Toshkent markazidagi yashil hududni avtoturargohga aylantirishga qaror qilindi. Jamoatchilikda savollar bor

Toshkent markazidagi yashil hududni avtoturargohga berishga qaror qilindi. Jamoatchilikda savollar tugʻildi

Toshkentning qoq markazida, Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi yaqinidagi 1,3 gektar maydonga ega katta yashil hududni avtoturargohga aylantirishga qaror qilindi. Tegishli qarorni 14 sentyabr kuni shahar hokimi Shavkat Umurzoqov imzoladi.

Rejalar haqida dushanba kuni poytaxt Yoʻl harakatini tashkil etish markazi (YHTEM) maʼlum qilib, aholiga yangi avtoturargoh bilan birga piyodalar va velosiped yoʻlaklari, yangi yashil maydonlar, bolalar va vorkaut maydonchalari, shuningdek, sanitariya xonalarini vaʼda qildi.

Yer uchastkasini auktsionga chiqarish rejalashtirilmoqda (hujjatga koʻra, boshlangʻich narxi 514 mln soʻm). Obʼyektni 10 yil davomida ekspluatatsiya qilish huquqini qoʻlga kiritadigan xususiy sherik investitsiya majburiyatlarini bajarishi, shuningdek, hududni saqlash, obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishni taʼminlashi kerak boʻladi. Turargoh toʻlovidan tushadigan mablagʻlarning 20 foizini shahar byudjetiga yoʻnaltirish taklif etilmoqda (hujjatda 10 foizi shaharga va 5 foizi — «Pullik toʻxtash joyi» operatoriga deyilgan).

«Loyihaning vazifasi — shahar markazidagi avtomobillar sonini koʻpaytirish emas, — deya taʼkidladi YHTEM aholining tabiiy savollarini oldindan taxmin qilib, — balki mavjud transport oqimini tartibga solish va jamoat joyini tartibsiz toʻxtab turishdan xalos qilishdir».

«Parkovka infratuzilmasi mavjud landshaftga uygʻun tarzda — piyodalar, yashil hududlar va hududning jamoatchilik funktsiyasiga zarar yetkazmagan holda kiritilishi kerak», — deya davom etdi YHTEM va xabarga daraxtlar ekilgan asfalt maydonning renderini ilova qildi.

Aholiga, shuningdek, «uzunligi 720 metr boʻlgan yangi yoʻlak» vaʼda qilindi, vaholanki hozirda hududning butun perimetri boʻylab va u orqali sifatli yoʻlaklar yotqizilgan boʻlib, ularni har kuni obodonlashtirish xizmati xodimlari parvarish qilmoqda.

«Shaharning ushbu qismida tashkil etilgan avtoturargohlarning yetishmasligi avtomobillarning tartibsiz toʻxtab turishiga — jumladan, bir necha qator boʻlib va piyodalar uchun moʻljallangan hududlarda toʻxtashiga olib kelmoqda. Bu muammoga yaqin atrofdagi tashkilotlar xodimlari bir necha bor eʼtibor qaratgan», — deb bayonot berdi YHTEM.

U yerda yaqin atrofdagi tashkilotlar xodimlari tomonidan koʻp yillardan buyon davom etib kelayotgan ushbu tartibsiz toʻxtab turishga kim yoʻl qoʻyayotganini tushuntirib berishmadi: yoʻlaklarda, soyali yoʻllarda va piyodalar oʻtish joylarida, ikki va uch qator boʻlib, belgilarni mensimasdan, qatnov qismiga perpendikulyar ravishda, mashina raqamlarini qogʻozlar, lattalar va paketlar bilan yopib qoʻygan holda. Mashinalarning aksariyati bu yerda kun boʻyi turadi.

Tartibni faqat Poytaxt Parking tomonidan chizilgan pullik toʻxtash joyi hududida koʻrish mumkin, ammo u yerda ham koʻplab haydovchilar mashinalarini ruxsat etilmagan joylarda qoldirishmoqda.

Avtoturargohga aylantirilishi kutilayotgan maydonda har yili Yangi yil archasi oʻrnatiladi, bu yerda gullar festivali, kontsertlar va boshqa tadbirlar oʻtkaziladi. YHTEMning maʼlum qilishicha, rejalashtirilayotgan shartnoma shartlariga koʻra, hudud shahar hokimiyati talabi bilan bayramlar, festivallar va boshqa jamoat tadbirlari uchun — yiliga jami 60 kungacha taqdim etilishi kerak boʻladi.

Jamoatchilik, tabiiyki, YHTEM va shahar markazida avtomobillar sonini kamaytirish hamda koʻproq yashil va piyodalar hududlarini yaratish zarurligini bir necha bor taʼkidlagan rasmiylarga savollar berishni boshladi.

«Garchi texnik shartlarda avtoturargoh bilan birga „xiyobon yaratish“ rejasi haqida yozilgan boʻlsa-da, biz buni eʼtiborni chalgʻitishga urinishdan boshqa narsa emas deb hisoblaymiz. U yerda xiyobon shundoq ham bor», — deb yozdi davletovuz Telegram-kanali muallifi, jurnalist Qobil Xidirov.

