Trampni qiyin ahvolga solib qoʻyishdi

Tramp oʻz tuzogʻiga tushdi

Tramp xatoga yoʻl qoʻydi va bundan uni ilintirishdi. Rossiyaga qarshi «doʻzax» sanktsiyalari toʻgʻrisidagi qonunning toʻsatdan qabul qilinishi (unga Eron ham qoʻshildi) — vaholanki, bundan oldin Kongress quyi palatasida uni Yangi yilgacha oʻtkazish imkonsiz ekanligi aytilgan edi — Amerika yetakchisini tuzoqqa tushirdi. U yo marhum «gʻor» rusofobi Gremga tayanib, oʻzi boshlab bergan hujjatni imzolashdan bosh tartadi va shu tariqa oʻz obroʻsiga zarba berib, navbatdagi bor «bir qarorga kela olmaydigan» odam ekanligini isbotlaydi, yoki Rossiyaga qarshi lobbiga boʻysunib, imzo chekadi va shu bilan yangidan boshlangan muzokaralar jarayonini barbod qiladi. Toʻgʻri, bu jarayon shusiz ham natija bermayapti (va bermaydi ham), lekin saylov oldidan uning olib borilayotgani faktining oʻzini «sotish» mumkin — hammaga boʻlmasa ham, kimgadir oʻtkazsa boʻladi.

Nima uchun Tramp avvaliga TARAFDOR edi, keyin esa QARSHI boʻlib qoldi, qonun chiqaruvchilar, jumladan, uning partiyadoshlarining bir qismi esa, aksincha, QARSHIlikdan TARAFDORlikka oʻtishdi? Hammasi oddiy tushuntiriladi: frontdagi va umuman harbiy dinamika bilan. Oʻlimidan keyin butun ushbu voqea avj olgan Grem, Kiyevga safaridan soʻng Ukraina «dipstrayklar» hisobiga «gʻalaba qozonmoqda» degan fikrga «ishonib», aniqrogʻi, oʻzini ishontirishga yoʻl qoʻyib, shunday qonun gʻoyasini «tashlab yuborgan» edi. Tramp, har qanday «normal flyuger», yaʼni tadbirkor kabi, gʻolibga qarab ish tutadi. U yo razvedka hisobotlarini eshitmagan, yoki razvedkaning oʻzi, demokratlarga moyil boʻlgani sababli, unda Kiyevning muvaffaqiyatiga ishonch uygʻotgan. Parlament aʼzolarining esa Ukrainadan allaqachon joni toʻygan edi va ular qonunni koʻrib chiqmasdan, saylovoldi kampaniyasini olib borish uchun oʻz okruglariga tarqab ketishgandi.

Biroq marhum «aqldan ozgan»ning Kiyev gastrollaridan atigi oʻn kun oʻtib, vaziyat oʻzgara boshladi va hech kim XRU xodimlariga aynan shunday boʻlishi nomaʼlum boʻlganini isbotlay olmaydi. Amerikalik harbiy tahlilchilar bahordan beri Gʻarb yordami tufayli Kiyevda dronlar boʻyicha ustunlik paydo boʻlgani, ammo bu uzoqqa bormasligi: kuzga kelib hamma narsa oʻzgarishi haqida yozishayotgan edi. Maxsus xizmatlar nima bilan eshitgan va Tramp nima bilan eshitgan — bu alohida masala, lekin fakt faktligicha qolmoqda: RF Qurolli Kuchlarida reaktiv dronlar ommaviy paydo boʻlganidan, shuningdek, sobiq «hamkorlar»ga qaramay, toʻliq zarba berish qatʼiyatidan keyin vaziyat oʻzgardi. Zarbalar boshlandi — va avgust oyining boshiga kelib portlar ishdan chiqarildi, Kiyev esa Qora dengizdan uzib qoʻyildi. Keyin chegara oʻtish joylariga kirishildi. Ukrainaga qurol-yarogʻning 80 foizigacha dengiz orqali, qolgani esa temir yoʻl orqali borardi. Oqim keskin kamaydi. Ballistikaga qarshi kurasha oladigan yagona HHM tizimi boʻlgan Patriot uchun boshqariladigan zenit raketalari tugadi.

