Ustuvorliklarning oʻzgarishi
Qirgʻiziston badallarni Turkiy jamgʻarma va XVF institutlari foydasiga qayta taqsimlamoqda
**Ustuvorliklarning oʻzgarishi**
Qirgʻizistonning 2025–2026 yillarda xalqaro institutlarga amalga oshiradigan moliyaviy oʻtkazmalari tarkibi tashqi siyosiy urgʻularning oʻzgarganidan dalolat beradi. Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi hamon respublika davlat byudjetini toʻldirishning asosiy manbai boʻlib qolayotgan boʻlsa-da, Bishkekning Turkiy davlatlar tashkilotining yangi investitsiyaviy tuzilmalari va XVF boʻlinmalaridagi moliyaviy ishtiroki yanada yuqori oʻsish surʼatlarini namoyish etmoqda.
QR Vazirlar Mahkamasining tasdiqlangan farmoyishiga koʻra, 2026 yilda xalqaro tashkilotlar manziliga toʻlovlarning umumiy hajmi 3,1 milliard somdan oshadi. Ushbu summaning asosiy qismi — 1,9 milliard som — Turkiy investitsiya jamgʻarmasiga (TIJ) yoʻnaltiriladi. Oʻtgan yilga nisbatan TIJga ajratmalar miqdori 20,7 foizga oshdi va amalda respublikaning xalqaro xarajatlar byudjetidagi barcha oʻsishni taʼminladi. Shu bilan birga, Qirgʻiziston XVFning Markaziy Osiyo va Kavkazga yoʻnaltirilgan moliyaviy tuzilmasiga qariyb 175 million som ajratdi, YEOIIga ajratmalar esa 278,7 million somgacha kamaytirildi.
Moliyaviy statistika badallar hajmi va integratsiyaviy birlashmalardagi ishtirokdan olinadigan iqtisodiy samara oʻrtasidagi sezilarli farqni koʻrsatmoqda. YEOIIga ajratmalar xarajatlar tarkibida kichik ulushni egallaydi, vaholanki, faqatgina 2025 yilning oʻn bir oyi davomida Qirgʻiziston byudjeti hamkor davlatlardan import bojxona bojlari koʻrinishida 20,7 milliard som oldi. Shu tariqa, Yevroosiyo tuzilmalariga kiritilgan har bir som evaziga respublika taxminan 75 som daromad olmoqda, bojxona tushumlarining asosiy donori esa ajratmalarning 80 foizdan ortigʻini taʼminlayotgan Rossiya Federatsiyasi boʻlib chiqmoqda.