Suv uchun toʻlovlar 42 foizga oshishi kutilayotgan bir paytda, ona roʻzgʻor xarajatlarida «ortiqcha tejashning iloji qolmaganini» aytmoqda

Suv uchun toʻlovlar 42 foizga oshishi kutilayotgan bir paytda, ona roʻzgʻor xarajatlaridan «ortiqcha tejaydigan narsa qolmaganini» aytmoqda

Viktoriya Ouen uy-roʻzgʻor toʻlovlarida «isrof qiladigan hech vaqo qolmaganini» aytdi

Bir ona uyda suvni kamroq ishlatish uchun oʻzgarishlar kiritganidan keyin ham, roʻzgʻor toʻlovlaridan «ortiqcha tejaydigan joyi qolmaganini» aytmoqda.

Viktoriya Ouen «isrof qilma» qoidasini joriy qilganini, farzandlaridan qisqa vaqt dush qabul qilishni va idish-tovoq yuvgandan keyin suvni qayta ishlatishni talab qilayotganini aytdi. Bu Angliya va Uelsdagi suv kompaniyalariga infratuzilma va atrof-muhitga ortib borayotgan bosimni qoplash uchun kelgusi yillarda mijozlar toʻlovlarini qoʻshimcha 3,4 milliard funt sterlingga oshirishga ruxsat berilganidan keyin yuz berdi.

Uelsning asosiy suv va kanalizatsiya yetkazib beruvchisi boʻlgan Welsh Water kompaniyasi eng zaif qatlamdagi mijozlariga yordam berish ustida ishlayotganini va xizmatlarni yaxshilash uchun 2030 yilgacha 4,2 milliard funt sterling sarmoya kiritishni rejalashtirayotganini maʼlum qildi.

Uelsning aksariyat hududlarida yashovchi aholi 2025 yil aprel oyidan boshlab suv toʻlovlarining 27 foizga oshishiga duch keldi, bunda oʻrtacha yillik toʻlov 503 funt sterlingdan 639 funt sterlinggacha koʻtarildi.

Bu Welsh Water kompaniyasi tomonidan toʻlovlarni besh yil davomida oshirib borishning boshlanishi boʻlib, 2029-30 yillarga borib oʻsish 42 foizga yetadi.

Kardifflik yolgʻiz ona Viktoriya uy-roʻzgʻor toʻlovlariga «deyarli har bir tiyinini» sarflashini va bolalari uchun sotib olgan Netflix obunasidan tashqari «isrof qiladigan hech vaqosi qolmaganini» aytdi.

Unda suv hisoblagichi oʻrnatilgan boʻlib, bu yetkazib beruvchilar mijozlardan taxminiy qatʼiy tarif boʻyicha emas, balki aynan ishlatilgan miqdor uchun haq olishini anglatadi.

«Tishimizni tozalayotganda joʻmrakni oʻchirib qoʻyamiz, idishlarni yuvgandan keyin qolgan suvni esa gullarga quyamiz.

Biz uni toʻkib yubormaymiz», dedi u.

Viktoriya suvni tejash uchun dush taymerini ham joriy qilgan, garchi u bunga amal qilishni talab etish «ancha qiyin» boʻlganini aytsa-da.

«Bolalarim dush tagida soatlab turgisi keladi», dedi u.

«Ularning vaqti cheklangan, keyin oshxonada issiq suv joʻmragi ochiladi, bu esa ularning ustidan sovuq suv oqishini anglatadi».

Welsh Water kompaniyasining uy-roʻzgʻor toʻlovi 2026/27 yillarda 4,8 foizga oshmoqda

(ONS) maʼlumotlariga koʻra, respondentlarning 84 foizi oʻtgan oy davomida suv isteʼmolini kamaytirish uchun kamida bitta chora koʻrganliklarini aytgan.

Uels Liberal-demokratlari tomonidan qoʻlga kiritilgan raqamlar shuni koʻrsatdiki, Welsh Water 2024/2025 yillarda quvurlardagi sizib chiqishlar tufayli 85 000 million litr suv yoʻqotgan.

Uels liberal-demokrati Devid Chadvik suv kompaniyasini sizib chiqayotgan infratuzilmani taʼmirlash orqali «zudlik bilan oʻz ishini tartibga solishga» chaqirdi.

Uelsning shimoli-sharqiga xizmat koʻrsatuvchi Hafren Dyfrdwy kompaniyasi xuddi shu yilda 5 400 million litr suv yoʻqotgan.

