Suvning qimmatlashi, omonatdan $300 ming va markazdagi bahsli avtoturargoh — hafta yangiliklari

Suvning qimmatlashishi, omonatdan $300 ming va markazdagi bahsli avtoturargoh — hafta yangiliklari

Biz pensiyalar mavzusini davom ettiramiz — bu safar gap kelajakdagi toʻlovlarga yondashuvning oʻzini oʻzgartirishga qodir boʻlgan qoidalar haqida bormoqda.

Oʻzbekistonda minimal ish stajini bosqichma-bosqich oshirish va rasmiy bandlikka koʻproq urgʻu berish taklif etilmoqda.

Pensiya jamgʻarmasi maʼlumotlariga koʻra, bugungi kunda yangi tayinlanayotgan pensiyalarning qariyb 60 foizi minimal stajga ega boʻlgan shaxslarga toʻgʻri kelmoqda, vaholanki 2010 yilda bu koʻrsatkich taxminan 6 foizni tashkil etgan. Minimal stajni bosqichma-bosqich oshirish rejalashtirilmoqda, fuqarolarga esa uni rasmiy bandlik, jumladan, oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtish va ijtimoiy soliq toʻlash orqali shakllantirish taklif etilmoqda.

Shu bilan birga, pensiyaga chiqishni kechiktirganlarni moliyaviy ragʻbatlantirish taklif qilinmoqda. Agar yana 6 oy ishlash davom ettirilsa, toʻlov 8 foizgacha, 12 oy ishlatilganda esa 15 foizgacha yoki hozirgi hisob-kitoblarga koʻra oyiga maksimum 554 ming soʻmgacha oshishi mumkin.

Shu tariqa, kelajakdagi pensiyani rasmiy ish staji davomiyligi va daromad darajasi bilan yanada zichroq bogʻlash koʻzda tutilmoqda.

3 oktyabrdan Toshkent viloyati aholisi suv uchun koʻproq haq toʻlaydi — eng katta oʻsish ichimlik suvi taʼminotida kuzatiladi.

Aholi uchun «Toshkent viloyati suv taʼminoti»ning ichimlik suvi tarifi 19,2 foizga oshib, bir kubometr uchun 3472 soʻmni, oqova suv (kanalizatsiya) esa 15,4 foizga oshib, 1680 soʻmni tashkil etadi. Ayrim hududlar uchun ham tariflar oshadi, tadbirkorlik subʼyektlari uchun esa oqova suv xizmati eng koʻp — birdaniga 33,3 foizga qimmatlashadi.

Bundan oldingi narx oshishi bir yildan sal koʻproq vaqt oldin, 2025 yilning iyulida sodir boʻlgan edi. Yaʼni, kommunal xarajatlar yana oʻsmoqda va endi bu shunchaki bir martalik tuzatish emas, balki oilaviy va biznes byudjetlari uchun sezilarli omilga aylanmoqda.

Oʻzbekistonda pulning yangi shakli sinovdan oʻtkazila boshlanadi, bu nafaqat mablagʻlarni oʻtkazish, balki ulardan foydalanish shartlarini belgilash imkonini ham beradi.

Markaziy bank ilk pilot loyihalarni 2027 yilda ishga tushirishni rejalashtirmoqda. Dastlab raqamli soʻm fuqarolar uchun emas, balki davlat xaridlari, infratuzilma loyihalari va subsidiyalarda sinovdan oʻtkaziladi. Masalan, maktab qurilishi uchun mablagʻni oldindan band qilib qoʻyish mumkin boʻladi, biroq u pudratchiga faqat belgilangan shart bajarilgandan keyingina oʻtkazib beriladi.

Oddiy naqd pulsiz mablagʻlardan asosiy farqi — toʻlovning oʻzini aniq bir maqsadga bogʻlash imkoniyatidir. Bu davlat mablagʻlaridan foydalanish ustidan nazoratni kuchaytirishi kerak. Ammo boshqa bir savol ham tugʻiladi: yangi tizim mavjud mexanizmlardan qanchalik samaraliroq boʻladi va uni joriy etish juda qimmatga tushmaydimi?

Hozircha gap faqat sinov haqida bormoqda. Agar u muvaffaqiyatli oʻtsa, 2028–2029 yillarda tizimni kengaytirish boshlanishi mumkin.

Bankka yarim million dollar ishonib topshirildi — tergov talqiniga koʻra, undan 300 ming dollari soxta hujjatlar orqali olib chiqib ketilgan.

