Ukraina Starlink muhim rol oʻynagan front chizigʻida Rossiyani ortga chekintirmoqda

Ukraina front chizigʻida Rossiya kuchlarini chekintirmoqda, Starlink muhim rol oʻynamoqda

Rossiya droni kompyuter ekrani boʻylab uchib oʻtadi va bunkerda toʻgʻridan-toʻgʻri efir orqali jang maydonini kuzatib turgan komandirlarni choʻchitib yuboradi.

Bir qoʻlida sigareta, boshqasida radioaloqa vositasi bilan ulardan biri oʻz dronlariga uni urib tushirishni buyuradi va pastdagi askarlarni xavfdan ogohlantiradi. Front chizigʻidagi pozitsiyalaridan ochiq joy boʻylab uzoq piyoda yurish paytida erkaklar juda himoyasiz ahvolda boʻlishadi. Ular ruslarni ortga surib chiqargan uch oylik janglardan soʻng rotatsiya qilinmoqda.

Bu Ukrainaning qarshi hujumi — «Vivaldi» operatsiyasining bir qismi boʻlib, ularning aytishicha, soʻnggi oylarda sharqiy Donbass mintaqasida 277 kvadrat kilometr (106 kvadrat mil) maydon ozod qilingan.

Nom hujumning toʻrt bosqichi yoki fasllariga ishora qiladi, xuddi italiyalik kompozitorning skripka kontserti kabi. Muvaffaqiyatli hujum Ukraina nazorati ostida boʻlgan asosiy «Qalʼa kamari» shaharlarini oʻrab olish bilan tahdid qilgan Rossiyaning qichqichsimon qurshovini izdan chiqardi.

Rossiya shu oyda Ukrainaga havodan zarba berib, energetika infratuzilmasiga zarar yetkazayotgan va butun mamlakat boʻylab koʻplab tinch aholini oʻldirayotgan boʻlsa-da, Ukraina frontda soʻnggi paytlarda muvaffaqiyatlarga erishdi. Kiyevning taʼkidlashicha, u katta talafotlar yetkazgan — faqat «Vivaldi»ning oʻzida 8 000 nafar Rossiya harbiysi, sentyabr oyida esa front boʻylab 50 000 ga yaqin kishi yoʻqotilgan — shu bilan birga, oʻzi kam talafot koʻrgan.

Starlink tizimi Ukrainaning «Vivaldi» operatsiyasiga integratsiya qilingan edi, ammo bu hafta Kiyev unga hech qanday ogohlantirishsiz cheklovlar kiritilganini aytdi.

Urushni oʻrganish instituti xabariga koʻra, rossiyaparast harbiy blogerlar Ukrainaning oldinga siljishini tan olgan va bu kelajakda Rossiyaning yanada koʻproq yoʻqotishlariga olib kelishi mumkinligidan xavotir bildirgan. Hech bir Rossiya rasmiysi Ukrainaning muvaffaqiyatlarini oshkora tan olmadi. Rossiya Mudofaa vazirligining brifinglarida faqat Liman mintaqasida «hujumlarni qaytarayotgani» yoki «frontdagi taktik pozitsiyani yaxshilayotgani» aytiladi.

Ukrainaning oldinga siljishiga qaramay, Rossiya dronlari doimo mavjud. «Oʻch» brigadasining «Kumush Uchlik» boʻlinmasi komandiri «Feniks»ning aytishicha, uning odamlari oddiy kunda 10 tagacha dronga duch kelishadi.

Ukraina harbiylari sharqiy Donbass mintaqasida 277 kvadrat kilometr maydon ozod qilinganini aytmoqda.

Ukrainaning tuzoqchi droni uchib kelib, bir necha soniya muallaq turadi va dron ustiga toʻr tashlab, uni osmondan qulatganda, u toʻgʻridan-toʻgʻri efirga tikilib turadi. Bu Rossiya droni razvedka uchun edi, ammo agar u askarlarni nishonga olganida, portlovchi moddalar olib yuruvchi boshqa dron uning ortidan kelgan boʻlardi.

Bu xavfli lahza zamonaviy jang maydonini tashkil etuvchi qatlamlarni koʻrsatadi. Qoʻmondonlik bunkeri muallaq turgan kameradan toʻgʻridan-toʻgʻri tasvirlarni qabul qiladi, pastda esa Ukraina hujum droni koʻproq havo oʻt ochish kuchini chaqirishi mumkin boʻlgan yana bir dushman kuzatuvchisiga zarba beradi.

Bullarning barchasiga Elon Maskning Starlink sunʼiy yoʻldosh aloqa tarmogʻining harbiy versiyasi — Starshield integratsiya qilingan boʻlib, u butun jang maydonida keng polosali aloqani taʼminlaydi.

Ukraina bu hafta «Vivaldi» operatsiyasi yakunlangach, tizimga ogohlantirishsiz cheklovlar kiritilganini va bu uning imkoniyatlarini cheklab qoʻyganini aytdi.

Mask va ommaviy axborot vositalarining xabarlariga koʻra, bu buyruq Oq uydan kelgan boʻlishi mumkin. Ukraina toʻliq Starshield'ga qaram boʻlmasa-da, u uning arsenalidagi asosiy qurol boʻlib, tutqich-dronlar va oʻrta masofaga zarba beruvchi dronlar uchun juda muhimdir. Va bu qurolning ogohlantirishsiz yoki maslahatlashuvsiz cheklanishi mumkinligi haqidagi bilim Ukrainada katta xavotirga sabab boʻldi.

