Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagining qurilmasligi «boy berilgan ulkan imkoniyat» boʻladi, deya ogohlantiradi Xitrou rahbari
Tomas Voldbyu «Today» dasturiga bosh vazirning bildirgan fikrlaridan soʻng, loyiha boʻyicha hukumatning pozitsiyasini «bilish yaxshi boʻlishini» aytdi.
Xitrou aeroportida uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini qurmaslik Buyuk Britaniya uchun «boy berilgan katta imkoniyat» boʻladi, deb ogohlantirdi mamlakatdagi eng gavjum aeroport rahbari.
Tomas Voldbyuye BBC Radio 4’ning Today dasturiga bergan intervyusida, Bosh vazir Endi Byornham kengaytirishni qoʻllab-quvvatlash-qoʻllab-kuvvatlamasligini aytishdan bosh tortganidan soʻng, hukumatning ushbu loyiha boʻyicha pozitsiyasini «bilib olish yaxshi boʻlishini» aytdi.
Aeroport bosh ijroiya direktorining taʼkidlashicha, agar uning egalari uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagiga mablagʻ ajrata olishmasa, bu mablagʻlar «dunyoning boshqa bir joyiga investitsiya qilinadi» va u yangi yilda bu boʻyicha qaror qabul qilinishi mumkinligini qoʻshimcha qildi.
Transport vazirligi jamoatchilik soʻrovnomasi javoblari oʻrganilayotgani va «tegishli keyingi qadamlar koʻrib chiqilayotganini» maʼlum qildi.
Vazirlik vakilining taʼkidlashicha, hukumat «atrof-muhit talablariga javob bergan holda, oʻsish va imkoniyatlarga hissa qoʻsha oladigan mamlakat boʻylab» aeroportlarni kengaytirishni qoʻllab-quvvatlaydi.
Uning qoʻshimcha qilishicha, Xitrouni kengaytirish «mamlakat boʻylab qariyb 40 milliard funt sterling miqdorida iqtisodiy foyda keltirish salohiyatiga ega».
Xitrouda uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini qurish gʻoyasi bir necha oʻn yillardan beri muhokama qilib kelinmoqda. Bu reja juda bahsli boʻlib, mahalliy aholi, siyosatchilar va iqlim muhofazachilarining keskin qarshiligiga uchramoqda.
Oʻtgan yili oʻsha paytdagi gʻaznachilik kantsleri Reychel Rivz hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan kengaytirishni eʼlon qilib, «uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi juda zarurligini» va hukumat «bu qarordan endi qochib qutula olmasligini» aytgan edi.
Xitrou aeroporti investorlar konsortsiumiga tegishli boʻlib, ularning eng yirigi Frantsiyaning Ardian xususiy kapital firmasidir. Boshqalar qatoriga Qatar investitsiya boshqarmasi, Saudiya Arabistoni davlat investitsiya jamgʻarmasi va Xitoy investitsiya korporatsiyasi kiradi.
«Agar ular Xitrouga investitsiya kirita olishmasa... u holda bu pullar dunyoning boshqa bir joyiga investitsiya qilinadi», dedi Voldbyuye.
«Gap bu pulni boshqa joyga ajratish haqida ketmayapti. Bu xususiy pul. Bu davlat puli emas. Shu sababli, u Buyuk Britaniyaga kirmaydi. Fikrimcha, bu ushbu mamlakat uchun chindan ham achinarli va boy berilgan katta imkoniyat boʻladi».
Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi yuzlab xonadonlarni buzishni, daryolar oʻzanini burgilashni va M25 avtomagistralini 14 va 15-chorrahalar oraligʻida yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi ostidagi tunnel orqali qayta yoʻnaltirishni talab qiladi. Uning qurilishi 33 milliard funt sterlingga baholanmoqda.
Xitrou oʻzining toʻrtta yoʻlovchi terminali va ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi orqali yiliga 80 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi. Hozirda yiliga 480 000 ta bilan cheklangan parvozlar soni, agar uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilsa, 720 000 tagacha yoki kuniga oʻrtacha deyarli 2 000 taga yetishi mumkin.
