Nomi oq mitti, rangi esa yashil - astronomlar gʻayrioddiy yulduzni tasvirladi
Astronomlar Yerdan 284 yorugʻlik yili uzoqlikdagi WD J1330+6435 oq mitti yulduzi inson koʻziga och yashil tusda koʻrinishini hisoblab chiqdi. Tadqiqot mualliflariga koʻra, bu yashil rangi haqida ishonchli maʼlumot olingan birinchi yulduz boʻlishi mumkin.
Nomi oq mitti bo‘lsa-da, rangi yashil — astronomlar noodatiy yulduzni tasvirladi
Natijalar RAS Techniques and Instruments jurnalida chop etilgan. Olimlar oq mitti yulduzlarning turli to‘lqin uzunliklaridagi nurlanishini inson ko‘rishini taqlid qiluvchi raqamli modellar yordamida tahlil qilgan.
Bu yashil yulduzning oddiy fotosurati haqida emas. Hisob-kitoblar inson uni yaqin masofadan kuzatganda qanday rangda ko‘rishini aniqlashga qaratilgan.
Oq mittilar — Quyosh kabi yulduzlar evolyutsiyasining yakuniy bosqichida qoladigan o‘ta zich jismlar. Ularning o‘lchami Yernikiga yaqin bo‘lishi mumkin, biroq massasi Quyosh massasining sezilarli qismini tashkil etadi.
Oddiy yulduzlarning rangi asosan haroratiga bog‘liq. Oq mittilarda esa o‘ta zich atmosfera va undagi kimyoviy elementlar nurning ayrim qismlarini kuchli yutib, g‘ayrioddiy ranglar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
WD J1330+6435 harorati taxminan 4000 daraja Selsiyga teng. Bunday haroratdagi oddiy yulduz qizg‘ish-to‘q sariq ko‘rinishi mumkin edi. Ammo ushbu oq mitti atmosferasidagi natriy to‘q sariq, kalsiy esa binafsha nurlarni yutadi. Natijada, modelga ko‘ra, inson ko‘zi qolgan nurlanishni och yashil tusda qabul qiladi.
Yulduzning umumiy yoshi taxminan 8,4 milliard yil deb baholangan. Shundan qariyb olti milliard yilini u oq mitti holatida o‘tkazgan.
Tadqiqotda boshqa g‘ayrioddiy ranglar ham qayd etilgan. Uglerodga boy ayrim oq mittilar pushti yoki qirmizi-binafsha, sovuqroq vodorod-geliy atmosferaga egalari esa feruza yoki ko‘kimtir tusda ko‘rinishi mumkin.
Shunga qaramay, bunday ranglar kam uchraydi. O‘rganilgan oq mittilarning taxminan 3,4 foizidagina oq rangdan sezilarli farq qiluvchi tuslar aniqlangan.