Öзбекистон илм-фанга иşонç бöйиçа дунёда уçинçи öринни эгаллади
Веллсоме Глобал Монитор 2026 тадқиқоти маълумотларига асосланган рейтингда Öзбекистон илм-фанга юқори даражада иşонç билдирганлар улуşи бöйиçа уçинçи öринни эгаллаган. Мамлакатда бу кöрсаткиç 63,8 фоизни таşкил этган. Тожикистон 60,7 фоиз билан тöртинçи öринда қайд этилган.
Ўзбекистон илм-фанга ишонч бўйича дунёда учинчи ўринни эгаллади
Натижаларга кўра, Ўзбекистон ва Тожикистон илм-фанга ишонч даражаси бўйича АҚШ, Буюк Британия ва Франсия каби йирик илмий марказларга эга давлатлардан юқорироқ ўринда қайд этилган. Финландия, Германия ва Швеция ҳам биринчи ўнталикка кирган. Россия эса 67-ўринда кўрсатилган.
Рейтинг мамлакатларнинг илмий салоҳияти ёки кашфиётлари сонини эмас, сўров иштирокчиларининг илм-фанга муносабатини акс эттиради. Айрим давлатларда юқори даражада ишонч билдирганлар улуши 10 фоизга ҳам етмаган.
Тадқиқотчилар илм-фанга ишонч ва илмий саводхонлик ўртасида барқарор боғлиқлик борлигини кўрсатувчи ишончли далилларни топмаган. Мамлакатдаги ўртача илмий саводхонлик ёки таълимга давлат харажатлари билан ишонч даражаси ўртасида ҳам аниқ боғлиқлик кузатилмаган.
Веллсоме маълумотларига кўра, 2025-йилда дунё бўйича респондентларнинг 72 фоизи илм-фанга «маълум даражада» ёки «жуда кучли» ишонишини билдирган. 2020-йилда бу кўрсаткич 80 фоиз бўлган. Демак, беш йилда умумий ишонч даражаси саккиз фоиз пунктга пасайган.
Бу глобал кўрсаткич ишончнинг икки даражасини бирлаштиради. Ўзбекистон учун келтирилган 63,8 фоиз эса айнан юқори даражада ишонч билдирганлар улушидир.
Гарвард глобал саломатлик институти ташкил этган муҳокамада илм-фанга ишончсизлик ижтимоий тенгсизлик, институтлар фаолиятидаги камчиликлар, ёлғон ахборот тарқалиши ва сиёсий қутблашув билан боғлиқ бўлиши мумкинлиги таъкидланган. Шу боис ишончни мустаҳкамлашда илмий натижаларни жамоатчиликка тушунарли етказиш ва жамоат институтларининг ишончли ишлаши ҳам муҳим омиллар сифатида кўрсатилган.