Mahalliy

Taqillating va sizga toʻlashadi

Oʻzbekistonda 2024 yil 1 noyabrdan nimalar oʻzgaradi: pensiyalar, joʻnatmalar, avtomobillar va biznes

Taqillating va sizga toʻlashadi

2026 yil 1 noyabrdan Oʻzbekistonda avtohavaskorlar, pensionerlar, tadbirkorlar va mobil aloqa foydalanuvchilariga daxldor yangi qoidalar amal qila boshladi. Reklama tarqatmalari shartlari, baʼzi pensiyalarni tayinlash tartibi, xalqaro joʻnatmalarni rasmiylashtirish qiymati va YHQ qoidabuzarliklarini qayd etish qoidalari oʻzgaradi. Bundan tashqari, alohida tadbirkorlar elektr energiyasi va gaz uchun kamroq oldindan toʻlov kiritishlari mumkin boʻladi.

**Reklama qoʻngʻiroqlari va SMS-xabarlari**

Abonentning roziligi talab qilinadi

Mobil aloqa foydalanuvchilarining

**Muddatidan oldingi pensiyalar**

Baʼzi ishsizlarga pensiya avtomatik ravishda tayinlanadi

Erkaklarga 58 yoshdan va ayollarga 53 yoshdan shartlarga rioya qilinganda

**Xalqaro joʻnatmalar**

Bojxona yigʻimi 20% ga kamayadi

Kuryerlik joʻnatmalarini qabul qiluvchilarning

**Elektr energiyasi va gaz uchun oldindan toʻlov**

15% gacha kamayadi

Belgilangan talablarga javob beradigan korxonalarning

**YHQ qoidabuzarliklarini qayd etish**

Kameralar taqilmagan xavfsizlik kamarini aniqlay oladi

Xaydovchilarning

Yaxlit chiziqni bosib oʻtish

Alohida qoidabuzarliklarni rasmiylashtirish tartibi oʻzgaradi

Avtohavaskorlarning

**Riyeltorlik faoliyati**

Yangi qonun amal qila boshlaydi

Riyeltorlar va koʻchmas mulk agentliklari 8 noyabrdan

**Issiqxona xoʻjaliklari**

Elektr energiyasi xarajatlari uchun kompensatsiyalar paydo boʻladi

Talabga javob beradigan korxonalarning

Reklama qoʻngʻiroqlari va SMS-xabarlari faqat abonentning roziligi bilan yuboriladi

1 noyabrdan mobil operatorlar va kompaniyalar reklama SMS-xabarlarini faqat abonentning roziligi bilan yuborishlari mumkin. U yozma yoki elektron shaklda rasmiylashtirilgan boʻlishi kerak.

Shuningdek, vaqt boʻyicha cheklovlar joriy etilmoqda: reklama qoʻngʻiroqlari va xabarlarini 18:00 dan 09:00 gacha yuborish mumkin emas.

Abonentlar mobil operatorga murojaat qilib, reklama qoʻngʻiroqlari va xabarlarini toʻliq yoki qisman bloklashni soʻrashlari mumkin boʻladi.

Agar inson telefoniga reklama olishni xohlamasa, u bunday xabarlar va qoʻngʻiroqlardan voz kechishi mumkin. Kompaniyalar kliyentlarning roziligini hisobga olishlari va belgilangan cheklovlarga rioya qilishlari shart boʻladi.

Baʼzi ishsizlarga muddatidan oldingi pensiya avtomatik ravishda tayinlanadi

1 noyabrdan Oʻzbekistonda shtat qisqarishi yoki korxona tugatilishi sababli ishdan ayrilgan fuqarolarga pensiya tayinlash tartibi oʻzgaradi.

Agar bunday fuqaro rasman ishsiz sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa va belgilangan talablarga javob bersa, unga yoshga doir pensiya avtomatik ravishda tayinlanishi mumkin.

**Erkaklar**

58 yoshdan

**Ayollar**

53 yoshdan

Jarayonni boshlash uchun mustaqil ravishda ariza bilan murojaat qilish shart emas. Bunda fuqaro pensiyaning avtomatik tayinlanishidan voz kechishi mumkin.

Yangilik barcha ishsizlarga emas, faqat koʻrsatilgan sabablarga koʻra ishini yoʻqotgan va muddatidan oldin pensiya tayinlanish huquqiga ega boʻlgan shaxslarga tegishli.

Xalqaro joʻnatmalarni rasmiylashtirish 20% ga arzonlashadi

1 noyabrdan xalqaro kuryerlik joʻnatmalarini rasmiylashtirish uchun bojxona yigʻimi kamayadi. Stavka brutto vaznining har bir kilogrammi uchun bazaviy hisoblash miqdorining 2% dan 1,6% gacha kamayadi.

