«Xochu jit»: Markaziy Osiyoning 20 mingdan ortiq fuqarosi RF Qurolli Kuchlari bilan kontrakt tuzgan, ularning 40 foizi — oʻzbekistonliklar

«Yashashni xohlayman»: Markaziy Osiyoning 20 mingdan ortiq fuqarosi RF QU bilan kontrakt imzoladi, ularning 40% i — oʻzbekistonliklar

«Yashashni xohlayman» loyihasi maʼlum qilishicha, 2026 yil 1 oktyabr holatiga koʻra Markaziy Osiyo mamlakatlarining 20,4 mingdan ortiq fuqarosi Ukrainaga qarshi urushda ishtirok etish uchun RF Qurolli kuchlari bilan kontrakt tuzgan. Bu maʼlumotlar 20 oktyabr kuni mintaqa OAVlari ishtirokida oʻtkazilgan brifingda taqdim etildi.

Ularning 8200 dan ortigʻi, yoki mintaqa boʻyicha umumiy sonning 40% i — Oʻzbekiston fuqarolaridir.

Undan keyin Tojikiston (5308 kishi, 26%), Qozogʻiston (3819, 19%), Qirgʻiziston (2219, 11%) va Turkmaniston (884, 4%) bormoqda.

Markaziy Osiyo fuqarolari loyiha tomonidan aniqlangan Rossiya armiyasidagi chet ellik kontraktchilar umumiy sonining 44% ini tashkil etadi.

Brifingda «Yashashni xohlayman» vakili taʼkidlashicha, statistikaga Rossiya fuqaroligiga ega boʻlgan asli markaziy osiyoliklar kiritilmagan. Uning soʻzlariga koʻra, agar ular ham hisobga olinsa, yakuniy raqam yanada yuqori boʻladi.

«Yashashni xohlayman» maʼlumotlariga koʻra, 2025 yilda Markaziy Osiyo mamlakatlarining RF QU bilan kontrakt imzolagan fuqarolari soni 2,1 baravarga oshgan: 2024 yildagi 4119 kishidan (1446 tasi Oʻzbekistondan) 2025 yilda 8497 kishiga (3487 tasi Oʻzbekistondan) yetgan. 2026 yilning toʻqqiz oyi davomida yana 6043 kishi (2602 tasi Oʻzbekistondan) kontrakt tuzgan, bu oʻtgan yilgi koʻrsatkichning 71% ini tashkil etadi.

«Qoʻshni mamlakatlar aholisini yollash, ayniqsa, til, madaniyat va migratsiya aloqalari tufayli juda qulaydir», — deydi loyiha.

«Yashashni xohlayman» maʼlumotlariga koʻra, 2026 yil 12 oktyabr holatiga koʻra Ukraina asirligida RF Qurolli kuchlari tarkibida jang qilgan yuzlab chet elliklar bor. Ular dunyoning 59 mamlakati fuqarolaridir. Loyiha vakilining soʻzlariga koʻra, ularning soni yil sayin ortib bormoqda.

Loyiha taqdimotiga koʻra, asirga tushgan chet elliklar soni boʻyicha birinchi yettilikka Oʻzbekiston, Tojikiston, Belarus, Kolumbiya, Qozogʻiston, Ozarbayjon va Qirgʻiziston fuqarolari kiradi — taqdimotda ular aynan shu tartibda koʻrsatilgan.

Mamlakatlar boʻyicha asirlar soniga loyihada aniqlik kiritilmadi.

«Yashashni xohlayman» loyihasi chet el fuqarolarini RF Qurolli kuchlariga yollashning uchta asosiy usulini tilga oladi: sotib olish, aldash va majburlash.

Taqdimotda aytilishicha, harbiy harakatlarda ishtirok etgani uchun yollavchilar nisbatan yuqori ish haqi — oyiga 2000 dollardan 3000 dollargacha, Rossiya fuqaroligi va imtiyozlar vaʼda qiladi. Loyiha taʼkidlashicha, koʻplab chet elliklar pul ishlab olish umidida RF QUga kirishga ongli ravishda rozi boʻlishadi.

