O‘zbekistonda 1-sentyabrdan nimalar o‘zgaradi?

O‘zbekistonda 2026-yil 1-sentyabrdan boshlab bir qator muhim o‘zgarishlar kuchga kiradi. Xususan, ish haqi va stipendiyalar miqdori oshiriladi, ayrim sohalarga yangi subsidiyalar ajratiladi, avtobuslarda yo‘l haqini to‘lash va chiptasiz yo‘lovchilarni nazorat qilish tartibi o‘zgaradi. Bundan tashqari, alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni qo‘llab-quvvatlash hamda chorvachilikni rivojlantirish bo‘yicha yangi mexanizmlar joriy etiladi.

**Byudjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va stipendiyalar 7 foizga oshiriladi**

2026-yil 1-sentyabrdan byudjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va stipendiyalar miqdori 7 foizga oshiriladi. Shu sanadan boshlab mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori oyiga 1 mln 360 ming so‘m etib belgilanadi. Shuningdek, bazaviy hisoblash miqdori 440 ming so‘mni tashkil etadi. Ish haqi va stipendiyalarni oshirish bilan bog‘liq xarajatlar davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.

**Parrandachilik loyihalariga 10 foizli kreditlar beriladi**

1-sentyabrdan parrandachilik xo‘jaliklari, parranda omuxta yemi ishlab chiqaruvchi tadbirkorlar hamda “tayyor biznes” loyihalarini moliyalashtirish uchun kreditlar yillik 10 foiz stavkada ajratiladi. Mazkur tartib faqat yangi rasmiylashtiriladigan kredit shartnomalariga nisbatan tatbiq etiladi. Kreditlar Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasidan “Mikrokreditbank”ga yo‘naltirilgan mablag‘lar hisobidan moliyalashtiriladi. Bunda yangi parrandachilik quvvatlarini ishga tushirish va tegishli loyihalarni amalga oshirish ko‘zda tutilgan.

**Chorvachilikda nasldor qoramollar uchun subsidiya ajratiladi**

2026-yil 1-sentyabrdan 2030-yil 1-yanvargacha naslchilik xo‘jaliklariga o‘stirishga qoldirilgan identifikatsiya qilingan urg‘ochi nasldor qoramollarni saqlash xarajatlarining bir qismini qoplash uchun subsidiya ajratiladi. Mablag‘lar Agrar sohada to‘lovlar agentligi tomonidan davlat byudjeti hisobidan beriladi. Birinchi nasldor urg‘ochi buzoq olinganda 1,5 mln so‘m, ikkinchi buzoq olinganda 2 mln so‘m, buzoq 12 oylikkacha saqlanganda 1 mln so‘m va 12 oydan 18 oylikkacha saqlanganda yana 1 mln so‘m subsidiya ajratiladi.

**Qishloq xo‘jaligiga oid ayrim subsidiyalarni ajratish vakolati agentlikka o‘tkaziladi**

1-sentyabrdan Qishloq xo‘jaligini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasining ayrim subsidiyalarni ajratish vakolati Agrar sohada to‘lovlar agentligiga o‘tkaziladi. Bu mexanizm xo‘jaliklarning birjada sotgan paxta xomashyosi bo‘yicha elektron hisobvaraq-faktura qiymatining bir qismini qoplashni ham qamrab oladi. Shuningdek, paxta-to‘qimachilik klasterlari va ip-kalava ishlab chiqarish zanjiriga ega to‘qimachilik korxonalariga o‘z mablag‘lari hisobidan xarid qilingan paxta xomashyosi qiymatining bir qismini qoplash bo‘yicha subsidiyalarni ajratish ham agentlik vakolatiga o‘tkaziladi.

