Oʻzbekistonda pensiya islohoti yaqinlashmoqda
Oʻzbekistonda pensiya tizimida keng koʻlamli oʻzgarishlar tayyorlanmoqda. Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan Prezident farmoni loyihasi Regulation.gov portalida deyarli 62 ming marta koʻrildi, 1,5 mingdan ortiq foydalanuvchi uni qoʻllab-quvvatladi. Agar hujjat qabul qilinsa, pensiyaga chiqish uchun minimal ish staji 7 yildan 15 yilgacha oshiriladi. Uni oshirish 2027 yildan boshlab har yili amalga oshiriladi — 2034 yilga kelib talab 15 yilga yetadi. Ish staji […]
Oʻzbekistonda pensiya islohoti yaqinlashmoqda
Oʻzbekistonda pensiya tizimida yirik oʻzgarishlar tayyorlanmoqda. Iqtisodiyot va moliya vazirligining prezident farmoni loyihasi Regulation.gov portalida allaqachon qariyb 62 ming marta koʻrildi, 1,5 mingdan ortiq foydalanuvchi esa uni qoʻllab-quvvatladi.
Agar hujjat qabul qilinsa, pensiya tayinlash uchun minimal ish staji 7 yildan 15 yilgacha oshiriladi. Oshirish 2027 yildan boshlab har yili bosqichma-bosqich joriy etiladi — 2034 yilga kelib talab 15 yilga yetadi.
Ish staji yetarli boʻlmagan shaxslar uchun yoshga doir nafaqa saqlab qolinadi. Biroq, uni faqat umumiy belgilangan pensiya yoshiga toʻlgandan keyin besh yil oʻtgach olish mumkin boʻladi.
Shu bilan birga, pensiyani hisoblash tartibi ham oʻzgaradi. 2027 yildan boshlab hisobga olinadigan ish haqi davri har yili besh yildan bir yilga oshiriladi. Natijada hisob-kitob 20 yillik davr uchun amalga oshiriladi. Bunda eng kam daromad olingan 10 foizlik davrni chiqarib tashlash taklif etilmoqda.
Pensiyaga kechroq chiqish moliyaviy jihatdan qoʻshimcha ragʻbatlantiriladi. 2028 yil aprel oyidan boshlab hisobga olinadigan ish haqining yuqori chegarasi bazaviy miqdorning 12 baravaridan 13 baravarigacha oshiriladi. Pensiyaga chiqish olti oyga kechiktirilganda u 14 baravarni, bir yilga kechiktirilganda esa 15 baravarni tashkil etadi.
### Jamgʻarmalar — shaxsiy mulkka aylanadi
2027 yildan boshlab davlat fuqarolarga ixtiyoriy pensiya jamgʻarmalari uchun qoʻshimcha haq toʻlashni rejalashtirmoqda: ish haqining 5 foizi miqdorida badal toʻlanganda, byudjet koʻmagi 50 foizgachani tashkil etadi.
Ish haqining bazaviy miqdorning 15 baravaridan yuqori boʻlgan qismi uchun ijtimoiy soliqning 1 foizi jamgʻarib boriladigan hisobvaraqqa yoʻnaltiriladi. 2033 yildan boshlab bu koʻrsatkich 2 foizni, 2040 yildan esa 3 foizni tashkil etadi.
Jamgʻarmalar va ularni investitsiya qilishdan olingan daromadlarni meros qilib qoldirish huquqi bilan fuqaroning shaxsiy mulki deb tan olish taklif etilmoqda. 2030 yildan boshlab ulardan ogʻir kasalliklarni davolash va ipoteka boʻyicha boshlangʻich badal uchun foydalanishga ruxsat beriladi.
Shu bilan birga, jamgʻarib boriladigan tizimni «Xalq banki»dan Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Pensiya jamgʻarmasiga oʻtkazish rejalashtirilmoqda.
Loyiha hozirda jamoatchilik muhokamasida boʻlib, unga oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.