Oʻzbekistonda kichik biznesni tekshirishga uch yillik moratoriy joriy etildi

Oʻzbekistonda kichik biznes subʼyektlarini tekshirishga uch yillik moratoriy oʻrnatildi

Oʻzbekistonda kichik tadbirkorlik subʼyektlari faoliyatida tekshiruvlar oʻtkazishga uch yillik taqiq joriy etildi.

Bunda bir qator istisnolar, jumladan, jinoyat ishlari doirasidagi tekshiruvlar, fuqarolar sogʻligʻi va mehnat muhofazasi masalalari, fuqarolarning murojaatlari, QQSni qaytarish va korxonalarni tugatish bilan bogʻliq tekshiruvlar koʻzda tutilgan.

Bu haqda Prezidentning «Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida belgilangan vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Farmonida soʻz boradi.

Moratoriy amal qilish davrida kichik tadbirkorlik subʼyektlari faoliyatini tekshirish, nazarda tutilgan holatlardan tashqari, noqonuniy hisoblanadi. Noqonuniy tekshirishlar oʻtkazilishiga yoʻl qoʻygan shaxslar javobgarlikka tortiladi.

Tekshiruvlar jinoyat ishlari doirasida, shuningdek, faoliyatning inson sogʻligʻiga taʼsiri va mehnat qonunchiligiga rioya etilishi bilan bogʻliq masalalarni oʻrganish uchun saqlanib qoladi.

Bundan tashqari, fuqarolarning murojaatlari, qoʻshilgan qiymat soligʻini noqonuniy qaytarish masalalari va tadbirkorlik subʼyektlarini tugatish munosabati bilan istisnolar nazarda tutilgan.

Moratoriy amal qilish davrida Biznes-ombudsman — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subʼyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil «Samarali nazorat» tadbirlarini oʻtkazadi.

Ushbu ishlar doirasida bevosita joylarda nazorat qiluvchi organlarning soʻnggi uch yil ichida tadbirkorlik subʼyektlarini tekshirish boʻyicha faoliyati oʻrganiladi. Mutaxassislar oʻtkazilgan tekshiruvlar materiallarini oʻrganib, qonunchilikka rioya etilishini baholaydilar.

Agar tahlil davomida nazorat qiluvchi organlar tomonidan qonunbuzilish holatlari aniqlansa, ularga nisbatan tegishli choralar koʻriladi. Xususan, tekshirishlar oʻtkazish tartibi buzilganligi yoki noqonuniy aralashuv faktlari aniqlangan taqdirda, tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklash choralari koʻriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Biznes-ombudsman apparati boʻlim boshligʻi Botir Usmonaliyev kichik biznes subʼyektlari umumiy tadbirkorlik subʼyektlari sonining 99 foizini tashkil etishini taʼkidladi.

Uning soʻzlariga koʻra, tekshiruvning oʻzi tadbirkorlar uchun qoʻshimcha bosim va yuklama yaratadi. Hatto ishini endi boshlayotgan yoki bozorda anchadan beri faoliyat yuritayotgan kompaniyalar ham faoliyatning ayrim bosqichlarida xatolarga yoʻl qoʻyishi mumkin.

Bunday hollarda tadbirkor bor eʼtiborini biznesni rivojlantirish va kengaytirishga emas, balki aniqlangan yoki taxmin qilinayotgan kamchiliklarni bartaraf etishga qaratishga majbur boʻlishi mumkin.

Botir Usmonaliyevning baholashicha, uch yillik moratoriy kichik biznes subʼyektlariga tekshiruvlardan qoʻrqmasdan ishlash va oʻz resurslari hamda saʼy-harakatlarini rivojlanishga yoʻnaltirish imkonini beradi.

Buning evaziga tadbirkorlar oʻz faoliyatini kengaytirishi va asta-sekin biznesning keyingi bosqichlariga — kichikdan oʻrtaga, soʻngra yirik tadbirkorlikka oʻtishi mumkinligi taxmin qilinmoqda.

Biznesning turli toifalari uchun alohida imkoniyatlar va talablar nazarda tutilgan. Botir Usmonaliyev kichik biznes subʼyektlariga misol sifatida doʻkonlar, xizmat koʻrsatish sohasi korxonalari, turistik agentliklar va boshqa kompaniyalarni tilga oldi.

Kichik biznes toifasidan oʻrta yoki yirik biznesga oʻtishda tadbirkor tegishli toifa uchun nazarda tutilgan imtiyozlar va talablarni hisobga olgan holda ishlaydi. Maxsus kichik biznes uchun yaratilgan imkoniyatlar yuqoriroq darajadagi korxonalar uchun yetarli boʻlmaydi.

Shu tariqa, joriy etilgan moratoriy kichik biznesga maʼmuriy yuklamani kamaytirish va uni yanada rivojlantirish uchun sharoit yaratishga qaratilgan chora sifatida baholanmoqda.