Tramp Kanada bojxona bojlari sababli navbatdagi huquqiy eʼtiroz doirasida sudga berildi
Daʼvoda Oq uy mamlakatga nisbatan oxirgi bojlarni joriy etishda oʻz vakolatlari chegarasidan chiqqani va «Amerika biznesiga bevosita zarar yetkazgani» taʼkidlanadi.
Tramp Kanada tariflari boʻyicha yangi huquqiy eʼtirozga duch kelmoqda
AQSh Prezidenti Donald Tramp oʻzining «ozodlik kuni» import soliqlariga qarshi sudda gʻolib chiqqan garuh Kanadaning soʻnggi bojlarini nishonga olgan yangi daʼvo arizasi bilan murojaat qilganidan soʻng, tariflar boʻyicha yana bir sud tortishuviga duch kelmoqda.
Avgust oyida AQSh va Kanada oʻrtasidagi savdo muzokaralari barbod boʻlgach, Oq uy qiymati taxminan 20 milliard dollarlik Kanada tovarlariga 50 foizlik boj joriy etgan edi.
«Liberty Justice Center» jamoat tashkiloti AQShning «Gellert Global Group» oziq-ovqat kompaniyasi nomidan sudga daʼvo kiritib, AQSh Xalqaro savdo sudidan tariflarni noqonuniy deb topishni hamda jabrlangan importchilarga foizlari bilan kompensatsiya toʻlanishini talab qilmoqda.
Daʼvo arizasiga koʻra, Oq uy tariflarni joriy etishda oʻz vakolat chegaralaridan chiqib ketgan va «Amerika biznes subʼyektlariga bevosita zarar» yetkazgan.
«Gellert Global Group» uch avloddan beri faoliyat yuritib kelayotgan oilaviy kompaniya boʻlib, Kanadadan keltiriladigan pishloq uchun 50 foizlik tarif toʻlamoqda. Nyu-Djersida joylashgan ushbu korxona, shuningdek, Kanadada sotadigan Amerikada ishlab chiqarilgan pishloq uchun Kanada tomonidan joriy etilgan javob tariflari bilan ham toʻqnash kelmoqda.
Kompaniya hamdirektori Tomas Gellertning taʼkidlashicha, korxona oziq-ovqat sektoridagi yetkazib beruvchilar va mijozlar bilan aloqalarni rivojlantirish uchun avlodlar davomida mehnat qilgan.
«Bu tariflar ushbu munosabatlarni bir kechada izdan chiqaradi va tsexdan to isteʼmolchigacha boʻlgan tsepochkaga salbiy taʼsir koʻrsatadigan xarajatlar hamda noaniqliklarni keltirib chiqaradi», — dedi u seshanba kuni.
«Liberty Justice Center» maʼmuriyat tomonidan 1930 yilgi Tarif toʻgʻrisidagi qonunning 338-moddasi qoʻllanilishiga eʼtiroz bildirmoqda. Bu modda vinodan tortib sut mahsulotlari va xokkey tayoqchalarigacha boʻlgan Kanada tovarlarini nishonga olish uchun ishlatilgan.
Kam deganda bir asrlik tarixga ega ushbu qonun moddasi AQSh biznesini xorijiy kamsitishlardan himoya qilishga qaratilgan, ammo huquqshunoslar guruhining taʼkidlashicha, u ijro etuvchi hokimiyatga «savdo nizosi kelib chiqqanda keng koʻlamli tariflar yoki import cheklovlarini joriy etish» huquqini bermaydi.
Daʼvo arizasida Oq uyning 338-modda boʻyicha oʻz bojlari uchun asos sifatida Kanada tomonidan joriy etilgan javob tariflariga tayanishiga eʼtiroz bildirilmoqda.
Kanada AQShning koʻplab tariflariga qarshi bir qator javob choralarini joriy etdi. Oʻtgan oyda Kanada Bosh vaziri Mark Karni Tramp AQSh avtomobillari, sut va alkogol mahsulotlariga «teng boʻlmagan munosabat» tufayli bojlar joriy etganidan soʻng, AQShning 338-modda boʻyicha tariflariga «dollarga dollar» printsipi boʻyicha tenglashdi.
Daʼvo arizasida, shuningdek, 338-modda toʻlovlar kuchga kirishidan oldin 30 kunlik kutish muddatini talab qilishi, ammo pishloqni oʻz ichiga olgan tovarlar roʻyxati boj yigʻish boshlanishidan atigi bir hafta oldin qoʻshilgani aytiladi.
«Liberty Justice Center» ijrochi direktori Sara Albrextning aytishicha, bu ish shaxsan Trampga emas, balki prezidentlik institutiga tegishli.
«Hech bir prezident muzlatib qoʻyilgan qonunni tortmadan olib, undan Kongress talab qilgan cheklovlarsiz keng koʻlamli tariflar yoki import taqiqlarini joriy etish uchun foydalanish vakolatiga ega boʻlmasligi kerak», — dedi u.
Daʼvoda aytilishicha, 1930 yilgi Tarif toʻgʻrisidagi qonunning 338-moddasi 1974 yilgi Savdo toʻgʻrisidagi qonunning 301-moddasi bilan almashtirilgan.
Shuningdek, unda agar 338-modda hanuz amalda boʻlsa ham, Oq uy Kanadaga qarshi keng koʻlamli tariflar uchun huquqiy asosni koʻrsatib bera olmagani taʼkidlanadi.
«Bu ish tariflarning oʻziga qarshi eʼtiroz emas. Unda tariflarni joriy etish vakolati kimda ekani va ijro etuvchi hokimiyat Kongress yozgan qonunga amal qilgan-qilmagani soʻralmoqda», — deyiladi «Liberty Justice Center» xabarida.
Huquqshunoslar guruhi, shuningdek, tariflarni yigʻishni toʻxtatish uchun dastlabki taqiqlov qarori chiqarish haqida iltimosnoma berdi.
Bu guruhning Tramp tariflariga qarshi kiritgan toʻrtinchi daʼvosidir, jumladan, Xalqaro favqulodda iqtisodiy vakolatlar toʻgʻrisidagi qonun (IEEPA) boʻyicha joriy etilgan va joriy yilning fevral oyida bekor qilingan keng koʻlamli tariflarga muvaffaqiyatli eʼtiroz bildirilgani shular jumlasidandir.
Albrextning aytishicha, guruh barcha ishlarni bir xil sababga koʻra sudga oshirgan: «Konstitutsiya tarif belgilash vakolatini Kongressga beradi. Ijro etuvchi hokimiyat ayni bir siyosatni bir qonundan boshqasiga koʻchirib oʻtkazib, cheklovlar yoʻqolgandek koʻrsata olmaydi».