Welsh Water vakili 2030 yilga borib oʻz tarmogʻidagi suv yoʻqotilishini 24 foizga kamaytirishni maqsad qilganini aytdi.

Uning soʻzlariga koʻra, kompaniya tarmoqni bir necha yil davomida modernizatsiya qilishni nazarda tutuvchi uzoq muddatli loyiha doirasida 476 million funt sterling sarmoya kiritmoqda.

«Iqlim oʻzgarishi ham vaziyatga taʼsir koʻrsatmoqda, chunki tuproqning qurishi yozgi davrda quvurlar yorilishini koʻpaytiradi», deya qoʻshimcha qildi u.

Iyul oyida qurgʻoqchilik sharoiti butun Uels boʻylab kengaydi

Kardifflik Robert va Bernadett Gay Welsh Water toʻlovi bu yil taxminan 400 funt sterlingga oshib, yiliga 1 400 funt sterlingga yetishini bilib, «mutlaqo shokka tushganlarini» aytishdi.

Ular suv hisoblagichini oʻrnatishni tanlashdi, bu tejamkorroq boʻlib chiqdi — ularning yillik toʻlovini 600 funt sterlinggacha kamaytirdi.

Ammo Robertning aytishicha, bu ularning qancha suv ishlatayotgani haqida «biroz koʻproq oʻylashlariga toʻgʻri kelayotganini» anglatadi.

«Menda koʻplab pivo stakanlari bor va har safar rakovinada qoʻlimni yuvganimda, tagiga stakan qoʻyaman va ularni boqqa quyishdan oldin deraza tokchasiga terib chiqamiz.

Oʻtgan kuni menda yetti stakan suv yigʻildi, ular aks holda kanalizatsiyaga oqib ketgan boʻlardi».

Robert kelajakda suv yigʻish uchun «maxsus chelak» sotib olishni rejalashtirayotganlarini aytdi.

«Bizning katta bogʻimiz bor va uni sugʻorishga qurbimiz yetmaydi deb oʻylashning oʻzi dahshatli edi», dedi Bernadett.

Bernadett suv uchun toʻlov narxini bilib «lol qolganini» aytdi, chunki ilgari bu ularning oylik toʻlovlariga faqat «kichik qoʻshimcha» boʻlgan.

Ular, shuningdek, eskirgan infratuzilmaga yillar davomida yetarlicha sarmoya kiritilmagani uchun javobgarlikni mijozlar zimmasiga yuklashni adolatsizlik deb hisoblashlarini aytishdi.

«Chiroqni yoqqanimda, u elektr toki lampamga qanday yetib borishi meni qiziqtirmaydi, menga shunchaki uning yonishi muhim», dedi Robert.

«Menimcha, bu koʻpchilikka tegishli. Biz shunchaki u kerak boʻlganda ishlashini va iloji boricha arzon ishlashini xohlaymiz».

Suonsi universitetining psixologiya boʻlimi rahbari, professor Ien Uokerning aytishicha, suvdan foydalanish masalasida odamlar «avtomatik odatlar bilan cheklanib qolishlari» mumkin.

U shunday dedi: «Siz: "Men qisqaroq dush qabul qilishim kerak", deb oʻylashingiz mumkin, lekin u yerga kirganingizdan soʻng, avtomatik rejimga oʻtasiz va baribir bir xil vaqt sarflaysiz.

Odamlardan soʻrashingiz mumkin boʻlgan eng yaxshi narsalardan biri — dush qabul qilmaslik va kiyimlaringizni yuvmaslikdir. Lekin bu ham sodir boʻlmaydi».

U suvni tejaydigan choralarni mustahkamlab qoʻyish, masalan, suv oqimi past boʻlgan dush sotib olish kabi oddiyroq yondashuvni taklif qildi.

«Siz buni bir marta ongli tanlov sifatida qilasiz, lekin keyin bu haqda hech qachon oʻylamaysiz».

Welsh Water kompaniyasining maʼlum qilishicha, uning toʻlovlari «tarixan soʻnggi oʻn yillikning katta qismida real ifodada inflyatsiya darajasidan past darajada ushlab turilgan».

«Hozirda ekologik talablarni bajarish, iqlim oʻzgarishiga javob berish va infratuzilmamiz bardoshliligini oshirish uchun investitsiyalarni koʻpaytirish zarurligi keng eʼtirof etilgan.

Mijozlar ichish uchun yaroqli, sifati boʻyicha dunyoda izchil ravishda eng yuqori oʻrinlarda turadigan suv uchun kuniga oʻrtacha 2 funt sterlinggacha kamroq pul toʻlaydilar».