Rosatom Oʻzbekistonda litiy qazib olishning chiqindisiz texnologiyasini ishlab chiqdi
Nurlikon konchi uchun moʻljallangan texnologiya 94,44% litiyni ajratib olish va har yili 225 ming tonnaga yaqin fosfogipsdan foydalanish imkonini beradi.
Rosatom Oʻzbekistonda litiy qazib olishning chiqindisiz texnologiyasini yaratdi
«Rosatom» davlat korporatsiyasi olimlari Oʻzbekistondagi Nurlikon konining tarkibida litiy boʻlgan slyuda rudalarini qayta ishlashning chiqindisiz usulini ishlab chiqdilar. Yangi usul tayyor mahsulotga 94,44% litiy ajratib olish, shuningdek, sanoat chiqindilarini ishlab chiqarish tsikliga jalb qilish imkonini beradi.
Texnologiya «Rosatom»ning ilmiy divizioni tarkibiga kiruvchi «Giredmet» AJ mutaxassislari tomonidan ishlab chiqilgan. U litiy oksidi miqdori 0,5% atrofida boʻlgan rudani qayta ishlashga moʻljallangan.
Ishlab chiquvchilarning soʻzlariga koʻra, anʼanaviy boyitish usullari xususiyatlarining oʻxshashligi sababli mineral va uni oʻrab turgan jinsni samarali ajratish imkonini bermaydi. Xomashyoda karbonatlarning yuqori miqdori qoʻshimcha murakkablik tugʻdiradi.
Yangi texnologiyaning xususiyatlaridan biri qayta ishlashning oraliq bosqichi uchun xomashyo sifatida fosfogipsdan — Olmaliq kimyo zavodining sanoat chiqindilaridan foydalanish boʻldi. Bu har yili 225 ming tonnaga yaqin shunday chiqindilarni utilizatsiya qilish imkonini beradi.
Qayta ishlashning loyihaviy quvvati yiliga 750 ming tonna rudani tashkil etadi. «Giredmet» AJ baholashiga koʻra, bu «XCh» markali yuqori soflikdagi 8,5 ming tonnadan ortiq litiy karbonati chiqarishni taʼminlaydi.
Texnologiya suyuq va qattiq chiqindilarning toʻliq boʻlmasligini nazarda tutadi. Qayta ishlash chiqindilarini (xvostlarni) tsement sanoati uchun xomashyo sifatida ishlatish rejalashtirilmoqda.
«Biz ongli ravishda chiqindisiz modelga bordik: kambagʻal slyuda rudalari uchun bu shunchaki ekologik talab emas, balki iqtisodiy zaruratdir. Bugungi kunda sanoat chiqindisi hisoblangan fosfogips reagentga, qayta ishlash chiqindilari esa tsement tarmogʻi uchun xomashyoga aylanadi. Natijada biz yuqori soflikdagi litiy karbonatini olamiz», — dedi «Giredmet» AJ texnik boʻlimi boshligʻi Valeriy Golovko.
Uning soʻzlariga koʻra, keyingi yilda texnologik jarayonni sanoat miqyosida joriy etishga tayyorlash uchun tajriba-sanoat sinovlarini oʻtkazish rejalashtirilgan.