**Avtobuslarda yo‘l haqi chiqish vaqtida to‘lanadi**

1-sentyabrdan brutto-shartnoma asosida faoliyat yuritayotgan shahar avtobuslarida yo‘lovchi avtobusga chiqish vaqtida yo‘l haqini to‘lashi kerak bo‘ladi. Buning uchun transport kartasini validatorga tekkizish, bank kartasi, smartfon yoki boshqa kontaktsiz elektron to‘lov vositalaridan foydalanish mumkin. Imtiyozli yoki bepul yurish huquqiga ega yo‘lovchilar ham avtobusga chiqish vaqtida tegishli transport yoki ijtimoiy kartani validator orqali tasdiqlashi lozim. Yo‘l haqi belgilangan tartibda to‘lanmasa yoki imtiyoz tasdiqlanmasa, yo‘lovchi chiptasiz yurgan deb hisoblanadi.

**Avtobuslarda chiptasiz yo‘lovchilar nazorati kuchaytiriladi**

1-sentyabrdan Transport nazorati inspeksiyasi hamda shahar yo‘lovchi tashishni monitoring va nazorat qilish davlat muassasasi xodimlari chiptasiz yo‘lovchilarni aniqlash bo‘yicha nazorat tadbirlarini bevosita avtobus salonlarida ham o‘tkazadi. Hozirda avtobusda chiptasiz yurish uchun BHMning o‘ndan bir qismi, ya’ni 41 200 so‘m jarima belgilangan. Chiptasiz yurish uchun jarimani oshirish bo‘yicha takliflar esa Qonunchilik palatasiga kiritilgan. Shu sababli yangi jarima miqdorlarini 1-sentyabrdan kuchga kirgan tartib sifatida ko‘rsatish uchun hozircha asos yo‘q.

**Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun “oilabay” ishlash tizimi joriy etiladi**

1-sentyabrdan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni ta’lim, ijtimoiy yordam va xizmatlarga jalb etish bo‘yicha “oilabay” ishlash tizimi joriy etiladi. 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ta’lim ehtiyojlarini aniqlash va ularni davlat ta’lim muassasalariga yo‘naltirish “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari huzuridagi Bolani kompleks baholash guruhlari tomonidan amalga oshiriladi. Shuningdek, korreksion sinf tashkil etgan holda umumiy o‘rta ta’lim xizmatini ko‘rsatuvchi nodavlat ta’lim tashkilotlariga har bir o‘quvchi uchun subsidiya ajratiladi. Uning miqdori Toshkent shahrida 4 mln 840 ming so‘m, viloyatlar markazlari va Nukus shahrida 4 mln 180 ming so‘m, boshqa tuman va shaharlarda 3 mln 740 ming so‘mni tashkil etadi.

**Ichimlik suvi loyihalari maxsus elektron platformada yuritiladi**

1-sentyabrdan “O‘zsuvta’minot” AJ foydalanishiga topshiriladigan barcha ichimlik suvi va oqova suv infratuzilmasini rivojlantirish loyihalari maxsus elektron platformada yuritiladi. Shuningdek, jamiyat va uning tizim korxonalari o‘rtasidagi ayrim shartnomaviy munosabatlar to‘g‘ridan to‘g‘ri yo‘lga qo‘yiladi. Yangi loyihalarga xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlarining qarz hamda grant mablag‘larini kengroq jalb qilish ham ko‘zda tutilgan. Ichimlik suvi va oqova suv xizmatlari tariflarini tasdiqlash vakolati esa 2027-yil 1-yanvardan Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Idoralararo tarif komissiyasiga o‘tkaziladi.

**Odam savdosidan jabrlanganlarga mahalla va tuman darajasida xizmat ko‘rsatish tizimi yo‘lga qo‘yiladi**

1-sentyabrdan “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari orqali mahalla va tuman darajasida odam savdosidan jabrlangan shaxslarning holatini baholash va ularni tegishli xizmatlarga yo‘naltirish tizimi joriy etiladi. Shuningdek, Ayollar va bolalarni reabilitatsiya qilish respublika markazi hamda uning hududiy markazlarida odam savdosidan jabrlangan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlarini qabul qilish va ularga xizmat ko‘rsatish yo‘lga qo‘yiladi. Qoraqalpog‘iston, Qashqadaryo, Samarqand va Farg‘ona viloyatlaridagi hududiy markazlarda qo‘shimcha 40 ta o‘rin yaratiladi.