Oʻzingizni uydagidek his qiling
Toshkent va Seul texnologik asosda yaqinlashmoqda. Oʻzbekiston va Janubiy Koreya 12 milliard dollarlik investitsiya portfelini tayyorladi
Oʻzingizni uydagidek his qiling
14 sentyabr kuni Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Seulda Koreya Respublikasi prezidenti Li Chje Myon bilan muzokaralar oʻtkazdi. Eng muhim natijalardan biri innovatsion va texnologik alyans tuzish toʻgʻrisidagi kelishuv boʻldi. Tashrif yakunlariga koʻra, taxminan 12 mlrd dollarlik investitsiya portfeli shakllantirildi, shuningdek, Koreya Eksimbanki bilan 8 mlrd dollarlik strategik sheriklik dasturi qabul qilindi. Bu raqamlar ortida Toshkentning koreys biznesini mamlakat ichida yanada murakkab mahsulotlar ishlab chiqarishga jalb qilish intilishi turibdi.
Eʼlon qilingan summalar hamkorlik rejalariga tegishli. Hozircha ularni umumiy 20 mlrd dollarlik natijaga qoʻshish uchun asoslar yoʻq: loyihalar tarkibi va moliyalashtirish manbalarining ehtimoliy kesishishi oshkor qilinmagan. Haqiqiy samara qaysi loyihalar moliyalashtirilishi va ishga tushirilish bosqichiga yetib borishiga bogʻliq boʻladi.
Bunda sheriklar allaqachon mavjud boʻlgan biznesga tayanadilar. Oʻzbekistonda koreys kapitali ishtirokidagi 700 dan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda. Yirik qoʻshma loyihalar qatorida Jizzax viloyatidagi KIA avtomobillari ishlab chiqarilishi va Ustyurt gaz-kimyo majmuasi bor. Milliy bolalar tibbiyot markazi hamkorlik allaqachon sanoat doirasidan chiqqanini koʻrsatmoqda. Keyingi qadam, muzokaralar kun tartibidan kelib chiqilsa, ushbu tajribani yangi texnologiyalarni oʻzlashtirish bilan bogʻlashi kerak.
Oʻzbekiston taklifining mazmunini Mirziyoyev Janubiy Koreyaning «The Chosun Ilbo» gazetasi uchun yozgan maqolasida bayon qildi. Prezident Samsung, LG, Hyundai, Kia, Lotte va boshqa korporatsiyalarni respublikada toʻliq tsiklli ishlab chiqarishlarni tashkil etishga taklif qildi. Istiqbolli yoʻnalishlar qatorida u yarimoʻtkazgichlar, mikroelektronika, elektromobillar, robototexnika, biofarmatsevtikani tilga oldi.
Muzokaralarda bu mavzu texnologik alyans rejalarida davom ettirildi. U IT, kiberxavfsizlik, tibbiyot va sogʻliqni saqlash uchun raqamli yechimlarni qamrab olishi kerak. Oʻzbekiston uchun bunday hamkorlikning qiymati nafaqat uskunalar yoki dasturlar sotib olish bilan belgilanadi. Mahalliy mutaxassislar ishlanmalarda ishtirok eta olishi, murakkab tizimlarga xizmat koʻrsatishi va ular asosida oʻz mahsulotlarini yarata olishi muhimdir. Yangi texnologiyalar iqtisodiyotga qanchalik chuqur kirib borishi shunga bogʻliq.
Alohida yoʻnalish sifatida muhim minerallar belgilandi. Janubiy Koreya oʻz sanoati uchun xomashyoning barqaror yetkazib berilishidan manfaatdor, Oʻzbekiston esa qidiruv va qayta ishlash texnologiyalaridan. Bu yerda sheriklarning manfaatlari mos keladi, biroq kelajakdagi loyihalarning mazmuni hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻladi. Respublikada qayta ishlashning qanchalik koʻp bosqichlari qolsa, uning daromadlari va malakali mehnatga boʻlgan talab shunchalik yuqori boʻladi. Shu bois Toshkent uchun qazib olish keyingi sanoat ishlab chiqarishi bilan bogʻliq boʻlgan loyihalar alohida ahamiyatga ega.
Ushbu rejalarning juda aniq shartlari bor: elektr energiyasi, suv, transport va kadrlar. Prezidentlar kelishib olgan energetika, infratuzilma, qishloq va suv xoʻjaligi sohalaridagi hamkorlikni kengaytirish ham ushbu vazifa bilan bogʻliq. Kelajakdagi investorlar uchun savol shundaki, infratuzilmaning rivojlanishi sanoat ambitsiyalariga qanchalik ulgura oladi.
Taʼlim bazasi allaqachon mavjud. Oʻzbekistonda Janubiy Koreya universitetlarining toʻrtta filiali va Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOICA) koʻmagida tashkil etilgan beshta kasb-hunarga oʻqitish markazi faoliyat koʻrsatmoqda. Kadrlarni keyingi tayyorlash qoʻshma korxonalar ehtiyojlari bilan yanada zichroq bogʻlanishi mumkin. Bu bitiruvchilar uchun olingan bilimlarni oʻz mamlakatida qoʻllash, kompaniyalar uchun esa xodimlarni mahalliy darajada topish imkoniyatini ochadi.
Tomonlar, shuningdek, harbiy-texnikaviy hamkorlikni rivojlantirish, jumladan, idoralar oʻrtasidagi aloqalarni kengaytirish, qoʻshma tadbirlar oʻtkazish va harbiy mutaxassislarni tayyorlashga tayyor ekanliklarini bildirdilar.
Safar boshida Mirziyoyev Janubiy Koreyada tahsil olayotgan va mehnat qilayotgan oʻzbekistonliklar bilan uchrashdi. Ularning amaliy tajribasi ham yangi loyihalarda asqotadi. Muzokaralarning gumanitar qismi boʻyicha alohida qaror qabul qilindi: 2027 yil Madaniyat va oʻzaro almashinuvlar yili deb eʼlon qilinadi. Bu yil koreyslarning Markaziy Osiyoga deportatsiya qilinganining 90 yilligiga toʻgʻri keladi. Oʻzbekiston mintaqadagi barcha davlatlar orasida eng yirik koreys diasporasiga ega. Majburiy koʻchirilishni boshidan kechirgan va Markaziy Osiyo hayotining bir qismiga aylangan koryo-saramlar (sobiq Ittifoq mamlakatlari hududida yashovchi etnik koreyslarning oʻz nomi) tarixi bu aloqalarga alohida chuqurlik bagʻishlaydi.
Siyosiy kun tartibi parlamentlar, davlat organlari, hududlar va ishbilarmon doiralar oʻrtasidagi aloqalarni rivojlantirish va kengaytirishga tayyorlikni oʻz ichiga oldi. Iqtisodiy kelishuvlar, shuningdek, idoralar va kompaniyalar darajasida ishlashni talab qiladi: aynan oʻsha yerda loyihalarni amalga oshirish shartlari, muddatlari va masʼuliyati belgilanadi.
15 sentyabr kuni Qozogʻiston prezidenti Qasim-Jomart Toqayev ham Janubiy Koreya yetakchisi Li Chje Myon bilan uchrashadi. Qozogʻiston Janubiy Koreya bilan hamkorlikni kengaytirish boʻyicha izchil ishlarni amalga oshirmoqda.