Беларус Лукашенко танқидчиларини бостириш учун адлия тизимидан фойдаланмоқда — БМТ экспертлари
Беларусда Александр Лукашенко танқидчиларини босиш учун адлия тизими ишга солинмоқда — БМТ экспертлари
Беларус давлат тузилмалари 2020-йилдан буён президент Александр Лукашенко ҳукуматини танқид қилганларни сиқиб чиқариш учун мувофиқлашган ҳолда ҳаракат қилиб келмоқда. БМТ экспертларининг 15-сентябр куни эълон қилинган ҳисоботида тизим қамоққа олиш, суд жараёнлари ва кузатув орқали одамларни “тинчитишга” уринаётгани қайд этилган.
Мазкур ҳисобот шу ҳафта Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашга тақдим этилади. Унда судлар, милиция, хавфсизлик хизмати, прокуратура ва қамоқхона маъмурияти биргаликда ишлаётгани айтилади. Улар ҳукуматга қарши бўлган ёки шундай гумон қилинган шахсларни бостирмоқда.
Ҳисобот халқаро инсон ҳуқуқларининг тизимли равишда бузилаётганини кўрсатади. Қоидабузарликлар ҳибсга олиш босқичидан бошлаб, қамоқ даври ва озодликка чиққандан кейинги назоратгача давом этиши таъкидланган. Шунингдек, бу бузилишлар ҳозиргача тўхтамагани билдирилган. Экспертлар, жумладан, қуйидаги ҳолатларни санаб ўтди: асоссиз ҳибсга олишлар ва қийноқлар; ёпиқ суд мажлислари ҳамда адвокат ёрдамидан маҳрум қилиш; собиқ маҳбусларни доимий таъқиб қилиш.
Суд тизими бу ҳуқуқбузарликларни қонуний кўринишга келтиришда марказий рол ўйнамоқда. Экспертлар 2020-йил май ойидан бери юз берган айрим ҳолатлар инсониятга қарши жиноят сифатида баҳоланиши мумкинлигини айтди.
Ҳужжат 2020-йил августидаги президентлик сайловларидан кейин бошланган оммавий норозиликлардан сўнг эълон қилинди. Мухолифат ҳам, Ғарб давлатлари ҳам сайлов натижаларини сохталаштирилган деб ҳисоблайди. Ўша пайтда минглаб одамлар ҳибсга олинган эди.
Александр Лукашенко сиёсий маҳбуслар мавжудлигини рад этади. Давлат раҳбари уларни “қароқчилар” деб атайди. У президент сайлови сохталаштирилганини ҳам инкор этган. Унинг айтишича, расмийлар тартибни тиклаш учун қонуний чоралар кўрган.
Шунга қарамай, “репрессия машинаси ишлашда давом этмоқда” ва янги сиёсий маҳбуслар пайдо бўлмоқда.