Ushbu qoʻshimcha qatnovlar aeroport egalari uchun daromadning sezilarli darajada oshishiga olib kelishi mumkin va Xitrou maʼmuriyati kengaytirish «katta iqtisodiy turtki» berishini va yangi ish oʻrinlari yaratishini aytdi.
Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi, rejalar topshirilishi va tasdiqlanishi sharti bilan, 2035 yilgacha foydalanishga topshirilishi kerak edi, ammo shundan beri Xitrou rejalashtirish va tartibga solish muammolari sababli u toʻrt yilga, yaʼni 2039 yilgacha kechikishi mumkinligini maʼlum qildi.
Yangi tarkibdagi hukumat uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini qoʻllab-quvvatlashi yoki yoʻqligi haligacha noaniq. Katta Manchester meri sifatida ushbu loyihaga qarshi chiqqan Byornham bu masala «London va londonliklar uchun» deb hisoblashini aytdi.
«Fikrimcha, biz avvalo u yerdagi odamlarning ovozini eshitishimiz kerak. Soʻrovnoma ortidan darhol xulosa chiqarishim toʻgʻri emas», dedi u oʻtgan oy BBC bilan suhbatda.
Voldbyuye bosh vazir loyihani «qoʻllab-quvvatlashiga» umid qilishini aytdi va bu loyiha kasaba uyushmalari tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotganini taʼkidladi.
U uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi «faqat londonliklar uchun emasligini» qoʻshimcha qildi. «Foydasi butun mamlakat boʻylab seziladi, chunki bizning taʼminot zanjirimiz Buyuk Britaniyaning shimolidan to janubigacha yetib boradi».
Dauning-strit Voldbyuyening fikrlariga izoh berishdan bosh tortdi.
Koʻproq samolyotlarning uchishi va qoʻnishidan hosil boʻladigan shovqinning yaqin atrofdagi mahallalarga taʼsiri haqida soʻralganda, Voldbyuye Xitrouda soʻnggi 40 yil ichida shovqin darajasi «keskin» kamayganini va bu «tendentsiya davom etishini» aytdi.
«Mening eng katta xavotirim aslida koʻp yillik noaniqlikdir. Oʻylashimcha, ularga ushbu loyihadan nima xohlashimiz haqida aniqlik kiritish vaqti keldi, toki biz ham, ular ham oʻz hayotlarida oldinga harakat qila olsinlar», dedi u.
Voldbyuye Today dasturiga hozirgi gʻaznachilik kantsleri Jon Hili bilan hali uchrashmaganini, ammo agar uchrashsa, aeroport «iqtisodiyotga juda katta hissa qoʻshayotganini», ammo «hozirda imkoniyatlarimiz maksimal darajaga yetganini» tushuntirishini aytdi.
«Bu shuni anglatadiki, biz hissa qoʻshishni yoki ushbu hissani oshirishni toʻxtatamiz. Agar buning oldini olmoqchi boʻlsak, biz hozir bu qarorni qabul qilishimiz, oldinga siljishimiz va oldingi hukumatning tezkorlik bilan harakat qilish va buni amalga oshirish boʻyicha ishini davom ettirishimiz kerak», dedi u.
Transport vazirligi Xitrouda yangi uchish-qoʻnish yoʻlagini tasdiqlash-tasdiqlamaslik toʻgʻrisidagi qaror uchun asos boʻladigan «Aeroportlar boʻyicha milliy siyosat bayonoti»ni hali ham yakunlayotganini maʼlum qildi. U oxirgi marta 2018 yilda yangilangan edi.
Voldbyuyening aytishicha, Xitrou keyingi bir-ikki yil ichida topshirishni rejalashtirgan rejalashtirish arizasi ustida ishlamoqda, ammo har qanday qaror hukumatning milliy siyosat bayonotiga asoslanadi.