Toshkentda Zamonaviy sanʼat markazi ochilmoqda (foto)
**Toshkentda Zamonaviy sanʼat markazi ochilmoqda (foto)**
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Toshkentda bunyod etilgan Zamonaviy sanʼat markazi Markaziy Osiyoda bu miqyosdagi ilk doimiy madaniy makon sifatida faoliyatini boshlamoqda. Ushbu majmua oddiy navbatdagi ko‘rgazma zali emas, balki XX asr boshlariga oid tarixiy sanoat obyektini zamonaviy hayotga olib kirgan yirik madaniy va maʼrifiy maskandir.
Markaz joylashgan bino 1912-yilda taniqli meʼmor Vilgelm Geynselman loyihasi asosida qurilgan. Avvaliga shahar tramvaylari deposi bo‘lib xizmat qilgan bu inshoot keyinchalik dizel elektr stansiyasiga aylantirilgan. Bir asrdan ortiq vaqt davomida poytaxt taraqqiyotining ko‘plab muhim bosqichlariga guvoh bo‘lgan ushbu obyekt uzoq yillar tashlandiq holatda qolib ketgan edi.
Bugun O‘zbekistonning tarixiy merosga munosabatida mutlaqo yangi tamoyil ustuvor — “vayron qilish emas, asrash va jonlantirish”. Eski sanoat obyektlarini buzib tashlab, o‘rniga bir xil ko‘rinishdagi zamonaviy binolar qurish o‘rniga, tarixni saqlagan holda unga yangi mazmun berish yo‘li tanlandi. Natijada yuz yillik inshoot o‘zining meʼmoriy qiyofasi va sanoatga xos xarakterini saqlagan holda, butunlay yangi avlod madaniy makoniga aylandi.
Binoni qayta tiklash va uni xalqaro darajadagi madaniy markazga aylantirish bo‘yicha meʼmoriy konsepsiya Fransiyaning nufuzli Studio KO byurosi tomonidan ishlab chiqildi. Loyiha mualliflari juda nozik va murakkab muvozanatni topa oldi:
**Tarixiy qism:** qadimiy g‘isht devorlar, o‘ziga xos arxitektura shakllari va o‘tgan asr ruhini saqlab qolgan fazoviy muhit.
**Zamonaviy qism:** ilg‘or texnologiyalar bilan jihozlangan ko‘rgazma zallari, taʼlim maydonlari, tadqiqot markazi, kutubxona va jamoatchilik uchun ochiq qulay zonalar.
Bir vaqtlar shahar uchun mexanik energiya ishlab chiqargan bu maskanda endi ijod, yangi g‘oyalar, ilm-fan va insonlar muloqotining maʼnaviy energiyasi paydo bo‘ladi.
Yangi markazda tashrif buyuruvchilar bir kunni mazmunli va foydali o‘tkazishi uchun barcha sharoitlar yaratilgan. Bu yerda shunchaki sanʼat asarlarini tomosha qilib ketish emas, balki: jahon va o‘zbek zamonaviy sanʼatining eng sara namunalari bilan tanishish; ilmiy izlanishlar olib borish va maxsus kutubxona imkoniyatlaridan foydalanish; maʼruzalar, seminarlar va kino namoyishlarida qatnashish; hamfikrlar bilan uchrashib, erkin muloqot qilish mumkin.
Zamonaviy sanʼat markazi o‘zining betakror muhiti tufayli qisqa vaqt ichida Toshkentning eng jozibali madaniy manzillaridan biriga aylanishi kutilmoqda. Binoning o‘zi markazning eng asosiy va qimmatli “eksponati” vazifasini bajaradi. Bunday yirik loyihalar nafaqat poytaxt qiyofasini, balki shahar aholisining madaniy muhitga va tarixiy merosga munosabatini ham tubdan o‘zgartirib, kelajak avlod uchun ilhom manbayi bo‘lib xizmat qiladi.