Aldov, loyiha maʼlumotlariga koʻra, qurilishda, qoʻriqlashda, omborlarda yoki haydovchilik boʻyicha «yuqori toʻlanadigan ishga» taklif qilishdan iborat. Eʼlonlarda bu ish «Mudofaa vazirligi manfaatlari yoʻlida» ekani koʻrsatilishi mumkin, ammo harbiy harakatlarda ishtirok etish haqida eslatilmaydi. Kontrakt imzolangandan soʻng, shaxs poligondagi qisqa kursga, keyin esa frontga yuboriladi. Loyiha maʼlumotlariga koʻra, koʻpincha Shri-Lanka, Kuba, Nepal va Afrika mamlakatlari fuqarolari shu tarzda yollanadi.

Majburlash politsiya nolegal migrantlarni va hujjatlari muddati oʻtgan odamlarni qoʻlga oladigan reydlar bilan bogʻliq. Ularga qamoq yoki deportatsiya bilan tahdid qilinadi va «muqobil» taklif etiladi: pul va fuqarolik evaziga RF Mudofaa vazirligi bilan kontrakt tuzish. Loyihada taʼkidlanishicha, bu Markaziy Osiyodan kelganlar uchun keng tarqalgan stsenariydir.

«Yashashni xohlayman» loyihasi vakilining soʻzlariga koʻra, harbiy asir chet elliklarning 90% dan ortigʻi soʻrovnomadan oʻtgan, unda xususan, RF Qurolli kuchlari bilan kontrakt imzolash sabablari haqidagi savollarga javob berishgan, shuningdek, kelajakdagi istaklari haqida maʼlum qilishgan.

Soʻrovnoma natijalari mintaqalar boʻyicha boʻlingan: Markaziy Osiyo, Sharqiy sheriklik mamlakatlari (Armaniston, Belarus, Moldova va Gruziya), Lotin Amerikasi, Afrika, Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika (MENA) mamlakatlari va Osiyo. Soʻrovda qatnashganlar soni taqdimotda va brifingda aytilmadi. Respondentlar bir nechta javob variantini tanlashlari mumkin edi, foizlar esa har bir guruhdagi javoblarning umumiy sonidan keltirilgan.

Soʻrovnoma natijalariga koʻra, Markaziy Osiyolik harbiy asirlarning asosiy motivi Rossiya fuqaroligini olish istagi boʻlgan — javoblarning 32% i. Yana 20% javob qamoqdan chiqish yoki jinoiy javobgarlikdan qochish intilishiga toʻgʻri keldi — ushbu koʻrsatkich boʻyicha mintaqa boshqa barcha guruhlarni ortda qoldirmoqda. Javoblarning 10% i pul ishlab olish istagi, 6% i — Rossiyadan deportatsiya qilinishdan qochish istagi bilan bogʻliq.

Javoblarning 12% ida kontrakt Rossiya harakatlarini qoʻllab-quvvatlagan holda oʻz ixtiyori bilan imzolangani koʻrsatilgan. «Yashashni xohlayman» vakilining soʻzlariga koʻra, shaxsiy suhbatlarda, xususan, urushgacha Markaziy Osiyo mamlakatlarida yashagan etnik ruslar shunday deyishgan.

Markaziy Osiyolik harbiy asirlarning kelajakdagi rejalar haqidagi savolga bergan javoblarining absolyut koʻpchiligi «Rossiyaga qaytish» variantiga toʻgʻri keldi — 82%.

Javoblarning 11% ida oʻz mamlakatiga qaytish eslatiladi.

Loyiha vakilining aytishicha, «Yashashni xohlayman» bilan suhbatlarda Markaziy Osiyolik asirlar, hatto pasportni faqat kontrakt imzolangandan soʻng olishgan boʻlsa ham, oʻzlarini Rossiya fuqarolari deb hisoblashlarini aytishadi. Bundan tashqari, ular uyga qaytishdan qoʻrqishadi, chunki ularning soʻzlariga koʻra, mintaqa mamlakatlarida yollanma askarlik uchun jinoiy javobgarlik nazarda tutilgan. shuningdek, asirlar harbiy harakatlarda ishtirok etgani uchun pul mukofoti olishni xohlashlarini taʼkidlashgan.