Vuchich Xitoy Oʻzbekistonning ikkinchi AES qurilishida ishtirok etishini maʼlum qildi
Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuchich Oʻzbekiston Xitoy bilan hamkorlikda ikkinchi atom loyihasini amalga oshirayotganini maʼlum qildi, biroq AES tafsilotlari hozircha oshkor etilmagan.
Vuchich Xitoyning Oʻzbekistondagi ikkinchi AES loyihasida ishtirok etishini maʼlum qildi
Xitoy, Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchichning bayonotiga koʻra, Oʻzbekistonda ikkinchi atom elektr stantsiyasini qurish loyihasiga jalb etilgan. Bu haqda Serbiya yetakchisi 8 sentyabr kuni Belgradda boʻlib oʻtgan Oʻzbekiston-Serbiya biznes-forumida prezident Shavkat Mirziyoyev bilan boʻlgan suhbatga tayanib maʼlum qildi.
Vuchichning aytishicha, 8 sentyabr kuni ertalab boʻlib oʻtgan shaxsiy suhbat chogʻida Mirziyoyev unga ikkita atom loyihasi haqida gapirgan — ulardan biri Rossiya bilan amalga oshirilmoqda, ikkinchisini esa Xitoy bilan amalga oshirish rejalashtirilgan.
«Bitta atom stantsiyasini ruslar bilan, boshqa stantsiyani esa xitoyliklar bilan qurishmoqda», — deya Vuchich Oʻzbekiston prezidentining soʻzlaridan iqtibos keltirdi.
Shu tariqa, Serbiya rahbarining bayonoti Xitoyning Oʻzbekistonning ikkinchi AES loyihasi boʻyicha hamkori ekanligiga doir birinchi ommaviy ishora boʻldi. Bundan avval Oʻzbekiston rasmiylari ikkinchi atom stantsiyasi qurilishiga tayyorgarlik koʻrilayotganini tasdiqlagan, biroq hamkor davlat nomini oshkor qilmagan edi.
Vuchich Oʻzbekistonning rejalarini elektr energiyasi isteʼmolining kutilayotgan oʻsishi bilan bogʻladi. Uning soʻzlariga koʻra, Mirziyoyev maʼlumotlar markazlari (data-markazlar), sunʼiy intellekt, innovatsiyalar va elektromobillar rivojlanishini hisobga olgan holda, mamlakatning kelajakdagi ehtiyojlarini oldindan baholamoqda.
Serbiya prezidenti Oʻzbekiston yetakchisining energetikani rivojlantirishga boʻlgan yondashuvini qayd etib, ishlab chiqarish quvvatlarini oldindan oshirish zarurligini taʼkidladi. Uning baholashicha, Yevropa davlatlari ham elektr energiyasiga boʻlgan oʻsib borayotgan talabni hisobga olishlari kerak.
Oʻzbekistonning ikkinchi atom loyihasining rasmiy parametrlari hozircha oshkor etilmagan. Stantsiya qayerda joylashishi, uning quvvati qancha boʻlishi, qaysi energobloklardan tashkil topishi, qurilish qancha vaqt olishi va loyiha qanchaga tushishi maʼlum qilinmagan.
Mirziyoyev ikkinchi AES qurilishiga tayyorgarlik koʻrilayotgani haqida 17 avgust kuni Xorazm viloyatiga tashrifi chogʻida ommaviy ravishda gapirgan edi. Oʻshanda prezident mamlakatda loyihani amalga oshirishga «katta tayyorgarlik» ketayotganini aytgan, biroq stantsiya boʻyicha hamkor nomini tilga olmagan edi.
Birinchi atom loyihasini Oʻzbekiston Rossiya ishtirokida Jizzax viloyatining Forish tumanida amalga oshirmoqda. U quvvati 1 GVt dan boʻlgan ikkita VVER-1000 reaktori va quvvati 55 MVt dan boʻlgan ikkita RITM-200N kichik modulli reaktorini qurishni nazarda tutadi.
Birinchi kichik reaktorning texnik ishga tushirilishi 2029 yilning oktyabr–noyabr oylarida, ikkinchisiniki esa olti oydan keyin kutilmoqda. Birinchi yirik energoblokni 2033 yilda ishga tushirish, stantsiya qurilishini esa 2034–2035 yillarda toʻliq yakunlash rejalashtirilgan.
Birinchi AESning umumiy quvvati 2110 MVt ni tashkil etadi, yillik ishlab chiqarish esa 17 mlrd kVt⋅soatga yetishi mumkin. Loyihaning bazaviy qiymati koʻpi bilan 9,5 mlrd dollarga baholanmoqda.
Shu bilan birga, Xitoyning ikkinchi atom loyihasidagi ishtirokiga doir hech qanday rasmiy tafsilotlar — jumladan, kompaniya yoki hamkor davlat nomi, stantsiyaning texnik konfiguratsiyasi, uning quvvati va qiymati — hozircha eʼlon qilinmagan.