни истамаган.
Плесси етти йил давомида Лондон ҳайвонот боғидаги қафасда бошқа йўлбарслар билан бирга яшаган ва 1877 йилда вафот этган, дейди Эйден.
Плессининг бош суяги ҳали ҳам Лондондаги Миллий армия музейида намойиш этиб келинмоқда.