Tadbirkorlar ushbu reja shahar markaziga «haqiqiy joʻshqinlik» olib kelishidan umidvor
Antiijtimoiy xulq-atvor Donkaster shahri markazidagi firmalar va aholi uchun eng ustuvor vazifalardan biridir.

**Businesses hope plan will bring 'real buzz' to city centre**
Donkaster kengashi rahbarlari shahar markazining 2025 yilgacha boʻlgan rivojlanish rejasini taqdim etdilar, unga koʻra kanal boʻyida yuqori sifatli ofislar va kvartiralar barpo etilishi koʻzda tutilgan. Biroq, tadbirkorlarning taʼkidlashicha, iqtisodiyotga zudlik bilan yordam beradigan baʼzi oddiy va tezkor oʻzgarishlarni amalga oshirish mumkin.
«Payshanba kunlaridan birida biznes-kechki ovqatda edim — u ertaroq tugadi, lekin shahar markazi orqali mashinamgacha boʻlgan qisqa masofani piyoda bosib oʻtar ekanman, bu menga unchalik yoqmadi», deydi Donkaster Savdo-sanoat palatasi bosh ijrochi direktori Den Fell.
Fell shaharning eng gʻayratli va faol tarafdorlaridan biri, ammo uning aytishicha, hatto «oʻrta yoshli, nisbatan sogʻlom erkak» boʻla turib ham, kechqurun koʻchalarda yurishdan oʻzini noqulay his qilgan.
Donkaster shahar kengashining bosh rejasi keyingi 25 yil ichida kiritiladigan investitsiyalarni koʻzda tutadi, ammo Fell kichikroq va tezroq amalga oshiriladigan oʻzgarishlarni koʻrishni istaydi.
«Bizda hali ham jamoat tartibini buzish bilan bogʻliq surunkali muammo mavjud. Bu qiyin va murakkab ekanligini, kengash va politsiya tomonidan bunga qarshi kurashish uchun haqiqiy harakatlar qilinganini bilaman, lekin biz yanada ilgarilab, tezroq harakat qilishimiz mumkin.
«Oxir-oqibat, shahar xavfsiz boʻlishi kerak, lekin biz bu muammolarni faqat politsiya kuchi bilan hal qila olmaymiz.
«Biz odamlarning shahar markazida boʻlishlari uchun jozibador sabablar yaratishimiz kerak va keyingi 12 oy davomida odamlarga u yerda boʻlish uchun sabab beradigan tadbirlar va faoliyatlarga haqiqiy eʼtibor qaratilishi lozim.
«Bu juda katta taʼsir koʻrsatishi, odatlar va xulq-atvorni shakllantirishi hamda kapital qoʻyilmalar oʻz samarasini bergunga qadar biroz vaqt yutishimizga yordam berishi mumkin».
2024 yilning yozida kengash tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada 8000 dan ortiq aholi ishtirok etdi va ularning fikr-mulohazalari mahalliy tadbirkorlarning takliflari bilan birgalikda ushbu rejani shakllantirishga asos boʻldi.
Kengashning maʼlum qilishicha, asosiy xavotirlar xavfsizlik, tozalik, boʻsh turgan doʻkonlar hamda hududning umumiy koʻrinishi va muhiti bilan bogʻliq boʻlgan.
Aholi oilalari bilan shahar markaziga kelganda «yanada mehmondoʻst muhit»ni his qilishni xohlaydi.
Yaqinda jamoat tartibini buzish holatlariga qarshi kurashish uchun kengash va politsiyaga qoʻshimcha vakolatlar beruvchi jamoat joylarini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qaror muddati uzaytirildi.
Kengash xodimlari 2023 yil noyabr oyidan beri ushbu qarorning 1333 ta buzilishi holati boʻyicha chora koʻrdilar.
Fell bosh reja va undagi maqsadlarning «katta ishqibozi» boʻlsa-da, vaziyatga real baho berishini aytadi.
«Agar oxirgi reja qachon taqdim etilganiga qaytadigan boʻlsak, u ham chiroyli suratlar, intilishlar va katta maqsadlar bilan xarakterlangan boʻlishiga ishonchim komil.
