«Oʻta xavfli» «Polo» toʻfoni kuchayib, kamdan-kam uchraydigan 5-toifadagi boʻronga aylandi
Boʻronning Meksika qirgʻoqlari yaqinida toʻsatdan kuchayishi «haqiqatan ham hayratlanarli», dedi AQSh toʻfonlarni kuzatish agentligi.
«Juda xavfli» «Polo» toʻfoni kamdan-kam kuzatiladigan 5-toifadagi boʻronga aylandi
«Polo» toʻfoni Meksika qirgʻoqlari yaqinida tez fursatda kuchayib, Tinch okeanida joriy mavsumdagi eng kuchli boʻronlardan biriga aylandi.
AQSh Okean va atmosfera tadqiqotlari milliy boshqarmasi (NOAA) tomonidan boshqariladigan Toʻfonlarni kuzatuvchi samolyot seshanba kuni boʻron ichiga kirib, doimiy shamol tezligi soatiga deyarli 180 milga (285 km/soat) yetganini va bundan ham kuchliroq shamol epkinlarini qayd etdi.
NOAAning Mayamida joylashgan Milliy toʻfonlar markazi boʻronni «juda xavfli» deb taʼrifladi va uning 24 soat ichida kuchayishini «haqiqatan ham hayratlanarli» deb atadi.
Sekin harakatlanayotgan tizim El-Nino iqlim hodisasi bilan bogʻliq boʻlgan haddan tashqari issiq suvlardan kuch olmoqda va bu Saffir-Simpson shkalasi boʻyicha eng yuqori baho boʻlgan mavsumdagi uchinchi 5-toifali boʻrondir.
NOAA ogohlantirishiga koʻra, boʻron Meksikaning janubi-gʻarbiy qirgʻoqlari yaqinidan oʻtishi kutilmoqda, biroq quruqlikka urilishi prognoz qilinmayapti.
Shimoli-gʻarbga tomon sekin harakatlanar ekan, «Polo» Meksikaning janubi-gʻarbiy qirgʻoqlarining ayrim qismlariga kuchli yomgʻirlar olib keladi, bu esa halokatli suv toshqinlari va koʻchkilarga sabab boʻlishi mumkin, deydi NOAA.
Yogʻingarchilik miqdori 6 dyuymgacha (15 sm) yetishi kutilmoqda, baʼzi joylarda esa 8 dyuym boʻlishi mumkin. Shuningdek, aholi yaqin bir necha kun ichida yirik okean toʻlqinlari va hayot uchun xavfli boʻlgan serfing sharoitlari haqida ogohlantirildi.
«Hozircha bizdagi maʼlumotlarga koʻra, (Polo) qirgʻoqqa toʻgʻridan-toʻgʻri urilmaydi», dedi seshanba kuni Meksika Prezidenti Klaudiya Sheynbaum va Tinch okeani qirgʻogʻidagi aholini hushyor boʻlishga chaqirdi. Sheynbaum Xalisko, Kolima va Michoakan shtatlarini xavf ostida boʻlgan hududlar sifatida koʻrsatdi.
Toʻfonlarni kuzatuvchi samolyotdan olingan maʼlumotlar shuni koʻrsatdiki, «Polo» hali ham kuchayishi mumkin va yaqin bir necha kun davomida 5-toifali boʻron boʻlib qolishi ehtimoli bor, bunga NOAA taʼriflaganidek, boʻronni oziqlantiruvchi oʻta issiq okean suvlarining «juda qulay» muhiti sabab boʻlmoqda.
Okean haroratini kuzatayotgan olimlarning taʼkidlashicha, hozirgi El-Nino iqlim hodisasi tarixdagi eng kuchlisi boʻlib turibdi.
Tinch okeanining markaziy-sharqiy qismidagi muhim hududda dengiz yuzasining kunlik harorati 19 sentyabr kuni oʻrtacha koʻrsatkichdan 3,05°C yuqori boʻlib, 2015 yildagi juda kuchli El-Nino paytida oʻrnatilgan avvalgi 3,02°C rekordni yangiladi.
El-Nino boʻyicha baʼzi uzoq muddatli koʻrsatkichlar hali rekord darajaga yetmagan, ammo bu yil oxirigacha kutilayotgan eng yuqori choʻqqi bilan vaziyat oʻzgarishi mumkin.
Issiqroq okean suvlari boʻronlarning koʻproq energiya yutishiga imkon beradi, bu esa kuchliroq shamollarga olib keladi.
El-Nino — tabiiy ravishda sodir boʻladigan hodisa boʻlib, u taxminan har ikki-yetti yilda bir marta takrorlanadi va odatda bir yilga yaqin davom etadi.
Odatda Tinch okeani boʻylab sharqdan gʻarbga esadigan passat shamollari kuchsizlanishi yoki hatto yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin, bu esa issiq suvning sharqqa qarab tarqalishiga imkon beradi.
Shundan soʻng okeandan atmosferaga issiqlik ajralib chiqadi, bu esa global haroratni oshirishi va butun dunyo boʻylab ob-havo sharoitlarini oʻzgartirishi mumkin.