Oʻz vatanida himoya yoʻq
Oʻzbekiston maʼlumotlar sizib chiqishi boʻyicha Markaziy Osiyo davlatlari uchligiga kirdi
**Oʻz yurtida himoya yoʻq**
Oʻzbekistonda 2025 yil va 2026 yilning birinchi yarmida kompaniyalar va davlat tashkilotlarining sizib chiqqan maʼlumotlar bazalaridan qariyb 15 mln. qator maʼlumot xavf ostida qoldi. Bu koʻrsatkich boʻyicha mamlakat Markaziy Osiyoda Tojikiston va Qozogʻistondan keyin uchinchi oʻrinni egalladi, deyiladi **F6 2025-2026 Cyber Threat Landscape Report** hisobotida.
Mazkur davrda F6 butun dunyo boʻylab maʼlumotlar bazalari sizib chiqishiga oid 164 ta noyob publikatsiya natijasida xavf ostida qolgan 600 mln.dan ortiq foydalanuvchi yozuvlarini aniqladi. Ulardan 91 ta baza xakerlik forumlari va Telegram-kanallarida ochiq foydalanish uchun joylashtirilgan, yana 73 ta baza esa sotuvga qoʻyilgan.
Markaziy Osiyo mamlakatlari hissasiga 257 mln qator xavf ostida qolgan maʼlumotlar toʻgʻri keldi, bu aniqlangan sizib chiqishlar umumiy jahon hajmining uchdan bir qismidan koʻprogʻini tashkil etadi.
Sizib chiqqan yozuvlar soni boʻyicha mintaqada Tojikiston yetakchi boʻldi — qariyb 217 mln qator yoki Markaziy Osiyoda qayd etilgan umumiy maʼlumotlar hajmining 84 foizi. Qozogʻiston taxminan 25 mln qator yoki 10 foiz bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Oʻzbekiston hissasiga qariyb 15 mln qator toʻgʻri keldi, bu mintaqaviy hajmning 6 foiziga toʻgʻri keladi.
Shu bilan birga, maʼlumotlar bazalari publikatsiyalari soni boʻyicha vaziyat farq qiladi. Markaziy Osiyodagi barcha sizib chiqish publikatsiyalarining 57 foizi Qozogʻistonga, 29 foizi Oʻzbekistonga, 14 foizi esa Tojikistonga toʻgʻri keldi.
F6 kompaniyasida taʼkidlashlaricha, sizib chiqqan maʼlumotlar bazasidagi bitta qator turli xildagi shaxsiy maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Xususan, gap ism, elektron pochta manzili, pasport maʼlumotlari yoki servisdagi login va parol haqida ketishi mumkin.
Markaziy Osiyoda xavf ostida qolgan maʼlumotlarning tarmoqlar boʻyicha hajmida davlat sektori ustunlik qildi, uning hissasiga barcha yozuvlarning 96 foizi toʻgʻri keldi. Bunga Tojikistondagi 217 mln.dan ortiq qatorga daxl qilgan bitta yirik sizib chiqish asosiy sabab boʻldi.
Taʼlim sohasi xavf ostida qolgan yozuvlarning 3 foizi bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Asosiy hajm Qozogʻiston taʼlim platformalaridagi sizib chiqishlarga toʻgʻri keldi — qariyb 8,5 mln yozuv.
Sizib chiqish publikatsiyalari soni boʻyicha taqsimot boshqacha boʻldi. Davlat sektori hissasiga barcha publikatsiyalarning 43 foizi, taʼlim sohasiga — 29 foizi, moliya sektoriga esa — 28 foizi toʻgʻri keldi. Xavf ostida qolgan maʼlumotlar hajmi nisbatan kichik boʻlishiga qaramay, ushbu sektorlarning har biri bir nechta alohida sizib chiqishlar manbasiga aylandi.
«Markaziy Osiyo bitta yirik sizib chiqish butun bir mintaqa statistikasini qanday oʻzgartirishi va millionlab yozuvlarga daxl qilishi mumkinligini koʻrsatmoqda. Shunga qaramay, muntazam ravishda sodir boʻladigan kichik sizib chiqishlar ham biznes va fuqarolar uchun kamroq xavfli emas», — deb taʼkidladi F6 andegraundni tadqiq qilish va monitoring qilish boʻlimi rahbari Lada Kryukova.
Kompaniya tashkilotlar va davlat organlariga maʼlumotlar himoyasini kuchaytirishni, xavfsizlik darajasini muntazam baholashni, xavf ostida qolgan hisob maʼlumotlarini kuzatib borishni va intsidentlarga chora koʻrish rejalarini joriy etishni tavsiya qiladi. F6 baholashiga koʻra, bunday choralar keng koʻlamli maʼlumotlar sizib chiqishi oqibatlarini kamaytirish imkonini beradi.