U agar yaqin atrofdagi barcha davlat tashkilotlari, jumladan Milliy kutubxona ham yaqin bir necha yil ichida Yangi Toshkentga koʻchirilishi rejalashtirilayotgan boʻlsa, bu yerda avtoturargoh yaratishda hech qanday mantiq koʻrmayotganini taʼkidladi.

«Ikkinchidan, yaqin atrofda shundoq ham pullik avtoturargoh bor. Agar bu yerda parkovka muammosini hal qila olishmasa, unda 1,3 gektarlik yangi maydon ham uni hal qila olmaydi, chunki muammo umuman boshqa narsada», — deb yozdi u.

«Davlat (shahar maʼmuriyati ham shu yerga kiradi) har bir qarichi oltinga teng boʻlgan va har mavsumda minglab, yuz minglab aholiga xizmat qiladigan ushbu yerni bir necha yuzlab mashinalar ertalabdan kechgacha chang bosib turishi uchun bermoqchi», — deya qoʻshimcha qildi jurnalist.

Iqtisodchi Botir Qobilov Yoshlar ijod saroyi va Milliy kutubxona oʻrtasida, ustiga-ustak shahar markazida avtoturargoh yaratish rejasini metaforik deb atadi.

«Shaharning eng qimmatli yerini avtoturargohga aylantirish — bu isrofgarchilikdir. Bu joyda odamlar sayr qilishadi, garchi ular koʻp boʻlmasa ham. Vaqtining 99 foizini bir joyda turib oʻtkazadigan avtomobillar uchun parkovka oʻrniga, bolalar, odamlar sayr qilishi va dam olishi uchun joy qilish yaxshiroq. Ayniqsa, Milliy kutubxona yonida», — deb taʼkidladi u.

«Bu kabi avtoturargohlar shahar markaziga koʻproq avtomobillar kirishi uchun taklifnoma boʻlib xizmat qiladi. Uch qadam narida metro stantsiyasi joylashgan. Shahar markaziga kirish uchun ragʻbatlarni kamaytirish kerak, ammo buning teskarisi sodir boʻlmoqda», — deya qoʻshimcha qildi u.

«Shaharlarda, ayniqsa ularning markazlarida yer usti avtoturargohlarini qurish juda eski shaharsozlik xatolaridan biri edi. Undan koʻra u yerga daraxtlar ekishsa yaxshi boʻlardi», — deb yozdi iqtisodchi Behzod Hoshimov.

Barqaror harakatchanlik va infratuzilma siyosati boʻyicha ekspert Bobur Siradjev, «Gazeta» uning fikri bilan qiziqqanida, savolga savol bilan javob qaytardi: «Agar amalda toʻxtash joylari soni koʻpayayotgan boʻlsa, ushbu avtoturargoh shahar markazidagi yuklamani qanday qilib kamaytirishi kerak?»

Hozirda ushbu hududda faqat Buyuk Turon koʻchasi boʻylab noqonuniy ravishda mashina qoʻyiladi va bu taxminan eng koʻpi bilan 100-150 ta transport vositasini tashkil etadi. Yangi avtoturargoh, eng qoʻpol hisob-kitoblarga koʻra, 300-400 ta avtomobilni sigʻdirishi mumkin. «Bu „jamoat joyini boʻshatish“ tezisiga hech qanday tarzda toʻgʻri kelmaydi».

Issiq vaqtda kunduzi bu hudud markaziy qismida daraxtlar va soya yoʻqligi sababli sayr qilish uchun unchalik yaroqli emas. Shu bilan birga, ekspert kechqurunlari bu yerda roliklar, skeytbordlar, samokatlar va velosipedlarda uchayotgan bolali koʻplab odamlarni koʻrish mumkinligiga qoʻshildi.

«Agar bu joyni jamoat joyi sifatida koʻradigan boʻlsak, uni toʻliq qayta koʻrib chiqish kerak. Koʻkalamzorlashtirish, soya qilish, qayta hududlashtirish kerak», — dedi Bobur Siradjev.

Ekspert, shuningdek, loyihaning moliyaviy va texnik shartlarini tushunarsiz deb atadi: «Hatto dastlabki hisob-kitoblar ham shuni koʻrsatmoqdaki, koʻrsatilgan parametrlarda shahar loyiha tomonidan yaratiladigan iqtisodiy foydaning nomutanosib ravishda juda kichik qismini oladi». Bu disbalans qanchalik katta ekanligini faqat talab, operatsion xarajatlar, soliqlar va kapital qiymatini hisobga olgan holda toʻliq biznes-model qurilganidan keyingina baholash mumkin boʻladi, deb taʼkidladi u.

Seshanba kuni kechqurun Oʻzbekiston Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasining bayonoti paydo boʻldi.

«Shahar markazidagi mavjud yashil hududlarni qisqartirish va aholining sayr qilishi hamda dam olishi uchun moʻljallangan jamoat joylari oʻrnida kapital obʼyektlar qurish mutlaqo maqsadga muvofiq emas», — deb bayonot berdi qoʻmita.

«Avtoturargohlar yaratishda koʻkalamzorlashtirilgan hududlarning qisqartirilishiga va piyodalar uchun yaratilgan sharoitlarning yomonlashishiga yoʻl qoʻyilmasligi kerak», — deb taʼkidladi idora.