til.uz: oʻzbek tili haqida hammasi bir platformada

til.uz: oʻzbek tili haqida barchasi yagona platformada

14 oktyabr kuni Toshkentda oʻzbek tilining bepul milliy raqamli til.uz portali taqdimoti boʻlib oʻtdi.

Portal maʼlumotnoma, ilmiy va madaniy materiallarni birlashtiradi, lugʻatlarga murojaat qilish, oʻzbek folklori bilan tanishish va shevalarni oʻrganish imkonini beradi. Loyihaning maqsadi — oʻzbek tilini saqlash, oʻrganish va ommalashtirishga koʻmaklashish, uning boyligi va rang-barangligi haqidagi bilimlarni tizimlashtirish, shuningdek, zamonaviy raqamli texnologiyalarni qoʻllagan holda til resurslaridan keng va erkin foydalanishni taʼminlashdir.

– Inson pulini yoʻqotsa, uni yana ishlab topishi mumkin. Mol-mulkini yoʻqotsa, tiklashi mumkin. Ammo xalq oʻz tilini yoʻqotsa, hech qanday pul yoʻqotilgan narsani qaytarishga yordam berolmaydi. Bugun biz yoshlarning ijtimoiy tarmoqlarda nutq va yozuvda xatolarga yoʻl qoʻyib muloqot qilayotganini koʻryapmiz. Zamonaviyroq koʻrinishga intilib, baʼzilar oʻzbekcha soʻzlarni chet el soʻzlari bilan aralashtirib yubormoqda. Oqibatda biz til boyligining bir qismini, u bilan birga tariximiz va madaniy merosimizning bir qismini asta-sekin yoʻqotmoqdamiz. Aynan shu mulohazalar jamoamizni oʻzbek tilini saqlash va rivojlantirishga bagʻishlangan loyihani yaratish gʻoyasiga olib keldi. Bizning umumiy vazifamiz — ona tilimizni saqlab qolish va uni kelajak avlodlarga yetkazishdir, – deb taʼkidladi HAYOT Foundation boshqaruv raisi Kamoliddin Beknazarov.

Portal oʻzbek tilini oʻrganish va uning madaniy merosi bilan tanishish uchun resurslarni: lugʻatlar, folklor va shevalar haqidagi maʼlumotlarni birlashtiradi. shuningdek, oʻzbekcha matn bilan ishlash vositalari: lotin va kirill yozuvlari oʻrtasida oʻgirish hamda yozuvdagi mumkin boʻlgan noaniqliklarni hisobga olgan holda qidirish koʻzda tutilgan. Foydalanuvchi soʻzning aniq yozilishiga ishonchi komil boʻlmasa ham kerakli maʼlumotni topishi mumkin.

Barcha materiallar bepul taqdim etiladi. Asosiy resurslardan foydalanish uchun roʻyxatdan oʻtish talab qilinmaydi.

– Men Oʻzbekistonga toʻrt yil oldin kelganman va oʻzbek tilini oʻrganishni juda xohlagan edim. Ammo soʻzlar haqidagi batafsil maʼlumotlarni: qaysi kontekstda ishlatilishi, boshqa tillarga qanday tarjima qilinishi va hokazolarni internetdagi skanerlangan PDF-fayllardan, qogʻoz lugʻatlardan, Google-tarjimon alohida boʻlaklardan yigʻishga toʻgʻri kelardi. Men oʻzbek tili shevalarining rang-barangligi haqida ham koʻp eshitganman, ammo ular haqida maʼlumot topish juda qiyin. Til egasi boʻladimi yoki men kabi uni endi oʻrganishni boshlayotgan boʻladimi, har qanday inson kirib, barcha kerakli maʼlumotlarni olishi mumkin boʻlgan til portali gʻoyasi shu tariqa tugʻildi. Biz bir joyda tayanish mumkin boʻlgan va foydalanish qulay boʻlgan ishonchli, tekshirilgan maʼlumotlarni yigʻdik, – dedi HAYOT Foundation loyiha ofisi rahbari Veronika Komarova. – Til — bu tirik organizm ekanini tushunish muhim. Bizning portalimiz ham tirik organizmdir. Biz barchani qayta aloqaga chorlaymiz. Ushbu resursni haqiqatan ham oʻzbek tilining toʻliq va hamma narsani qamrab oluvchi portaliga aylantirish uchun tilshunoslar, filologlar, folklorshunoslar va dialektologlarni bizga qoʻshilishga taklif qilamiz.

Portal maktab oʻquvchilari, talabalar, oʻqituvchilar, jurnalistlar, tadqiqotchilar va kundalik hayotda yoki ishda oʻzbek tilidan foydalanadigan barcha uchun moʻljallangan. Va har kim oʻz hissasini qoʻshishi mumkin: olimlar — bilimlari bilan, oʻqituvchilar — tajriba va kasbiy koʻnikmalari bilan, biznes vakillari — resurslar bilan, texnologiya kompaniyalari — zamonaviy yechimlar bilan. Hatto oddiy foydalanuvchi ham loyihani shunchaki qoʻllab-quvvatlab va bu haqda boshqalarga aytib berib yordam berishi mumkin. til.uz materiallarni izchil toʻldirib borishni va yangi boʻlimlarni qoʻshishni koʻzda tutadi. Kelajakdagi rejalar orasida oʻzbek tiliga bagʻishlangan sunʼiy intellekt ishlanmalari vitrinasini yaratish ham bor.

Loyiha Insurance Gross sugʻurta kompaniyasi va Oʻzbekiston milliy media assotsiatsiyasi koʻmagida «Renessans» tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish milliy markazining HAYOT Foundation CSR-platformasi tomonidan amalga oshirilmoqda. Dialektologlarning shevalar va tirik nutqni yigʻish, oʻrganish va saqlash uchun Oʻzbekiston hududlariga safarlarini qoʻllab-quvvatlovchi loyihaning rasmiy tashuvchisi Centrum Air aviakompaniyasi hisoblanadi. Texnik hamkor — turkiy va qoʻshni tillar uchun sunʼiy intellektga asoslangan Tilmoch tarjima platformasi. Maʼlumotlar boʻyicha koʻmak Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi OAV uchun kontent tayyorlash markazi tomonidan koʻrsatilmoqda.