Havodagi ustunlik uchun kurashdan pastda, uchuvchisiz quruqlikdagi transport vositalari taʼminot yetkazib berish, yaradorlarni evakuatsiya qilish yoki tobora koʻproq dushmanga qarshi hujumga boshchilik qilish uchun oldinga va ortga harakat qiladi.

Bu yerdagi hamma narsa raqamli aloqaga bogʻliq — koʻrish, harakat qilish, uchish, muloqot qilish, oʻt ochish. Ammo bu zanjirning eng pastida baribir okoplardagi insonlar pozitsiyalarni ushlab turishibdi.

Horgʻin askarlar qoʻmondonlik punktiga eson-omon yetib kelishdi. Front chizigʻida 95 kunlik oldinga siljishdan soʻng, hayajonli uchrashuv boʻlib oʻtadi.

«Oʻch» brigadasining «Kumush Uchlik» boʻlinmasi askari «Diler» hozirgina front chizigʻidan qaytdi.

«Diler» chaqiruv belgili piyoda askar menga oʻzini kuchli his qilayotganini, ammo nihoyat uyga qaytayotganidan xursandligini aytadi: «Bu hayratlanarli operatsiya. Uch oy davomida biz pozitsiyalarimizni toʻrt marta oʻzgartirdik».

Uning aytishicha, eng dahshatli tahdid masofadan boshqariladigan va oʻz nishonini ovlashga ahd qilgan Rossiya dronlari boʻlgan.

Komandir «Feniks» hujumga tayyorgarlik «juda katta» boʻlganini aytdi.

«Odamlar oylab mashq qilishdi. Biz yondashuvimizni poʻtunlay qayta koʻrib chiqishimiz kerak edi, chunki ilgari biz himoyalanayotgan edik, endi esa hujumga oʻtishimiz kerak edi».

Robotlar va dronlar Rossiya pozitsiyalariga hujumga boshchilik qildi va birinchi marta masofadan boshqariladigan portlovchi vositalar Rossiya chiziqlari ortiga tashlandi — 250 nafar rossiyalik taslim boʻldi. Ukraina komandirlarining soʻzlariga koʻra, ularning bir yillik kampaniyasi 16 ta aholi punktini Rossiya okkupatsiyasidan ozod qildi.

Aprel oyidan beri okkupatsiya ostida boʻlgan Karpivka qishlogʻida ukrainaliklar hali ham u yerda yashayotgan bir mahalliy turgʻunni topdilar — 61 yoshli Volodimir Zamota, 2025 yilda qoʻshnilari Rossiya oldinga siljishidan qochganda qolgan oxirgi odam. Uning aytishicha, u toʻliq izolyatsiyada sakkiz oy omon qolgan.

«Aytishlaricha, umid oxirgi boʻlib oʻladi», — dedi u menga. «Men butun qishloqda qolgan yagona odamman va qishloq deyarli butunlay vayron boʻlgan».

«Men shunday narsani boshdan kechirmasdan qarilikkacha yashayman deb oʻylagandim, lekin bu sodir boʻldi. Bu dahshatli fojia».

Ushbu vayrongarchilik Ukraina hozigina qaytarib olgan mintaqani tavsiflaydi. Aholi uchun, hatto uylari butun qolgan boʻlsa ham, qaytish hanuz juda xavfli. Ammo Ukraina askarlari qaytarib olingan hududni, toʻxtatilgan Rossiya oldinga siljishini va ushbu operatsiya taqdim etishi mumkin boʻlgan kelajakdagi salohiyatni nishonlamoqdalar.

«Buning haqiqiy qiymati qulay pozitsiyalarni, maqbul chiziqlarni va bizga ustunlik beradigan platsdarmni taʼminlashdir», — deb tushuntirdi «Oʻch» brigadasi shtab boshligʻi Andriy Hitt.

«Bu bizga keyingi muvaffaqiyatli operatsiyalar uchun zarur sharoitlarni yaratish, jangda tashabbusni qoʻlga olish va kelajakdagi muvaffaqiyatli manyovrlarni rejalashtirish imkonini beradi… ushbu harakatlarning har biri gʻalaba sari qoʻyilgan gʻishtdir».

Bularning bariga AQSh texnologiyalari va Amerika razvedkasiga qoʻyilgan cheklovlar xavf solishi mumkin. Kiyev va Vashington oʻrtasidagi munosabatlar eng past darajada.

Bu hafta Prezident Zelenskiy Donald Tramp tomonidan «sotilgandek» his qilayotganini aytdi, ASHQ yetakchisi esa ukrainalik hamkasbining «muxlisi emasligini» va u bilan kelishish Vladimir Putinga qaraganda qiyinroq ekanini qoʻshimcha qildi.

Trampning aytishicha, Ukrainaning Rossiya neft qayta ishlash zavodlariga bergan zarbalari neft narxini oshirib yuborgan. Ukraina bunga AQSh va Isroilliklarning Eronga qarshi urushi sabab boʻlganini aytmoqda.

Ammo diplomatik kelishmovchilikka qaramay, biz uchratgan askarlar orasida jangovar ruh yuqori. «Diler»ning aytishicha, «Vivaldi» operatsiyasi uning Ukraina urushda gʻalaba qozonishi mumkinligiga boʻlgan ishonchini yangiladi.

Boʻlinma Volodimir (ular uni Otaxon deb ataydilar) yetarlicha ovqatga ega ekanini taʼminlamoqda — dronlar frontdagi askarlarni boqish yoʻlida oziq-ovqat posilkalarini tashlab oʻtadi.

Men Volodimirdan Ukraina gʻalaba qozonishiga ishonishini soʻradim. «Ha, albatta ishonaman. Men shunchaki bu qachon sodir boʻlishini, bularning bari nihoyat qachon tugashini bilmoqchiman».