Toshkentda tijorat banklaridan birining xodimlari mijozning omonatidan 300 ming dollarni oʻzlashtirganlikda gumon qilinmoqda. Taʼkidlanishicha, egasining nomidan soxta ariza va boshqa hujjatlar rasmiylashtirilib, shundan soʻng pullar olib chiqilgan. Oʻzlashtirish yoki rastrata qilish hamda hujjatlarni qalbakilashtirish moddalari boʻyicha jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan.

Endi tergov tizimning barcha ishtirokchilarini aniqlashi va bunday operatsiya bank nazoratidan qanday qilib oʻtib ketganini aniqlashi kerak. Bank nomi hozircha oshkor etilmayapti, biroq voqeaning oʻzi yirik omonatlar bilan bogʻliq operatsiyalar xavfsizligi borasida savollar tugʻdirmoqda.

Bank sohasidagi yirik talon-torojlik bilan bogʻliq voqeadan soʻng yangi syujet: Anorbank taʼsischisi Qahramon Olimov Interpol tomonidan qidiruvga berilganlar bazasida paydo boʻldi.

Uning nomiga «qizil bildirishnoma» eʼlon qilingan, biroq Interpol qidiruv aynan qaysi jinoyat bilan bogʻliq holda olib borilayotganini oshkor qilmayapti. Avvalroq uning Oʻzbekistonda sirtdan hibsga olingani, shuningdek, 2025 yilda Parijda tadbirkorning oʻgʻirlab ketilishiga aloqadorligi taxmin qilingani haqida xabar berilgan edi.

Anorbank’ning oʻzi vaziyat aktsiyadorning shaxsiy holatlariga tegishli ekani va bank faoliyati bilan bogʻliq emasligini bildirmoqda. Endi asosiy savol — xalqaro qidiruvga aynan nima asos boʻlganida. Rasmiy tafsilotlar hozircha yoʻq.

Milliy kutubxona orqasidagi yashil hudud avtoturargohga aylantirilishi mumkin: investor 10 mlrd soʻm yoʻnaltiradi va hududdan 10 yil davomida foydalanish huquqini qoʻlga kiritadi.

Qogʻozda hammasi chiroyli koʻrinadi: daraxtlarni saqlab qolish, yana mingdan ortiq daraxt ekish, veloyoʻlaklar, dam olish maskanlari va bolalar maydonchalarini qoʻshish vaʼda qilinmoqda. Ammo shaharning qoq markazidagi 1,3 gektar yerning asosiy vazifasi baribir oʻzgarmoqda — bu yerda avtoturargoh paydo boʻladi.

Aynan shu holat bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Milliy urbanistika qoʻmitasi Toshkent markazidagi yashil hududlarni qisqartirish maqsadga muvofiq emasligini maʼlum qildi. Loyiha tanqidchilari, shuningdek, yaqin atrofda allaqachon pullik avtoturargohlar borligini eslatib oʻtishmoqda.

Shu bois asosiy savol qancha yangi daraxt ekilishida emas, balki boshqa narsada: haqiqatan ham aynan shu yashil hudud avtoturargoh muammosini hal qilishi kerakmi? Hozircha bunga ishonarli javob yoʻq.

Oʻzbekiston Mudofaa vazirligida birdaniga ikkita yangi vazir oʻrinbosari tayinlandi — oʻzgarishlar qurollanish va ichki antikorruptsiya nazorati sohalariga daxl qildi.

Polkovnik Qahramonjon Zoidov vazirning qurol-yarogʻ va jihozlash boʻyicha oʻrinbosari boʻldi. Bungacha u Quruqlikdagi qoʻshinlar institutiga rahbarlik qilgan.

Adliya polkovnigi Jahongir Muratov vazirning komplayens va ichki antikorruptsiya nazorati boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlandi. Bu lavozim ilk bor joriy etildi. Muratov ilgari Harbiy prokurorning birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

Natijada, kadrlar oʻzgarishi bir yoʻla ikkita yoʻnalishni — armiyani jihozlash va idora ichidagi nazoratni kuchaytiradi.

Andijon viloyati keng koʻlamli rivojlanishga tayyorgarlik koʻrmoqda — oʻz texnologiyalar ishlab chiqarishidan tortib infratuzilmani modernizatsiya qilish va yangi investitsiyalargacha.

Asakada avtomobilsozlik va mashinasozlik sohasidagi 30 yillik tajriba asosida «muhandislik vodiysi» tashkil etish rejalashtirilmoqda. Viloyatda, shuningdek, umumiy qiymati 9,4 mlrd dollarlik 206 ta investitsiya loyihasini amalga oshirish va qurilishi boshlandi. Ular 45 mingdan ortiq ish oʻrni yaratishi kerak.

