Rossiyaning «Yandeks» qidiruv tizimi Ukrainaning maʼlumotlar markazlariga bergan zarbalaridan soʻng qiyinchiliklarga duch kelmoqda
Koʻpincha "Rossiyaning Google'i" deb ataladigan ushbu texnologik kompaniya hujumlar tufayli mijozlar raqamli xizmatlarda uzilishlarga duch kelishi mumkinligini tan olmoqda.
Rossiyaning «Yandeks» texnologik kompaniyasi soʻnggi ikki kun ichida Ukraina dronlari uning beshta maʼlumotlar markazidan ikkitasiga zarba berganidan keyin xizmatlar faoliyatini saqlab qolishga qiynalayotganini maʼlum qildi.
Tez-tez «Rossiyaning Google'i» deb ataladigan «Yandeks» mamlakatdagi eng keng qoʻllaniladigan qidiruv tizimini, shuningdek, oʻn millionlab odamlar foydalanadigan taomga buyurtma berish xizmati va taksi ilovasini boshqaradi.
Prezident Vladimir Zelenskiy ushbu zarbalar Rossiyaning Ukraina maʼlumotlar markazlariga bir necha hafta davomida uyushtirgan hujumlariga javoban amalga oshirilganini aytdi.
Urush davom etar ekan, soʻnggi oylarda har ikki tomon ham infratuzilmaga hujumlarni kuchaytirdi. Kiyevning taʼkidlashicha, uning zarbalari Moskvaning urush harakatlari uchun daromad manbalariga zarba berishga qaratilgan va soʻnggi hujumlar Rossiyani resurslarni «Yandeks»ga yoʻnaltirishga majbur qilishi mumkin.
«Yandeks» Ryazan viloyatining Sasovo shahridagi maʼlumotlar markazi payshanbaga oʻtar kechasi «dron hujumi natijasida jiddiy shikastlanganini» va uning faoliyati «butunlay toʻxtatilganini» maʼlum qildi.
Shuningdek, kompaniya Moskvadan janubi-gʻarbda joylashgan Kaluga viloyatidagi yana bir maʼlumotlar markazi juma kuni ertalab hujumga uchraganini va obʼyekt infratuzilmasining bir qismi «ishdan chiqqanini» bildirdi.
Juma kuni «Yandeks» oʻz maʼlumotlar markazlari xizmatlarning normal ishlashi uchun «oʻta muhim» ekanini va ular qachon tiklanishini «prognoz qilish juda qiyin»ligini aytdi.
Kompaniya jamoalar xizmatlar ishlashini taʼminlash uchun «kechayu kunduz» ishlayotganini, ammo «afsuski, bu oddiy vazifa emasligini» taʼkidladi.
«Yandeks» zarbalar oqibatida xodimlaridan hech kim jabrlanmaganini maʼlum qildi. Kaluga viloyati gubernatori shahar infratuzilmasiga uyushtirilgan dron hujumida toʻqqiz kishi jarohatlanganini aytdi.
«Yandeks» xizmatlaridagi uzilishlarning toʻliq koʻlami nomaʼlumligicha qolmoqda, garchi kompaniya «TASS» davlat axborot agentligiga uning sunʼiy intellekt chat-botining baʼzi funktsiyalari vaqtincha ishlamayotganini va aqlli uy qurilmalarida ham muammolar yuzaga kelishi mumkinligini aytgan boʻlsa-da.
«Yandeks» avvalroq Kalugadagi maʼlumotlar markazi Rossiyadagi eng yirik markazlardan biri ekanini, uning maydoni 130 000 kvadrat metrni tashkil etishini va har yili Buyuk Britaniyadagi 220 000 xonadon miqdorida elektr energiyasi isteʼmol qilishini maʼlum qilgan edi.
Bundan tashqari, uning Sasovodagi maʼlumotlar markazida kompaniyaning sunʼiy intellekt modelini ishlab chiqish uchun foydalaniladigan uchta superkompyuterdan ikkitasi joylashgan. Superkompyuterlar hujumdan omon qolgan-qolmagani nomaʼlum.
Ukraina Mudofaa vazirligi maʼlumotlar markazlariga berilgan zarbalarni tasdiqlab, ular «Rossiyani shikastlangan quvvatlarni taʼmirlash uchun resurslarni yoʻnaltirishga majbur qilishi» mumkinligini aytdi.
Zelenskiy Kiyev Rossiyaning Ukraina maʼlumotlar markazlariga uyushtirgan shunga oʻxshash hujumlariga «oʻxshash tarzda» javob qaytarayotganini aytdi.
Zarbalar natijasida Kiyev va uning atrofidagi viloyatlarda 100 000 ga yaqin xonadon internetdan uzilib qoldi.
Baʼzi Ukraina kompaniyalari allaqachon shikastlangan serverlardan maʼlumotlarni xorijdagi obʼyektlarga oʻtkazishni boshlagan.
Moskva hujumlarni maʼlumotlar markazlaridan Ukraina harbiy razvedkasi foydalanganini aytib oqladi.
Biroq Ukraina Rossiyani ataylab fuqarolik infratuzilmasini nishonga olishda ayblamoqda. Rossiya 2022 yilda boshlangan keng koʻlamli bosqinning oʻtgan yillarida boʻlgani kabi, qish oldidan energetika infratuzilmasiga zarbalarni kuchaytirdi.