**1 kg**

8 800 soʻm

7 040 soʻm

**5 kg**

44 000 soʻm

35 200 soʻm

**10 kg**

88 000 soʻm

70 400 soʻm

Masalan, vazni 5 kg boʻlgan kuryerlik joʻnatmasini rasmiylashtirish 8 800 soʻmga arzonroq tushadi.

Shuni hisobga olish muhimki, gap aynan xalqaro kuryerlik joʻnatmalarini rasmiylashtirish uchun bojxona yigʻimi haqida bormoqda. Shaxsiy foydalanish uchun tovarlarni bojsiz olib kirish limitlari oʻzgarmaydi.

Biznesning bir qismi uchun elektr energiyasi va gaz uchun oldindan toʻlov kamaytiriladi

Bundan tashqari, tadbirkorlar endi yetkazib beruvchilarga energiya resurslari isteʼmoli toʻgʻrisida yozma hisobotlar taqdim etishlari shart boʻlmaydi. Elektr energiyasi va gaz yetkazib berish shartnomalari elektron formatga oʻtkaziladi.

Korxonalarga energiya resurslari uchun oldindan toʻlov qilishga kamroq pul talab qilinadi. Bu aylanma mablagʻlarning bir qismini boshqa xarajatlar uchun boʻshatish imkonini beradi.

Xususiy kameralar taqilmagan xavfsizlik kamarlarini qayd eta boshlaydi

1 noyabrdan tadbirkorlar tomonidan oʻrnatilgan avtomatlashtirilgan kameralar haydovchining xavfsizlik kamari taqmaganini qayd eta oladi. Buning uchun uskuna haydovchining yuzini aniq tanib olishi va u kamarni taqqan-taqmaganini aniqlashi kerak. Aniqlangan qoidabuzarlik haqidagi maʼlumot maʼmuriy ish yuritish tizimiga avtomatik ravishda yuboriladi.

Shu tariqa, xavfsizlik kamarlaridan foydalanishni nazorat qilish foto va videofiksatsiyaning xususiy komplekslari hisobiga kengayadi.

Yaxlit chiziqni bosib oʻtganlik uchun qoidabuzarliklarni rasmiylashtirish tartibi oʻzgaradi

1 noyabrdan YHXX xodimlari yoʻlning alohida uchastkalarida 1.1 va 1.3 yoʻl chiziqlarini bosganlik uchun maʼmuriy bayonnomalar tuzmaydilar.

Bu quyidagilarga tegishli: chorraha oldidagi 50 metr doirasidagi uchastka; qayrilib olish joyi oldidagi 20 metr doirasidagi uchastka.

Bunda gap yaxlit chiziqni bosib oʻtish taqiqini bekor qilish haqida bormayapti. Koʻrsatilgan uchastkalardan tashqarida avvalgi yoʻl harakati qoidalari amal qilishda davom etadi.

IIV xodimlari hodisalarga munosabat bildirish boʻyicha yangi vakolatlarga ega boʻladilar

1 noyabrdan patrul-post va qoʻriqlash xizmatlari naryadlari 112 tizimi orqali kelib tushgan jinoyatlar va hodisalar haqidagi xabarlar boʻyicha, shu jumladan ular turar joylarda sodir boʻlgan boʻlsa ham, voqea joyiga chiqishlari mumkin boʻladi. Ilgari bunday amaliyot jamoat joylaridagi hodisalarga tatbiq etilar edi.

Shuningdek, patrul xodimlari chorrahalar va koʻchalarda, shu jumladan bozorlar, savdo markazlari, maktablar va bogʻchalar atrofida harakatni tartibga solishga yordam berishlari mumkin boʻladi.

Bundan tashqari, huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari jamoat tartibini buzishning alohida holatlarini bartaraf etish boʻyicha qoʻshimcha vakolatlarga ega boʻladilar.

Issiqxona xoʻjaliklariga elektr energiyasi xarajatlarining yarmi kompensatsiya qilinadi

1 noyabrdan alohida issiqxona xoʻjaliklari elektr energiyasi xarajatlarining yarmigacha boʻlgan qismini kompensatsiya qilishlari mumkin boʻladi.

Qoʻllab-quvvatlash energiya tejovchi texnologiyalardan foydalanadigan korxonalar uchun koʻzda tutilgan: issiqlik nasoslari; geotermal isitish tizimlari; quyosh isitish tizimlari; yuqori samarali elektr jihozlari.

Kompensatsiyalar oktyabr oyidan mart oyigacha boʻlgan davr uchun toʻlanadi. Dastur 2030 yil 1 aprelgacha moʻljallangan.

