Oʻzbekiston kirish ochiqligi boʻyicha 52-oʻrinni, oʻzbek pasporti esa dunyoda 132-oʻrinni egalladi

Oʻzbekiston kirish ochiqligi boʻyicha 52-oʻrinda, oʻzbek pasporti esa dunyoda 132-oʻrinda qayd etildi

Oʻzbekiston xorijiy fuqarolar uchun kirish ochiqligi boʻyicha 199 ta davlat orasida 52-oʻrinni egalladi, oʻzbek pasporti esa jahon reytingida 132-pogʻonadan joy oldi. Bu haqda 2026 yilgi «Pasportlar toʻgʻrisidagi hisobotlar»da soʻz boradi.

Reytingga koʻra, Oʻzbekiston pasportining harakatchanlik koʻrsatkichi 69 ta yoʻnalishni tashkil etadi, bu esa 34,8% lik global qamrovga toʻgʻri keladi.

Shundan 28 ta yoʻnalish vizasiz ochiq, yana 38 ta davlatda yetib borganda viza olish yoki xuddi shu toifaga kiruvchi boshqa soddalashtirilgan tartib nazarda tutilgan. Yana uchta yoʻnalishga elektron sayohat ruxsatnomasi (eTA) orqali borish mumkin. 129 ta yoʻnalish uchun Oʻzbekiston fuqarolari oldindan viza olishlari talab etiladi.

Eng yuqori kirish koʻrsatkichi Markaziy Osiyoda qayd etilgan — 75% yoʻnalishlar. Osiyoda umumiy kirish darajasi 59,2% ni tashkil etadi, Oʻzbekiston esa 50 ta Osiyo davlati orasida 29-oʻrinni egallab turibdi.

Fors koʻrfazi mamlakatlarida bu koʻrsatkich 66,7%, Yaqin Sharqda — 58,8% ni tashkil etadi. Karib havzasida koʻrsatkich 50% ga, Afrikada — 42,6% ga, Shimoliy Amerikada — 30,4% ga, Okeaniyada esa 28,6% ga yetadi.

Yevropaga kirish eng cheklangan boʻlib qolmoqda: 47 ta Yevropa yoʻnalishidan 5 tasi vizasiz ochiq, 42 tasi esa oldindan viza rasmiylashtirishni talab qiladi.

Vizasiz yoʻnalishlar qatorida hisobotda BAA, Turkiya, Rossiya, Xitoy va Gruziya nomlari keltirilgan. Shu bilan birga, ayrim davlatlar uchun qoʻshimcha rasmiy tartib-taomillar, masalan, migratsiya yoki turistik kartani toʻldirish nazarda tutilgan.

Yetib borganda viza olish yoki boshqa soddalashtirilgan tartiblar toifasiga, xususan, Saudiya Arabistoni, Vyetnam, Nepal, Indoneziya va Kambodja kiradi.

**Vizaviy oʻzarolik**

Hisobotda viza rejimlarining oʻzaroligi alohida koʻrib chiqiladi. 96 ta davlat oʻz fuqarolariga Oʻzbekistonga vizasiz, elektron ruxsatnoma yoki yetib borganda viza olish orqali kirish imkoniyatini beradi, biroq Oʻzbekiston fuqarolaridan ushbu davlatlarga sayohat qilish uchun oldindan viza olish talab etiladi. Ular orasida Germaniya, AQSh, Buyuk Britaniya, Yaponiya va Kanada bor.

Teskari guruhda esa 25 ta davlat mavjud: ular Oʻzbekiston fuqarolariga vizasiz yoki soddalashtirilgan tartibda kirish imkoniyatini taqdim etadi, lekin oʻz fuqarolaridan Oʻzbekistonga sayohat qilishda viza talab qiladi. Ular qatorida Eron, Keniya, Uganda va Zimbabve bor.

Qoʻshimcha taqqoslashlarda Oʻzbekiston Islom hamkorlik tashkilotining 57 ta davlati orasida 22-oʻrinni, Shanxay hamkorlik tashkilotining 10 ta davlati orasida 6-oʻrinni va YEXHTga aʼzo 57 ta davlat orasida 55-oʻrinni egallaydi. Prezidentlik respublikalari orasida mamlakat 57 tadan 39-oʻrinda bormoqda.

Shu bilan birga, reyting mualliflari kirish ochiqligi koʻrsatkichi va pasport reytingi turli yoʻnalishlarni aks ettirishini alohida taʼkidlaydilar: birinchisi xorijliklarning Oʻzbekistonga kirish shartlarini koʻrsatsa, ikkinchisi Oʻzbekiston fuqarolarining xorijga sayohat qilish imkoniyatlarini ifodalaydi.

Pasportlar reytingini tuzishda vizasiz yoʻnalishlar, yetib borganda viza olish yoki boshqa soddalashtirilgan tartiblar orqali kirish, shuningdek, eTA hisobga olinadi. Bunda elektron vizani oldindan rasmiylashtirish imkoniyati vizasiz kirish yoki eTA deb hisoblanmaydi.