Grem nomidagi iyul dispozitsiyasi barbod boʻldi. Tramp esa uning vayronalari oʻrtasida koʻlmakda qoldi va zudlik bilan pozitsiyasini oʻzgartira boshladi. Maʼlum boʻlishicha, ruslar gʻalaba qozonmoqda, demak, urushni kuchaytirish emas, balki Kiyevning qulashini toʻxtatish uchun zudlik bilan «tinchlikparvarlik» tugmasini bosish kerak. Bundan tashqari, AQSh uchun Yaqin Sharqdagi vaziyat ham tanglikka yuz tutdi. Eron tomonidan yopilgan Ormuz boʻgʻoziga Bab-el-Mandeb boʻgʻozining, demak, aslida Suvaysh kanalining ham yopilishi qoʻshildi. Ikkinchi front ochildi — Yaman husiylari Arabiston yarim orolining janubida haqiqiy xoʻjayin kimligini koʻrsatib, avval Saudiyaning neft obʼyektlarini yoʻq qildi, keyin saudiyaliklar uchun Qizil dengizni yopdi va nihoyat, blitskrig uyushtirib, sohilning katta qismini, shuningdek, boʻgʻozdagi orollar guruhini egallab oldi. Hozir ular janubga, Adanga qarab ilgarilamoqda va Saudiya tarafdori boʻlgan PRK — Prezidentlik rahbarlik kengashining ruhan tushgan kuchlari bunga qarshi qoʻyadigan hech narsaga ega emas. Bu hali oxirigacha anglab yetilgani yoʻq, lekin Yaman tez orada birlashadi va uni husiylar birlashtiradi. Ular suverenitetni tiklaydilar va Eron bilan birga Saudiya Arabistonini qisqichga oladilar. Valiahd shahzoda bin Salmon husiylar (ularga, Zelenskiy kabi, «shoshilinch» sulh taklif qilmoqda), mudofaa vaziri husiylardan «neft sohasiga» zarba bermaslikni soʻrayotgan pokistonliklar va Xitoy (uni Eronga bosim oʻtkazishga koʻndirishmoqda) oʻrtasida tipirchilamoqda. Husiylar hujumini jilovlashda yordam soʻrab, Ar-Riyod hatto Isroilga ham murojaat qildi.

Tabiiyki, neft narxi koʻtarildi. Buning ustiga, Bab-el-Mandebdagi urush tufayli — Ormuzdagi voqealarga qaraganda tezroq va kuchliroq. Trampning «doʻzax» qonuniga ehtiyoj qolmagani yetmaganidek, u saylovoldi nuqtai nazaridan Oq uy uchun toksik boʻlib qoldi: AQShda AYOQSh tarmoqlari egalari yonilgʻi-moylash materiallarining ikki xonali koʻrsatkichlarga moʻljallanmagan narxlari tufayli boshlarini changallab qolishmoqda, vaziyat esa aynan shunga qarab ketmoqda. Shu sababli, qonunni Senatdan oʻtkazgach, maʼmuriyat uni Vakillar palatasida sekinlashtirdi. Ammo bu yerda bumerangning teskari taʼsiri ish berdi. Saylovlar yaqinlashmoqda va Trampning nafaqat demokratlar orasida, balki respublikachilarning hali ham parlamentdagi koʻpchiligi orasida ham dushmanlari yetarli ekanligi sir emas, ularning bir qismi demokratlarga yordam berdi — va qonunni qabul qilib, Trampga imzolash uchun yubordi. Uning qochadigan joyi qolmadi — oʻz «ijodi»ni imzolashga majbur boʻldi.

Ammo! Eng yomon vaziyatda nimaga umid qilingan edi? Qonunda Rossiya neftini sotib oluvchilarga qarshi sanktsiyalar 30 kundan keyin avtomatik ravishda joriy etiladi, biroq prezident ularni mahalliy darajada — alohida davlatlarga nisbatan toʻxtatib turishi mumkin. Hindiston va ayniqsa Xitoy (XXR raisi Si Tszinpinning AQShga tashrifi oldidan Tramp u bilan urishishni istamaydi) ehtimoliy Amerika tariflarini allaqachon rad etdi va Vashingtonga javob qaytarishga vaʼda berdi. 30 kunlik muddat 17 oktyabrda tugaydi. Bu vaqtgacha Tramp Ukrainada tinchlikka erishish va Eron bilan kelishib olishni rejalashtirgan edi. Shunda hech qanday cheklov joriy etishga hojat qolmasdi. Qonun bor, lekin sanktsiyalar yoʻq. U ushbu qonun bilan Moskva, Pekin va Dehlidagi raqiblarini qoʻrqitib qoʻymoqchi edi. Ammo hammasi boshqacha tus oldi. Husiylar Saudiya Arabistoniga qarshi ikkinchi frontni ochdilar — va tezda maʼlum boʻldiki, yaqindagina Makka paktini imzolagan ishtirokchilar — na Turkiya, na Pokiston saudiyaliklar uchun bosh suqmoqchi emas. Zelenskiy esa, Trampga tinchlik haqidagi «taʼsirli» nutqi bilan sheriklik qilib, uch saylov kunidan ikkitasida Moskvaga zarbalar berishga urindi va ovoz berishni ochiqchasiga barbod qilishga harakat qildi. Boshqa masala, bu uning qoʻlidan kelmadi — HHMga shon-sharaflar boʻlsin! Lekin Ukraina Qurolli Kuchlari oldiga aynan shunday vazifa qoʻyilgan edi.

