Trampning Tinchlik kengashi Gʻazoni qayta tiklashni boshlash uchun 2,45 milliard dollarlik rejani taqdim etdi
Bu raqam guruh boshqaruvining Nyu-Yorkdagi BMT Bosh Assambleyasi doirasida boʻlib oʻtgan yigʻilishida eʼlon qilindi.
Trampning Tinchlik kengashi Gʻazoni qayta tiklashni boshlash uchun 2,45 milliard dollarlik rejani eʼlon qildi
AQSh Prezidenti Donald Trampning Tinchlik kengashi BMT Bosh Assambleyasi doirasida boʻlib oʻtgan yigʻilishda Gʻazoni qayta tiklash uchun 2,45 milliard dollarlik (1,85 milliard funt sterling) yordam paketini eʼlon qildi.
Ushbu mablagʻ olti oy davomida 66 ta dasturga ajratiladi va xarajatlar, boshqa ustuvor yoʻnalishlar qatorida, uy-joy qurilishi, dizel generatorlari va chiqindilarni olib chiqishga yoʻnaltiriladi.
Shunga qaramay, kengash yirik xayriya mablagʻlari hali ham zarurligini taʼkidlab, 18 milliard dollar vaʼda qilingani, ammo hozirgacha atigi 280 million dollar yetkazib berilganini qayd etdi. Kengash hisob-kitoblariga koʻra, toʻliq tiklash va qayta qurish ishlari keyingi oʻn yil ichida taxminan 71,4 milliard dollarga tushadi.
Gʻazo Ijroiya kengashi aʼzosi va Trampning kuyovi Jared Kushner loyiha «u yoki bu sabablarga koʻra turli masalalarda turli xil kechikishlarga» duch kelayotganini tan oldi.
«Bugungi kundan maqsad haqiqatan ham bu ishga toʻliq sodiq ekanimizni sizga koʻrsatish edi», dedi u kengash aʼzolari va manfaatdor tomonlar yigʻilishida.
Nyu-Yorkda unga AQSh elchisi Stiv Vitkoff ham qoʻshildi va u guruh oʻtgan yil davomida «haqiqiy ilgarilash»ga erishganini aytdi.
«Barcha garovga olinganlar uylarida. Otashkesim mavjud, u mukammal boʻlmasa-da, lekin baribir bor. Insonparvarlik saʼy-harakatlari tarixiy natijalarga erishdi, shoshilinch ehtiyojlarni qondirish va uzoq muddatli tiklash ishlarini qoʻllab-quvvatlash uchun milliardlab dollar xayriya qilindi va vaʼda berildi», deya qoʻshimcha qildi Vitkoff.
Mablagʻ yigʻishdan tashqari, reja hali ham katta toʻsiqlarga duch kelmoqda, jumladan, Gʻazoda ishlayotganlar xavfsizligini qanday kafolatlash, ichki boshqaruvni isloh qilish hamda Isroil va Falastin rasmiylari oʻrtasida kelishuvga erishish.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio chorshanba kuni boʻlib oʻtgan alohida matbuot anjumanida «bir qator davlatlar tashabbus koʻrsatib, moliyaviy yordam vaʼda qilganini» va kengash «unda ishtirok etadigan koʻproq davlatlarni izlayotganini» aytdi.
Buyuk Britaniyaning sobiq bosh vaziri va kengash aʼzosi ser Toni Bler yigʻilishda shunday dedi: «Zimmamizdagi masʼuliyat juda katta».
Avgust oyida Tinchlik kengashining yuqori martabali mulozimi Nikolay Mladenov Isroilning Gʻazoga davom etayotgan havo hujumlarini, shuningdek, Falastinning HAMAS qurolli guruhi harakatlarini tanqid qilgan edi.
Avgust oyida Mladenov oʻtgan yilgi oktyabr oyidagi otashkesimning buzilishi mintaqa uchun «ortga qaytmaydigan nuqta» boʻlishidan ogohlantirgan edi.
AQSh vositachiligidagi otashkesim boshlanganidan beri Gʻazoda Isroil hujumlari oqibatida kamida 1381 falastinlik, jumladan 300 nafar bola halok boʻldi, deb xabar beradi hududdagi HAMAS nazoratidagi Sogʻliqni saqlash vazirligi. Uning maʼlumotlari BMT tomonidan ishonchli deb hisoblanadi.
Isroil harbiylarining bildirishicha, otashkesimdan beri janglarda ularning besh nafar askari halok boʻlgan va bir pudratchi «operativ baxtsiz hodisa» oqibatida halok boʻlgan.
Tinchlik kengashi Donald Trampning oʻtgan yilning sentyabr oyida Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bilan birgalikda taqdim etgan Gʻazo boʻyicha 20 banddan iborat tinchlik rejasining bir qismi sifatida tashkil etilgan.
HAMAS Gʻazoda ushlab turilgan barcha 48 nafar garovga olinganlarni Isroil qamoqxonalaridagi falastinlik mahbuslar va Gʻazoda hibsga olinganlarga almashtirish evaziga qaytarishga hamda Gʻazo boshqaruvini falastinlik texnokratlarga topshirish gʻoyasiga rozi boʻlgan edi.
Iyul oyida HAMAS Isroil «tajovuzning barcha shakllarini» toʻxtatishi va oʻz kuchlarini Gʻazodan olib chiqib ketishi sharti bilan qurolsizlanish rejasini qabul qilganini bildirgan edi.
Biroq keyinchalik bu taklif Netanyaxu tomonidan rad etildi va u HAMAS «haqiqatan ham» qurolsizlantirilmaguncha harbiylar Gʻazoda qolishini aytdi.
Tinchlik kengashi dastlab Gʻazoga tinchlik olib kelishga qaratilgan xalqaro tashkilot sifatida koʻrilgan edi, biroq keyinchalik uning faoliyati butun dunyodagi mojarolarni qamrab olish uchun kengaytirildi.