Tramp barcha davlatlarni Xalqaro jinoiy suddan chiqishga chaqirdi
Tramp barcha davlatlarni Xalqaro jinoiy suddan chiqishga chaqirdi
AQSH prezidenti Donald Tramp 22-sentyabr kuni Nyu Yorkda o‘tgan BMT Bosh Assambleyasi sessiyasida chiqish qilib, Xalqaro jinoiy sud (XJS)ga a’zo barcha davlatlarni tashkilotni tark etishga da’vat etdi.
Tramp sudni “nazoratdan chiqqan institut” hamda “yovuzlik qilayotgan odamlar guruhi” deb ta’rifladi. U, shuningdek, AQSH harbiy xizmatchilarining “Amerikaga qarshi ko‘rgazmali tribunal” oldida javob berishiga yo‘l qo‘yilmasligini aytdi.
“Men XJSga a’zo bo‘lgan barcha mamlakatlarni nazoratdan chiqqan ushbu institutga a’zolikni zudlik bilan rasman to‘xtatishga chaqiraman”, dedi Tramp.
Davlat kotibi Marko Rubio 18-avgust kuni AQSH XJS raisi Tomoko Akane va katta prokurori Abdulla Seyega qarshi sanksiyalar joriy etganini ma’lum qildi.
Rubioning aytishicha, bu shaxslar XJS yurisdiksiyasini tan olmaydigan davlatlar mansabdorlarini tergov qilish, hibsga olish, ushlash yoki sudga berish bo‘yicha XJS sa’y-harakatlarida bevosita qatnashgan.
AQSH Rossiya va Isroil qatori XJSning bir nechta vakillariga qarshi avval ham sanksiyalar qo‘llagan. Bu choralar ularga AQSHga kirishni va Amerika moliya tizimi orqali operatsiyalar o‘tkazishni taqiqlaydi.
AQSH Gaagadagi sudni “suverenitetga nomaqbul tahdid” yaratishda aybladi.
AQSH prezidenti BMT Bosh Assambleyasidagi nutqida Ukrainadagi urush masalasiga ham to‘xtalib, mojaroning tez orada tugashiga umid bildirdi.
AQSH bu borada Rossiya va Ukraina rahbariyati bilan yaqin hamkorlik qilmoqda. “Bu mojaro ko‘pchilik o‘ylagandan ko‘ra tezroq hal bo‘ladi”, dedi prezidentlikka qaytsa, urushni to‘xtatishni va’da qilgan Tramp.
Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli urushi 2022-yil fevralidan beri davom etmoqda. Donald Trampning mojaro tez orada hal bo‘lishi haqidagi avvalgi bayonotlari hozirgacha natija bermagan. AQSH prezidenti Moskvaga bosimni kuchaytirishga tayyorligini bildirdi. Shu bilan birga, u yaqinda qabul qilingan Lindsi Grem qonunini eslatib, bu hujjat unga Rossiyaga qarshi sanksiyalarni kengaytirish imkonini berishini ta’kidladi.
“Agar kerak bo‘lsa, men bu sanksiyalarni ishga solaman”, deb va’da berdi Tramp.
Tramp Nyu Yorkdagi minbardan turib Kuba haqida ham gapirib, uni butunlay barbod bo‘lgan davlat deb atadi.
“U (Kuba — tahr.) har qachongidan ham ko‘proq muvaffaqiyatsizlikka uchramoqda”, dedi u.
AQSH prezidentining BMT Bosh Assambleyasidagi nutqi tugashini kutmagan Kuba vakillari zalni namoyishkorona tark etdi. So‘nggi oylarda AQSH hukumati Kubaga nisbatan bir qator sanksiyalar joriy qildi. Shundan so‘ng mamlakatdagi energetika inqirozi kuchayib, gumanitar vaziyat keskin yomonlashdi.
“Kommunizm hech qachon Amerikaga kelmaydi. Ammo Kuba ozodlikka erishadi”, deya da’vo qildi AQSH rahbari.
AQSH va Isroil XJS a’zosi emas, biroq Falastin hududlari 2015-yilda ushbu sudga a’zo davlat sifatida qabul qilingan. Sud 2024-yilda Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Galantni G‘azoda urush jinoyatlari hamda insoniyatga qarshi jinoyatlar, jumladan, ochlikdan urush quroli sifatida foydalanishda ayblab, ularni hibsga olishga order bergan edi.
Bundan tashqari, 2023-yil mart oyida Xalqaro jinoiy sud Rossiya prezidenti Vladimir Putinni hibsga olishga order chiqargan. U Ukrainadan bolalarni noqonuniy deportatsiya qilishda gumon qilinmoqda. Kreml Xalqaro jinoiy sud qarorini huquqiy jihatdan ahamiyatsiz deb atagan va buni Moskva XJS yurisdiksiyasini tan olmasligi bilan izohlagan. Putinning o‘zi esa XJSni universal xarakterga ega bo‘lmagan, mustaqil bo‘lmagan va kam hurmat qilinadigan tashkilot deb ta’riflagan.