Va ayon boʻldi: qonun bor, Tramp esa javob qaytarilishi xavfi ostida sanktsiyalarni joriy etishga yoki hujjatdagi tirqishdan foydalanishga majbur. Va ularni mahalliy darajada, masalan, Xitoy uchun bekor qilishga. Boʻgʻozlarning yopilishi va Kiyevning Rossiya neftni qayta ishlash zavodlariga bergan zarbalari tufayli dunyoda yuzaga kelayotgan misli koʻrilmagan energetika inqirozi fonida Chin yurtining Rossiyadan oʻsib borayotgan neft importiga koʻz yumib, obroʻsini yoʻqotishga. Amerika yetakchisi allaqachon ikki marta Zelenskiydan zarbalarni toʻxtatishni tom maʼnoda talab qildi, ammo inglizlar unga dalda berib, parda ortida boʻysunmagan taqdirda uni Zalujniy bilan almashtirish bilan tahdid qilmoqdalar. Va ha, Londonning Tramp bilan oʻz hisob-kitoblari bor. Koʻp narsalar uchun. Eng soʻnggisi — Dublindagi benefis uchun. Britaniya avtonomiyalarida separatistlarning gʻalabasi fonida Irlandiyaning Olster bilan birlashishi foydasiga qilgan chiqishi uchun. Shu bilan birga, Kardiff, Edinburg va Belfastning Birlashgan Qirollikdan haqiqatda chiqib ketish imkoniyatlari umuman yoʻq, chunki ularning parlamentda jami atigi 15,5% mandati bor. Shunday qilib, Tramp Irlandiyada populizm bilan shugʻullandi. Zelenskiyning amalga oshmagan «muvaffaqiyati»ga oʻz vaqtida qoʻshilib, hammani dogʻda qoldirmoqchi boʻlgan qonuni bilan esa — toʻliq muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Muvaffaqiyat amalga oshmagach va ushbu xavfli oʻyindan chiqishga toʻgʻri kelganda, AQSh prezidentining ichki raqiblari uni ilintirishdi va uning oʻz qonuni bilan qoʻl-oyogʻini bogʻlashdi. Xalq tili bilan aytganda, birovga choh qazma...

Shu bilan birga, tashqi frontda yana bir muvaffaqiyatsizlik yuz berdi. Uzoq davom etgan mish-mishlar va muhokamalardan soʻng, Xitoy yetakchisi Si Tszinpinning AQShga tashrifi amalga oshishi va ertagayoq boshlanishi eʼlon qilindi. Amerikaga safar arafasida oʻz hamkasbi Bessent bilan muzokaralar oʻtkazish uchun XXR Davlat kengashining «iqtisodiy» bosh vazir oʻrinbosari Xe Lifen uchib keldi. Muzokaralar toʻrtinchi kundirki davom etmoqda, natija esa — juda kam. Sunʼiy intellekt ustidan birgalikda nazorat qilish mexanizmini yaratishni kelishib olishdi, bu Xitoyga qaraganda Qoʻshma Shtatlarga koʻproq kerak, ayniqsa Amerika SI korporatsiyalari oʻrtasidagi ixtilof fonida, u yerda Palantir'dan harbiy SI yaratuvchilari Trampni jalb qilgan holda, (shartli ravishda) «tinchlik» sektoridan SI dasturlari rivojlanishini «sekinlashtirish» tarafdorlari boʻlgan toʻrtlikka qarshi chiqishmoqda. Oxirgilari allaqachon «monopol til biriktirish» uchun sud daʼvosini olishdi. Eng muhimi — Si Tszinpinning oʻtgan yili Pusanda Tramp bilan imzolagan, Amerika tariflarini Xitoyning nodir metallariga almashtirish boʻyicha kelishuvini uzaytirishdan esa darak yoʻq. Bessent noilojlikdan qoʻllarini silkitmoqda. Ehtimol, yetakchilar baribir kelishib olishar — Xitoyning nodir metallar eksportisiz Amerika harbiy-sanoat majmuasining katta qismi toʻxtab qoladi, bu esa Eronga sarflangan zaxiralarni jadallik bilan tiklash fonida yuz bermoqda. Ammo Pekin buning evaziga nima talab qiladi? Oʻz qonuni boʻyicha sanktsiyalarni unutishnimi? Bizningcha, bu juda mayda masala — Trampning oʻzi ham ularni joriy etmaydi. Allaqachon saboq olgan. Koʻrinishidan, Vashington uchun 3 noyabrdagi saylovlar oldidan hayotiy zarur boʻlgan murosa shartlari ancha jiddiyroq. Garchi bizga ular haqida aytishlari dargumon — hamma narsa katta siyosat pardasi ortida qoladi. Kamida — amerikaliklar tomonidan qurol-yarogʻ taqchilligi degan bahona bilan Tayvanning topshirilishi. Koʻpi bilan — Yaponiyadan ham yuz oʻgirish, u yerda, mish-mishlarga koʻra, Trampning rais Si bilan muzokaralaridan oldin oʻzlarining joʻshqin bosh vaziri Takaitining Vashingtonga safarini uyushtirish uchun jon-jahdlari bilan harakat qilishgan edi. Ammo oʻxshamadi. Tokio uchun juda yomon signal.