Qoʻshimcha ravishda, Toshkent viloyatining beshta tumanidagi issiqxona xoʻjaliklariga energiya tejovchi uskunalarni sotib olish va oʻrnatish xarajatlarining 40 foizi kompensatsiya qilinadi. Bunday toʻlovning maksimal miqdori 100 mln soʻmni tashkil etadi.

Oʻzbekistonda riyeltorlar ishlash qoidalari oʻzgaradi

8 noyabrdan riyeltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi yangi qonun kuchga kiradi.

U mutaxassislar va koʻchmas mulk agentliklariga yangi talablarni nazarda tutadi.

Xususan: riyeltorlarga malaka sertifikati talab qilinadi; sertifikat olish uchun oʻqish va imtihon topshirish kerak boʻladi; mutaxassislar riyeltorlik tashkilotlari tarkibida ishlashlari mumkin boʻladi; agentliklar va riyeltorlar yagona reyestrga kiritilishi kerak boʻladi.

Shuningdek, riyeltorlar koʻchmas mulk bitimlarida vositachilik qilish, savdolarni tashkil etish va obʼyektlarni ishonchli boshqarish bilan shugʻullanishlari mumkin boʻladi.

Ushbu sohada nazorat uchun Davlat aktivlarini boshqarish agentligi masʼul boʻladi.

Shahar va tumanlarning master-planlari elektron reyestrga kiritiladi

Noyabr oyidan Oʻzbekistonda aholi punktlari master-planlarining yagona elektron reyestri amal qila boshlaydi. Unda tasdiqlangan hujjatlarning raqamlashtirilgan nusxalari saqlanadi. Reyestrga kiritilmagan master-planlardan shaharsozlik, qurilish va investitsiya faoliyatida foydalanish taqiqlanadi.

Bosh reja tasdiqlangach, hokimiyat organlari uch oy muddatda keyingi 3–5 yilga moʻljallangan ishlar rejasini tayyorlashlari kerak boʻladi.

Bunday dasturda ishlarni bajarish muddatlari va moliyalashtirish manbalari koʻrsatilishi kerak.

Tashkilotlar arxiv hujjatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron shaklda uzatadilar

1 noyabrdan tashkilotlar, shu jumladan nodavlat arxivlar, davlat arxivlariga oʻzlarida saqlanayotgan hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni arxivning axborot tizimi orqali yuborishlari kerak boʻladi.

Ushbu oʻzgarish arxiv hujjatlari hisobini elektron formatga oʻtkazishga qaratilgan.

**2026 yil 8 noyabr**

Riyeltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi yangi qonun kuchga kiradi

**2027 yil 1 yanvar**

Issiqxona xoʻjaliklari uchun alohida soliq imtiyozlari amal qila boshlaydi

**2030 yil 1 aprelgacha**

Issiqxona xoʻjaliklarining elektr energiyasi xarajatlarini kompensatsiya qilish dasturi davom etadi

Xususan, 2027 yil 1 yanvardan boshlab jami daromadining kamida 60 foizini issiqxona faoliyatidan oladigan korxonalar uchun alohida soliq imtiyozlari koʻzda tutilgan.

Noyabr oyidagi yangiliklar orasida bir nechtasi bevosita fuqarolarning kundalik hayotiga tegishli.

Birinchidan, mobil aloqa foydalanuvchilari reklama qoʻngʻiroqlari va SMS-xabarlaridan voz kechishlari mumkin boʻladi. Ikkinchidan, xalqaro kuryerlik joʻnatmalarini rasmiylashtirish narxi arzonlashadi. Uchinchidan, YHQning alohida qoidabuzarliklarini avtomatik qayd etish tartibi oʻzgaradi.

Biznes uchun eng muhimi elektr energiyasi va gaz uchun oldindan toʻlovning kamayishi, shuningdek, bank reklamasiga qoʻyiladigan yangi talablar va issiqxona xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash boʻladi.

xabarchi’da cookie fayllari

Til va mavzu tanlovingizni eslab qolish hamda hozir saytni nechta odam o‘qiyotganini sanash uchun cookie fayllaridan foydalanamiz — bu hisob anonim, faqat brauzeringiz ochiq turganda saqlanadi va na siz bilan, na boshqa tashrif bilan bog‘lanmaydi. Ruxsatingiz bilan sayt qanday o‘qilishini ham o‘lchaymiz: Microsoft Clarity sahifa ko‘rishlari va ulardagi harakatlarni yozib boradi, o‘z hisobimiz esa qaytgan o‘quvchilarni sanaydi. Sizni tashriflar orasida taniydigan hech narsa siz qabul qilmaguningizcha o‘lchanmaydi.