«Biz Donkasterda maʼmuriy va madaniy mavze, Corn Exchange va Wool Market bozorlarini qayta taʼmirlash kabi ajoyib ishlarni amalga oshirdik, ammo oʻzimizga xolis baho beradigan boʻlsak, bu chora-tadbirlar kutilgan umumiy natijani bermadi.
«Toʻgʻrisini aytganda, agar shahar markazini aylanib chiqsangiz, u hali ham oʻsha jonli, gavjum joyga oʻxshamaydi.
«Kelajak uchun ishonchli reja tuzmoqchi boʻlsak, ishni nimadan boshlayotganimizga real qarashimiz kerak».
Uning soʻzlariga koʻra, asosiy qiyinchiliklardan biri shahar markazining «katta va tarqoq» ekanligidir.
«Men koʻpincha Barnslini oʻz shahar markazini haqiqatan ham toʻgʻri shakllantirgan va gavjumlik hissini yarata olgan joyga misol qilib koʻrsataman.
«Men uchun vaziyatni haqiqatan ham oʻzgartira oladigan yagona narsa — bu temir yoʻl vokzali tashqarisidagi Gateway One binosi va bosh rejadagi Gateway Two loyihasidir.
«Men buni haqiqatan ham tezlashtirgan boʻlardim — temir yoʻl vokzalining qoq markazida texnologiyalar, sunʼiy intellekt va raqamli ishlanmalarning boʻlishi juda katta taʼsir koʻrsatishi mumkin.
«Men uchun birinchi galdagi vazifa — biznes tarkibimizni oʻzgartirish, yangi taʼminot zanjiri imkoniyatlarini yaratish va haqiqiy jonlanishni yuzaga keltirish uchun juda qiziqarli ichki investorni jalb qilish boʻladi».
Jordan Smit shahar markaziga innovatsion kompaniyalarni olib kirayotgan insonlardan biridir.
U Seven Studios, Scene qahvaxonasi va The Don raqamli media platformasi direktoridir.
Seven Studios podkast studiyasi sifatida ish boshlagan — yaxshi transport qatnovi uchun temir yoʻl vokzali yaqinida joylashgan — va keyinchalik video ishlab chiqarish hamda «yaxshi yangiliklar media kanali» boʻlgan The Don platformasigacha kengaygan.
«Biz bu yerda deyarli uch yildan beri faoliyat yuritmoqdamiz: birinchi qavatda qahvaxonamiz, ikkinchi qavatda studiyalarimiz, eng yuqori qavatda esa shahar markazining goʻzal 360 darajali manzarasiga ega ofisimiz joylashgan», deydi u.
«Donkaster — bu B-toifasidagi shahar, chunki u Sheffild yoki Lids emas, lekin men doim B harfi katta imkoniyatlarni (Big opportunity) anglatadi deb aytaman.
«Agar siz Donkasterda harakat qilsangiz, odamlar buni yaxshi koʻrishadi va qadrlashadi. Menimcha, hozir bu yer imkoniyatlar oʻlkasidir».
Smitning taʼkidlashicha, siyosatchilar ham, aholi ham oʻz shaharlariga koʻproq ishonishlari kerak.
U milliy televideniye va striming kanallarida tajribaga ega boʻlgan hamda Donkasterga koʻchib oʻtgan ikki hamkasbini misol qilib keltiradi, chunki bu yerda transport qatnovi yaxshi yoʻlga qoʻyilgan va uy-joy narxlari Londondagiga qaraganda ancha arzon.
«Birinchi qadam — odamlarni oʻz shaharlari haqida yaxshiroq gapirishga undashdir. Liverpulga borsangiz, hamma oʻz shahri bilan faxrlanadi», deydi u.
«Targʻibotni toʻgʻri yoʻlga qoʻying va bu odamlarni: "Bilasizmi, Donkaster — ajoyib odamlari bor ajoyib maskan va men u yerga investitsiya kiritishni xohlayman", deb oʻylashga majbur qiladi».

