Амазонъда роботлар сони миллиондан ошди. Бу ходимлар учун нимани англатади?
Амазон фойдаланаётган роботлар сони бир миллиондан ошди. Улар буюртмаларни тезроқ етказиш ва харажатларни камайтиришга ёрдам бермоқда. Бироқ машиналарнинг ходимлар билан ёнма-ён ишлаши меҳнат суръати, хавфсизлик ва иш ўринларининг келажаги ҳақидаги саволларни ҳам кучайтирмоқда.
Амазонъда роботлар сони миллиондан ошди. Бу ходимлар учун нимани англатади?
Компаниянинг роботлар флотига механик манипуляторлар, юк ташувчи ҳаракатчан платформалар ва юк тагликларини саралайдиган йирик машиналар киради. Улар Амазонънинг кенг логистика тизимида маҳсулотларни кўчириш ва саралаш жараёнларини тезлаштиради.
Ҳозирда компанияда тўлиқ ёки қисман иш вақти асосида 1,5 миллиондан ортиқ киши ишлайди. Автоматлаштиришнинг кенгайиши уларнинг кундалик иш тартибига ҳам таъсир қилмоқда.
Жорж Мейсон университети бизнес профессори Бред Гринвуд Арс Течнисаъга берган интервюсида бу ўзгаришнинг икки жиҳатига эътибор қаратди: роботлар одамларга тобора яқин масофада ишламоқда ва иш суръатини белгилаш имконига эга бўлмоқда.
Унинг изоҳига кўра, авваллари автоматлаштирилган тизимлар кўпинча ходимлардан ажратилган ҳудудларда ишлаган. Хавфли вазифа машинага топширилганда, унинг одам билан бевосита ёнма-ён бўлмаслигига ҳаракат қилинган. Энди эса омборларда инсон ва робот иш майдонлари тобора яқинлашмоқда.
Гринвуднинг фикрича, машиналарнинг иш суръатини белгилаши ходимлар учун янги босим манбаига айланиши мумкин. Роботлар операцияларни тезлаштирган сари, одамлардан ҳам шу суръатга мослашиш талаб этилади.
Компания учун эса автоматлаштириш логистикадаги кечикишларни камайтириш, харажатларни тушириш ва самарадорликни ошириш имконини беради. Эксперт баҳосига кўра, инсон меҳнатига эҳтиёжнинг камайиши ходимларнинг иш берувчи билан якка тартибда ёки жамоавий музокаралардаги мавқеини ҳам заифлаштириши мумкин.
Материалда меҳнат хавфсизлиги масаласига ҳам эътибор қаратилган. Роботлар ҳақидаги технологик янгиликлар кенг ёритилаётган бир пайтда, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланиш муаммоси камроқ кўзга ташланиши мумкинлиги таъкидланган. Бироқ келтирилган матнда роботлар кўпайиши билан жароҳатлар ўртасидаги боғлиқликни кўрсатувчи аниқ статистика берилмаган.
Ходимларни хавотирга солаётган яна бир масала — персонални бошқаришда сунъий интеллектдан фойдаланиш. Хусусан, ищилар фаолиятига баҳо бериш ва кадрларга оид қарорларни автоматлаштириш меҳнат муносабатларида инсон назоратининг ўрни ҳақидаги саволларни келтириб чиқармоқда.