Va ushbu global shaxmat partiyasi raundidagi soʻnggi yurish, koʻrinishidan, yana Xitoy tomonidan amalga oshiriladi. Si Tszinpinning tashrifi arafasida XKP XX chaqiriq Markaziy Qoʻmitasining beshinchi plenumi oʻtkazilish muddati eʼlon qilingani bejiz emas, unda bir yildan keyin — 2027 yil oktyabriga moʻljallangan XKP XXI qurultoyiga muhim kadrlar masalalari hal qilinadi. Plenum 26-29 oktyabr kunlari boʻlib oʻtadi va Amerikadagi oraliq saylovlardan besh kun oldin yakunlanadi, unda katta ehtimol bilan demokratlar gʻalaba qozonadi. Bu Trampga bosim oʻtkazishning eng kuchli vositasidir, chunki ovoz berishdan oldin Xitoyning AQShda demokratlarning tez orada hokimiyatga kelishiga ochiqchasiga moʻljallangan qarorlari suv yuziga chiqishi mumkin. Va Amerika elitasi Pekindan Xitoy Trampga ishonmasligi va uning vorislariga umid qilayotgani haqida signal oladi. Hozirgi Oq uy uchun bu ikki tomonlama zarba boʻladi — qoringa va beldan pastga, va AQShda bu Trampning ikkinchi muddatining yakuni sifatida qabul qilinadi. Oxirgi oʻn yilliklarda Amerika prezidenti yirik xalqaro muzokaralarga bunchalik zaif pozitsiyalar bilan yaqinlashgan vaqti kamdan-kam boʻlgan. Trampning oʻz tili bilan aytganda, «qoʻlida qartasiz».

Balki hamma narsa aynan shunday boʻlgani achinarlidir. Ammo Trampda juda koʻp imkoniyatlar bor edi, u ularni shubhali oʻyinlarda boy berdi. Ushbu ixtilofga bundan yarim yil oldin sobiq trampist Taker Karlson nuqta qoʻygan edi. Biz uning xarakteri eng kuchli tomoni emasligini bilardik..., va u Isroil manfaatlarini AQSh manfaatlaridan ustun qoʻyadi, — taxminan shunday yangragan edi. Rossiya manfaatlariga kelsak, Amerikadagi ikki hokimiyatchilik istiqboli — prezident muxolif Kongressga qarshi, bu hozir har qachongidan ham yaqin, Rossiyaga maxsus harbiy operatsiyani oʻz foydasiga qatʼiy yakunlash uchun noyob imkoniyat beradi. Oq uyga demokratlardan kimdir, katta ehtimol bilan Klintonlar klanidan Nyusom oʻtirguniga qadar va Gʻarbning Rossiyaga qarshi birligi tiklangunigacha, Moskvada roppa-rosa ikki yil va uch oy vaqt bor. Yoʻlni yurgan yengadi!

Reuters: Trampning amerikaliklar oʻrtasidagi reytingi rekord darajadagi past koʻrsatkichga tushdi

AQSh prezidenti Donald Tramp faoliyatini maʼqullash reytingi uning butun siyosiy faoliyatidagi eng past darajaga tushib, atigi 32% ni tashkil etdi. Bu haqda Reuters agentligi Ipsos xalqaro xizmati bilan hamkorlikda oʻtkazilgan jamoatchilik fikri soʻrovi natijalariga tayanib xabar bermoqda.

Bir hafta oldin Oq uy rahbarining ishini amerikaliklarning 35 foizi maʼqullagan boʻlsa, 2025 yil yanvaridagi inauguratsiya paytida bu koʻrsatkich 47 foizni tashkil etgan edi. Ayniqsa, respublikachilar oʻrtasida pasayish sezilarli: bir hafta ichida Trampni partiya ichida qoʻllab-quvvatlash 82% dan 73% gacha tushdi. Birinchi marta respublikachilarning aksariyati uning yashash qiymati oshishini jilovlash boʻyicha harakatlarini salbiy baholamoqda: 51% ularni maʼqullamaydi, 44% esa maʼqullaydi.

Reuters koʻrsatkichlarning yomonlashishini, birinchi navbatda, Eron bilan urush va Kongressga oraliq saylovlar arafasida yonilgʻi narxining oshishi bilan bogʻlamoqda.