Prezident toʻlov tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunni qaytardi. Deputatlar uni koʻrib chiqishni toʻxtatishga qaror qilishdi
Oʻzbekiston parlamenti palatalari tomonidan avvalroq qabul qilingan toʻlov tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun kontseptual eʼtirozlar bilan prezident tomonidan qaytarildi. Ularni oʻrganib chiqqach, deputatlar hujjatni koʻrib chiqishni toʻxtatishga qaror qilishdi. Davlat rahbarining aynan qaysi qoidalari eʼtiroz uygʻotganiga aniqlik kiritilmagan.
Prezident toʻlov tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunni takroran koʻrib chiqishga yubordi, shundan soʻng deputatlar uning keyingi muhokamasini toʻxtatishga qaror qilishdi
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev avvalroq parlament tomonidan qabul qilingan toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisidagi qonunni takroran koʻrib chiqish uchun qaytardi.
Qonunchilik palatasi hujjatni 2025 yil 10 iyunda, Senat esa 2026 yil 8 aprelda maʼqullagan edi.
Innovatsion rivojlanish va axborot texnologiyalari masalalari qoʻmitasi aʼzosi Adham Nazirqulov masʼul qoʻmita davlat rahbarining takliflarini koʻrib chiqib, hujjatni keyingi koʻrib chiqishni toʻxtatish zarurligi toʻgʻrisidagi xulosaga kelganini maʼlum qildi.
«Innovatsion rivojlanish va axborot texnologiyalari masalalari qoʻmitasi qonun boʻyicha bildirilgan takliflarni batafsil oʻrganib chiqdi. Oʻrganish yakunlariga koʻra, qoʻmita ushbu takliflar asosli degan xulosaga keldi, shu munosabat bilan ushbu qonunni Qonunchilik palatasida keyingi koʻrib chiqish maqsadga muvofiq emas», — dedi Nazarqulov.
Uning chiqishidan soʻng raislik qiluvchi qoʻmita hujjatni koʻrib chiqishdan olib tashlashni taklif qilayotganini aniqlashtirdi va tegishli qaror loyihasini ovoz berishga qoʻydi.
Deputatlar ushbu taklifni qoʻllab-quvvatladilar. Muhokamalar va maʼruzachiga savollar boʻlmadi.
Shu bilan birga, majlisda qonunning aynan qaysi qoidalari prezidentning eʼtirozlariga sabab boʻlgani va nega tuzatishlar kiritish oʻrniga keyingi koʻrib chiqishdan voz kechishga qaror qilingani maʼlum qilinmadi.
Shuningdek, toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari faoliyatini tartibga soluvchi yangi qonun loyihasini tayyorlash rejalashtirilyaptimi-oʻqmi, bunga ham aniqlik kiritilmadi.
Avvalroq Senat toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari faoliyatini tartibga solishni takomillashtirish, toʻlovlar xavfsizligini oshirish hamda foydalanuvchilarni moliyaviy firibgarlikdan himoya qilishga qaratilgan qonunni maʼqullagan edi.
Senat uchun tayyorlangan maʼruzadan kelib chiqishicha, hujjat qonunchilikda «antifrod-tizim» va «virtual toʻlov terminali» tushunchalarini, shuningdek, axborot xavfsizligini taʼminlash, xavf-xatarlarni boshqarish va firibgarlikka qarshi kurashishga oid talablarni mustahkamlashni nazarda tutgan edi.
Asosiy yangiliklardan biri toʻlov bozori ishtirokchilarining tashkiliy-huquqiy shakli va eng kam ustav kapitaliga qoʻyiladigan talablarni belgilash boʻldi.
Xususan, toʻlov tashkilotlarini faqat aktsiyadorlik jamiyatlari shaklida tashkil etish taklif qilingan edi. Ular uchun ustav kapitalining eng kam miqdori 20 mlrd soʻmni, toʻlov tizimlari operatorlari uchun esa 50 mlrd soʻmni tashkil etishi kerak edi.
Shu bilan birga, kapital litsenziya olish uchun ariza topshirilgunga qadar toʻliq shakllantirilishi va bank hisobvaragʻiga joylashtirilishi lozim edi. Uni shakllantirish uchun kredit, garovga qoʻyilgan va boshqa yuklamasi boʻlgan mablagʻlardan, shuningdek, jinoiy kelib chiqishiga shubha boʻlgan mablagʻlardan foydalanish taqiqlangan edi.
Qonunda, shuningdek, xorijiy investorlarning alohida toifalarining toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari kapitalida ishtirok etishiga cheklovlar nazarda tutilgan edi. Xalqaro moliya institutlari, xorijiy banklar va sohaviy toʻlov hamda kredit tashkilotlariga tegishli boʻlmagan norezidentlarning, shuningdek, tegishli cheklov ostiga tushuvchi jismoniy shaxslarning umumiy ulushi 50% dan oshmasligi kerak edi.
Bundan tashqari, Markaziy bankning toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari ustav kapitalining eng kam miqdorini belgilash boʻyicha vakolatlarini chiqarib tashlash taklif etilgandi, chunki bu talablar bevosita qonunda mustahkamlab qoʻyilayotgan edi.
Tushuntirish materiallarida taʼkidlanishicha, oʻzgarishlar moliyaviy firibgarlik, majburiyatlarning oʻz vaqtida bajarilmasligi va toʻlov xizmatlaridan foydalanuvchilar huquqlarining buzilishi xavfini kamaytirishi kerak edi.
Ushbu qoidalarning aynan qaysi biri prezidentning kontseptual eʼtirozlariga sabab boʻlgani nomaʼlum.