Andijon aeroporti ham rekonstruktsiya qilinmoqda — ishlar yakunlangach, uning oʻtkazuvchanlik qobiliyati yiliga 3,5 mln yoʻlovchigacha yetishi kerak.

Kelgusi yil uchun viloyat oldiga kamida 10 foizlik iqtisodiy oʻsishni taʼminlash, 5 mlrd dollar investitsiya jalb etish va eksportni 1,5 mlrd dollarga yetkazish vazifalari qoʻyilgan.

Maʼlumotnoma uchun maʼlumotnoma, idoraga takroriy tashrif va davlat oʻz bazasida saqlab turgan hujjat — endi bunday muammolar haqida toʻgʻridan-toʻgʻri xabar berish mumkin.

21 sentyabrdan 20 noyabrgacha fuqarolar va tadbirkorlar maxsus platforma orqali ortiqcha tartib-taomillar haqida gapirib berishlari va yechimlarni taklif qilishlari mumkin boʻladi. Murojaatlar mutaxassislar tomonidan oʻrganiladi, asosli takliflar esa qoidalarning oʻzgarishiga va xizmatlarning raqamlashtirilishiga olib kelishi mumkin.

Tashabbus «Byurokratiyani bartaraf etish — 2030» dasturiga kiradi. Davlat xizmatlarining qariyb 80 foizi allaqachon onlayn tarzda mavjud, biroq raqamlashtirish har doim ham byurokratiyaning kamayishini anglatmaydi — baʼzida ortiqcha tartib-taomil shunchaki qogʻoz papkadan elektron tizimga koʻchadi.

Endi fuqarolarga tizim aynan qayerda hali ham eski qoidalar boʻyicha ishlayotganini koʻrsatish taklif etilmoqda. Muvaffaqiyatning haqiqiy koʻrsatkichi esa ushbu shikoyatlarning qanchasi haqiqatda oʻzgarishlarga olib kelishi boʻladi.

Taftish.uz sayti atrofidagi voqea sud qarori bilan yakunlandi, biroq savollar kamaygani yoʻq.

24 sentyabr kuni harbiy sud nashr rahbari Gʻayrat Aberayevni 10,5 yilga, jurnalist Marjona Eshquvvatovani esa 4 yil-u 1 oyga ozodlikdan mahrum qildi. Tahririyatning yana ikki vakili va DXX sobiq xodimlari oʻn yildan ortiq muddatlarga hukm qilindi. Ular tuhmat, haqorat qilish, firibgarlik va tovlamachilikda ayblangan.

Rasmiylar sayt xodimlari kompromat materiallarni chop etish va oʻchirish evaziga pul talab qilganini daʼvo qilishgan. Shu bilan birga, sud jarayoni yopiq tartibda oʻtdi, hukmning toʻliq matni esa hali eʼlon qilinmagan. Jurnalistlar bilan birga DXX xodimlari ham ushbu ish boʻyicha oʻtgani eʼtiborga loyiqdir.

Endilikda bu ish ham hukmlarning ogʻirligi, ham jarayonning yopiq xususiyati tufayli diqqat markazida qolmoqda. Qaror kuchga kirganidan keyin koʻproq aniqlik paydo boʻlishi kerak.

Qozogʻistondagi harbiy mashgʻulotlar 14 nafar harbiy xizmatchining halok boʻlishi bilan yakunlandi — endi tergov fojianing oldini olish nega imkonsiz boʻlganini aniqlamoqda.

24 sentyabr kuni Mangistau viloyati qirgʻoqlarida katerdan tushish vaqtida ob-havoning keskin yomonlashishi sababli 17 nafar harbiy ochiq dengizda qolib ketgan. Uch kishini qutqarishga muvaffaq boʻlingan, halok boʻlgan 14 kishining barchasining jasadi topilgan.

Fojiadan soʻng Mudofaa vazirligining mansabdor shaxslari, jumladan, Harbiy-dengiz kuchlari qoʻmondonining birinchi oʻrinbosari hibsga olindi. Tergov qoʻmondonlik qarorlari ob-havo sharoitiga, xavfsizlik talablariga va katerning texnik holatiga qanchalik muvofiq boʻlganini tekshirmoqda.

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Qosim-Jomart Toqayev va Qozogʻiston xalqiga hamdardlik bildirib, halok boʻlganlarning oila aʼzolari va yaqinlariga dalda soʻzlarini yoʻlladi.

Endi asosiy savol — nafaqat tabiat hodisasi qanchalik kutilmagan boʻlganida, balki operatsiya boshlanishidan oldin xavf-xatarlar toʻgʻri baholanganmi-yoʻqmi, shundadir. Bunga tergov javob berishi kerak.