Oʻzbekiston relokantlar uchun qulaylik boʻyicha Markaziy Osiyoda ikkinchi boʻldi
Oʻzbekiston relokantlar uchun qulaylik boʻyicha Markaziy Osiyoda ikkinchi oʻrinni egalladi
Mamlakatlarning koʻchib oʻtish va yashash uchun yaroqliligi boʻyicha xalqaro Rumavi Global Relocation Index 2026 reytingida Oʻzbekiston 192 davlat orasida 110-oʻrinni egalladi. Mamlakat imkoni boʻlgan 100 balldan 59,9 ball toʻplab, relokatsiya uchun oʻrtacha va notekis yaroqli boʻlgan davlatlar toifalari chegarasidan joy oldi.
Rumavi konsalting kompaniyasining tadqiqoti toʻrtta asosiy blokka birlashtirilgan 24 ta koʻrsatkichga asoslangan: moliya va soliqlar, hayot sifati va sogʻliqni saqlash, xavfsizlik va barqarorlik, shuningdek, joylashish uchun sharoitlar. Umumiy jadvalda Oʻzbekistonning yonida 60 ball natija bilan 109-oʻrinni egallagan Nepal va 59,9 ball bilan 111-pogʻonadan joy olgan Kosovo turibdi.
Oʻzbekiston eng yaxshi natijani «Moliya va soliqlar» blokida koʻrsatib, 73 ball toʻpladi. Bunga 100 balldan 96 ballga baholangan yashash tannarxining pastligi va 84,4 ball darajasidagi uy-joyning hamyonbopligi taʼsir koʻrsatdi. Ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish toʻgʻrisidagi bitimlar, imtiyozlar va IT Park-ning maxsus rejimi bilan birga amal qiluvchi 12 foiz miqdoridagi yassi daromad soligʻi stavkasi ham 70 ballik ijobiy baho oldi.
«Xavfsizlik va barqarorlik» toifasida respublika 62,8 ball toʻpladi. Ekspertlar koʻcha xavfsizligi darajasi va mojarolarga tortilish xavfining pastligini alohida qayd etdilar, ular tegishlicha 74 va 74,4 ball oldi. Shu bilan birga, xalqaro institutsional indekslar boʻyicha hisoblangan qonun ustuvorligi va siyosiy barqarorlik koʻrsatkichlari 50 va 52 ballni tashkil etdi.
«Hayot sifati va sogʻliqni saqlash» bloki 57,4 ballga baholandi. Tibbiy xizmatlarning narx jihatidan qulayligi 71 ball, raqamli infratuzilma esa 69 ball oldi. Mamlakat profilining eng zaif tomonlaridan biri iqlim qulayligi boʻldi (31,6 ball), bu harorat 38 darajadan yuqori boʻladigan issiq va qurgʻoqchil yoz bilan bogʻliq.
Oʻzbekiston uchun eng zaif blok «Joylashish va imkoniyatlar» boʻldi, bu yerda mamlakat 44,3 ball oldi. Viza rejimi va doimiy yashash joyini olish sharoitlarining 62 va 52 ballik oʻrtacha baholariga qaramay, taʼlim koʻrsatkichlari 29,5 ballni, startap-ekotizimi — 33 ballni, ishbilarmonlik imkoniyatlari esa 37 ballni tashkil etdi.
Relokantlar profillari boʻyicha qaralganda, Oʻzbekiston eng yaxshi natijani «raqamli koʻchmanchilar» toifasida koʻrsatib, dunyoda 85-oʻrinni egalladi. Soliq jozibadorligi boʻyicha mamlakat 94-oʻrinda, pensionerlar uchun sharoitlar boʻyicha — 101-oʻrinda, tadbirkorlar uchun esa 106-oʻrinda qayd etildi. Taʼlim va iqlimning past baholanishi sababli respublika bolali oilalar uchun eng kam jozibador boʻlib chiqdi va 113-oʻrindan joy oldi.
Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida Qozogʻiston reyting yetakchisiga aylandi va 62,9 ball natija bilan dunyoda 77-oʻrinni egalladi. Oʻzbekiston mintaqada ikkinchi boʻldi va 59,3 ball bilan 118-oʻrinni egallagan Qirgʻizistonni ortda qoldirdi. Tojikiston 55,1 ball bilan 137-pogʻonadan joy oldi, Turkmaniston esa 52,3 ball natija bilan mintaqaviy roʻyxatni 155-oʻrinda yakunladi.
Hisobotda qayd etilishicha, Oʻzbekiston yashash tannarxining pastligi, uy-joyning hamyonbopligi va soliq rejimida ustunlik koʻrsatmoqda, biroq institutsional muhit, taʼlim va biznes uchun infratuzilma sifati boʻyicha ortda qolmoqda. Shu bilan birga, indeksning 24 ta koʻrsatkichidan 15 tasi institutsional maʼlumotlar va kompaniyaning ekspertlik metodologiyasi asosida hisoblangan.