«U bizga jasoratni oʻrgatdi»: Qahramon deb olqishlangan hindistonlik uchuvchi haqida doʻstining soʻzlari

«U bizga jasoratni oʻrgatdi»: Qahramon deb olqishlangan hindistonlik uchuvchi haqida doʻstining soʻzlari

Hindiston hukumati Smit Machchharni «cheksiz jasorati» uchun olqishladi

Kapitan Dharav Gosaliya eski doʻsti Smit Machchhar bilan nima sodir boʻlganini ilk bor eshitganida, uning reaktsiyasi juda tez boʻldi.

«Badanim jimirlab ketdi».

Ikki erkak bir-birini 20 yoshlik paytlaridan, Mumbay chekkasidagi Ghatkopar mahallasida qoʻshni boʻlgan va Yangi Zelandiyada parvoz mashgʻulotlarini boshlagan kezlaridan beri tanishadi.

Machchhar Gosaliyadan kattaroq edi. Keyinchalik ular faoliyatlari boshqa yoʻnalishlarda davom etgunga qadar, olti yil davomida «SpiceJet» aviakompaniyasida birga ishlab, Boeing 737 samolyotlarini boshqarishgan. Machchhar Dubayga koʻchib oʻtdi va 2022 yilda «Flydubai» aviakompaniyasiga qoʻshildi. Gosaliya esa keyinchalik «Air India» uchun Boeing 777 samolyotlarini boshqardi.

«Biz xabarlar orqali aloqada boʻlib turdik», deydi Gosaliya. «Agar uchishimiz kerak boʻlgan baʼzi yoʻnalishlar boʻlsa, WhatsApp va telefon orqali boradigan joylarimiz va oilamiz haqida gaplashardik».

Baʼzan ularning yoʻllari osmonda ham kesishib turardi. 2024 yilda Gosaliya Dubay havo hududi orqali Londonga uchayotganida, radio aloqada Machchharning ovozini eshitib qoldi. Machchhar Mumbayga ketayotgan edi.

«Biz bir-birimizni qutladik», deb eslaydi u.

Chorshanba kuni Machchhar Dubaydan Tel-Avivga uchayotgan «Flydubai» samolyotining komandiri edi, oʻshanda boshqa bir uchuvchi unga hujum qilib, kabinada pichoqlagan. Boeing 737 Max Saudiya Arabistoni shimoli-gʻarbidagi Tabuk shahriga yoʻnaltirildi va u yerda Machchhar kasalxonaga yotqizildi.

Hindistonning Riyoddagi elchixonasiga koʻra, uning ahvoli barqaror boʻlib qolmoqda.

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu Machchharni «haqiqiy qahramon» deb atab, u 174 kishining hayotini saqlab qolganini va «havodagi halokatli fojia»ning oldini olganini aytdi.

Biroq Gosaliya uchun ushbu favqulodda voqea markazidagi inson hamon «Smit Mak» — doʻstlari va hamkasblari uni shunday chaqirishadi.

«U quvnoq, olijanob — juda aqlli inson edi», deydi u. «Kirishimli, xushchaqchaq. Juda xushchaqchaq».

Ular Milan va Bangkok kabi shaharlardagi toʻxtab oʻtishlar paytida uchrashib turishar, Mumbayga qaytganlarida esa tennis toʻpi bilan kriket oʻynashardi. Machchhar, shuningdek, yosh uchuvchilarni qoʻllab-quvvatlar, yangi xodimlarni oʻqitar va oʻrganganlari bilan oʻrtoqlashardi.

«U juda tartibli uchuvchi edi», deydi Gosaliya.

Uning soʻzlariga koʻra, bu tartib-intizom yillar davomidagi mashgʻulotlar, jumladan, keyinchalik fuqarolik aviatsiyasiga oʻtgan Hindiston Harbiy-havo kuchlarining sobiq uchuvchilaridan olingan saboqlar tufayli mustahkamlangan.

«Bunday tayyorgarlik sizga koʻproq diqqat-eʼtibor, koʻproq tartib-intizom va harakat koʻnikmalariga koʻproq eʼtibor qaratish imkonini beradi», deydi Gosaliya.

Uning aytishicha, ushbu mashgʻulotlarning bir qismi uchuvchilar orasida «stulda uchish» nomi bilan mashhur: stulda oʻtirgan holda favqulodda vaziyat tartibini mashq qilish, xayolan bosqichlarni bajarish va qoʻllarni kabinadagi tegishli kalitlar va boshqaruv moslamalari boʻladigan joylarga harakatlantirish.

Bundan maqsad — biror narsa notoʻgʻri ketganda va oʻylashga vaqt kam boʻlganda, ushbu harakatlarni avtomatik tarzda bajarishni taʼminlashdir.

Machchhar tayanadigan katta tajribaga ega edi. Uning LinkedIn profiliga koʻra, u 9 750 soatdan ortiq parvoz tajribasiga ega boʻlib, shundan 6 400 soatdan ortigʻini havo kemasi komandiri sifatida oʻtkazgan.

Gosaliyaning aytishicha, chorshanba kungi toʻqnashuvning aniq ketma-ketligi samolyotning parvoz maʼlumotlari va kabinadagi yozuvlardan aniqroq boʻladi. Ammo kabina ichida nima sodir boʻlishidan qatʼi nazar, Machchhar favqulodda bosim ostida qaror qabul qilishi kerak edi.

«U bilan nima sodir boʻlgan boʻlsa, u nima qilgan boʻlsa — u parvoz komandiri edi», deydi Gosaliya.

Uchuvchi uchun dvigatel ishdan chiqishi, yongʻin yoki kabinadagi bosimning pasayishi kabi holatlar uchun koʻrsatmalar mavjud. Ammo kabinada boshqa bir kishi sizni boʻysundirishga uringanda qoʻllaniladigan standart yoʻriqnoma mavjud emas.

Va aynan shu yerda, deydi Gosaliya, jasorat muhim rol oʻynaydi.

«Jasorat qanchalik rol oʻynaydi? Juda katta», deydi u. «Bu hayotga tahdid edi».

Keyin esa, ehtimol, ushbu voqea unga nega bunchalik chuqur taʼsir qilganini eng yaxshi tushuntiradigan fikr keladi.

«Smit bizga jasoratni oʻrgatdi. Endi agar shunga oʻxshash narsa sodir boʻlsa, biz ham xuddi shunday qilamiz».