RAF Feyrford (RAF Fairford) aviabazasini Buyuk Britaniyaning eng muhim harbiy obʼyektlaridan biriga aylantirgan omil nima?

RAF Feyrford (RAF Fairford) bazasini Buyuk Britaniyaning eng muhim harbiy obʼyektlaridan biriga aylantirgan omil nima?

RAF Feyrford terrorchilikka qarshi tergov boshlanganidan keyin diqqat markazida qoldi.

Shu hafta harbiy aviabazada yirik hodisa eʼlon qilinib, terrorchilikka qarshi tergov boshlanganidan soʻng, eʼtibor RAF Feyrfordga qaratildi.

Vaziyat yakshanba kuni erta tongda, obʼyekt yaqinida uchta furgon koʻrilganidan keyin boshlandi va bu politsiyaning keng koʻlamli chora koʻrishiga sabab boʻldi. Portlovchi moddalar toʻgʻrisidagi qonun boʻyicha jinoyat sodir etganlikda gumonlanib hibsga olingan besh nafar erkak dushanba kuni garov evaziga qoʻyib yuborildi.

Glostershir va Uiltshir chegarasida joylashgan baza 1944 yil yanvarda ochilgan va Sovuq urush davridan beri AQSh harbiy operatsiyalari uchun asosiy obʼyekt boʻlib kelgan.

Yaqinda u Eronning raketa salohiyatiga qarshi qaratilgan operatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash uchun ishlatildi.

Ammo nima uchun bu obʼyekt Buyuk Britaniyaning eng muhim harbiy bazalaridan biriga aylandi?

RAF Feyrford 82 yil avval ochilganidan beri turli maqsadlarga xizmat qilib kelmoqda.

U birinchi marta 1944 yilda Ittifoqchilarning Normandiyaga desant tushirishiga (D-Day) tayyorgarlik koʻrish maqsadida qurilgan boʻlib, oʻsha yilning 6 iyunida Feyrforddan havoga koʻtarilgan qoʻshin tashuvchi samolyotlar va planerlar Normandiyaga qoʻnish operatsiyasida qatnashgan.

Ushbu obʼyekt 1944 yil sentyabrida Germaniya tomonidan bosib olingan Niderlandiyadagi «Market Garden» (Market Garden) operatsiyasi uchun Britaniya qoʻshinlarini tashishda ham qoʻllanilgan.

Sovuq urush davrida AQSh harbiy-havo kuchlari (USAF) Feyrforddan Yevropada Sovet Ittifoqiga qarshi tiyib turish kuchlarini kuchaytirish doirasida foydalangan.

Arkanzasdagi Iker (Eaker) harbiy-havo bazasining bombardimonchi va yonilgʻi quyish samolyotlari 1991 yildagi birinchi Koʻrfaz urushi paytida Feyrforddan jangovar harakatlarga jalb qilingan.

Uzun uchish-qoʻnish yoʻlagi tufayli Feyrford 1977 yilgacha «Konkord» (Concorde) samolyotlarini sinovdan oʻtkazish markazi boʻlib ham xizmat qilgan.

2003 yilda esa AQSh harbiy-havo kuchlari Iroqqa zarbalar berish uchun RAF Feyrford bazasidan B-52 bombardimonchi samolyotlarini joylashtirgan.

Bi-bi-sining xavfsizlik masalalari boʻyicha muxbiri Frenk Gardnerning aytishicha, RAF Feyrford AQSh harbiy-havo kuchlari tomonidan butun dunyo boʻylab qoʻllaniladigan bir nechta «oldingi marra» bazalaridan biridir.

«AQSh uchun bunday platformaga ega boʻlish strategik jihatdan juda foydali», deya qoʻshimcha qildi u.

AQSh harbiy-havo kuchlarining Buyuk Britaniyadagi boshqa bazalari qatoriga Saffolkdagi RAF Leykenhit (RAF Lakenheath) — F-15 va F-35 qiruvchi samolyotlaridan foydalanuvchi 48-qiruvchi aviatsiya qanoti joylashgan baza — va asosan AQSh havoda yonilgʻi quyish samolyotlari bazasi sifatida foydalaniladigan Saffolkdagi RAF Mildenholl (RAF Mildenhall) kiradi.

Biroq, RAF Feyrford ushbu uchta obʼyekt ichida eng uzun uchish-qoʻnish yoʻlagiga va cheklanmagan yuk koʻtarish qobiliyatiga ega, bu esa uning yirikroq samolyotlarni qabul qila olishini anglatadi.

Qirollik harbiy-havo kuchlari (RAF) bazasi Kotsuoldsda, Koln daryosi boʻyida joylashgan Feyrford shahridan taxminan toʻrt mil (6,4 km) janubda va Suindondan taxminan 15 mil (24 km) shimolda joylashgan.

Uelford qishlogʻi aviabazaning yonida joylashgan boʻlib, Uelford yoʻli uchish-qoʻnish yoʻlagining sharqiy chekkasi boʻylab oʻtadi.

Kotsuolds odatda tinch boʻladi, lekin har yili iyul oyida bu yerda dunyodagi eng yirik harbiy aviashou boʻlmish Xalqaro qirollik aviatsiya namoyishi (RIAT) uchun 170 000 ga yaqin odam jamlanadi.

Yaqin Sharqdagi mojaro tufayli RAF Feyrford bazasiga kirish bilan bogʻliq noaniqliklar sababli 2026 yilgi tadbir bekor qilindi.

RAF Feyrford muntazam ravishda Amerikaning uzoq masofali samolyotlarini qabul qiladi.

RAF Feyrford hamon Mudofaa vazirligiga tegishli, biroq Buyuk Britaniya va AQSh hukumatlari oʻrtasidagi kelishuvlarga muvofiq AQSh harbiy-havo kuchlari tomonidan boshqariladi.

Baza muntazam ravishda Amerikaning uzoq masofali samolyotlarini, jumladan B-52 bombardimonchilari va U-2 razvedka samolyotlarini qabul qiladi hamda Yaqin Sharqdagi keskinlik bilan bogʻliq soʻnggi operatsiyalarda muhim rol oʻynadi.

1 martdan beri AQShning ogʻir bombardimonchi samolyotlari «Eronning raketa salohiyatini yoʻq qilish boʻyicha mudofaa missiyalari uchun» RAF Feyrford bazasidan havoga koʻtarilmoqda.

Glostershir politsiyasi yakshanba kuni Britaniya yozgi vaqti (BST) bilan soat 00:45 da RAF Feyrford tomon harakatlanayotgan «uchta shubhali transport vositasi» haqida qoʻngʻiroq boʻlganini maʼlum qildi.

Keyinroq Uelford yaqinida politsiya xodimlari tomonidan besh nafar erkak hibsga olindi va keyinchalik ular garov evaziga qoʻyib yuborildi.

Terrorchilikka qarshi kurash politsiyasining maʼlum qilishicha, uchta transport vositasi harbiy va kriminalist ekspertlar koʻmagida «batafsil koʻzdan kechirilgan».

Baza yaqinida hamon katta toʻsiq saqlanib qolmoqda va yakshanba kungi evakuatsiyadan soʻng 85 ta xonadonga uylariga qaytishlari mumkinligi aytildi.