NKMK IPOsiga tayyorgarlik davom etmoqda, «Navoiazot» moliyaviy sogʻlomlashtirishni oʻtmoqda — DAAK
NKMKning xalqaro IPO’ga tayyorgarligi muddatlar koʻchirilganiga qaramay toʻxtatilgani yoʻq, dedi DAAK rahbari Sohibjon Murodov. Uning soʻzlariga koʻra, kombinat boshqaruv transformatsiyasidan oʻtmoqda. «Navoiazot»ni xususiylashtirishdan oldin moliyaviy sogʻlomlashtirish va sohaga oid boʻlmagan aktivlardan ozod qilish rejalashtirilmoqda.
NKMKni IPOga tayyorlash davom etmoqda, «Navoiazot» moliyaviy sogʻlomlashtirishdan oʻtmoqda — DAAK
Navoiy kon-metallurgiya kombinatini (NKMK) aktsiyalarni xalqaro joylashtirishga (IPO) tayyorlash toʻxtatilgani yoʻq, garchi ilgari belgilangan muddatlar koʻchirilgan boʻlsa-da.
Agentlik rahbaridan oltinning jahon narxlari rekord darajada oshganiga qaramay, NKMK aktsiyalarining birlamchi joylashtirilishi nega bir necha yildan beri ortga surilayotgani haqida soʻrashdi.
Murodov kompaniyani xalqaro fond bozoriga olib chiqish boʻyicha ishlar davom etayotganini bildirdi.
«Kompaniyani IPOga olib chiqish — bir necha yil talab qilishi mumkin boʻlgan jarayon. Bu jarayon toʻxtatilgani yoʻq. Hozirda biz boshqaruv tizimini xalqaro standartlarga, buxgalteriya hisobotini esa moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga oʻtkazmoqdamiz. Umuman olganda, biz NKMK boshqaruv tizimini transformatsiya qilish jarayonidamiz», — dedi DAAK rahbari.
U oʻzgarishlarning bosqichlaridan biri sobiq davlat korxonasini uchta mustaqil tashkilotga boʻlish boʻlganini eslatib oʻtdi.
Gap 2022 yil 1 yanvardan mustaqil faoliyatini boshlagan «Navoiy kon-metallurgiya kombinati» AJ, «Navoiyuran» davlat korxonasi va «NKMK jamgʻarmasi» davlat muassasasi haqida bormoqda.
Murodovning soʻzlariga koʻra, potentsial investorlarga kompaniyaning barqaror moliyaviy natijalarini koʻrsatish zarur.
«IPOga chiqish uchun muayyan tarix kerak. Yaʼni, kompaniya ijobiy, oshkora oshkor qilingan koʻrsatkichlarga ega tarixga ega boʻlishi kerak. Shuning uchun jarayon toʻxtatilgani yoʻq», — deb tushuntirdi u.
Agentlik rahbari, shuningdek, oltinning jahon narxlari oshishi aktsiyalarni joylashtirish istiqbollariga qanday taʼsir qilishi haqida ham toʻxtalib oʻtdi.
«Oltin narxining oshishi yoki pasayishi korxonaning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga bevosita taʼsir qiladi. IPOda bu maʼlum darajada biznesni baholashga taʼsir qilishi mumkin. Ammo IPOdagi narx xalqaro fond bozori kotirovkalaridan kelib chiqib belgilanadi. Shuning uchun oltin narxining oshishi yoki pasayishi bizning IPO oʻtkazish boʻyicha rejalarimizga bevosita taʼsir qilmaydi — ularning toʻxtatilishiga yoki ortga surilishiga olib kelmaydi», — dedi Murodov.
Shu bilan birga, u joylashtirishning yangi taxminiy sanasini aytmadi.
Eslatib oʻtamiz, prezidentning 2024 yil 19 apreldagi qaroriga muvofiq, 2025 yilning uchinchi choragida NKMK aktsiyalarining 5 foizigacha boʻlgan qismi boʻyicha IPO eʼlon qilinishi nazarda tutilgan edi.
Keyinchalik, 2025 yil 21 apreldagi qaror bilan joylashtirish uchun ulush 10−15 foizgacha oshirildi, savdolarni eʼlon qilish muddati esa 2025 yilning ikkinchi yarmiga belgilandi.
Biroq, 2026 yilning oktyabr oyiga kelib ham IPO boʻlib oʻtmadi.
NKMK dunyodagi eng yirik oltin qazib oluvchi toʻrtta kompaniya qatoriga kiradi. Korxona maʼlumotlariga koʻra, 2025 yilda oltin ishlab chiqarish 3,15 mln troy untsiyasini tashkil etib, 1,9% ga oshdi. Tushum 46,4% ga oshib, 10,83 mlrd dollarga yetdi, tuzatilgan EBITDA koʻrsatkichi esa 6,95 mlrd dollarni tashkil etdi.
2026 yilning birinchi yarmida tushum yana 49,9% ga oshib, 7,07 mlrd dollarga yetdi. Asosiy omil jahonda oltin narxining oshishi boʻldi, vaholanki fizik ishlab chiqarish hajmi 1,8% ga kamayib, 1,51 mln untsiyani tashkil etdi.
Kompaniya moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS) boʻyicha hisobotlarni nashr etadi. 15 oktyabr kuni, DAAK matbuot anjumanidan bir hafta oʻtib, NKMK rahbariyati ham investorlar bilan moliyaviy natijalar va korporativ transformatsiyaga bagʻishlangan uchrashuv oʻtkazdi.
Alohida savol «Navoiazot» va issiqlik elektr stantsiyalarini xususiylashtirishga tayyorgarlik koʻrishga tegishli boʻldi.
Murodov «Navoiazot»ga nisbatan xususiylashtirishdan oldingi tadbirlar boshlanganini, ammo jarayon korxonani bevosita sotishgacha hali yetib bormaganini maʼlum qildi.
«„Navoiazot“ — kimyo sanoatidagi eng yirik strategik ahamiyatga ega aktivlarimizdan biri, uning rivojlanish drayverlaridan biridir. Korxonaning joylashuvi va u yerdagi mavjud infratuzilmani hisobga olgan holda, uning atrofida yirik kimyo klasteri tashkil etiladi», — dedi u.
DAAK rahbarining soʻzlariga koʻra, keyingi qadam kompaniya aktivlari tuzilmasini maqbullashtirish boʻladi.
«Hozir biz „Navoiazot“ning oʻzini moliyaviy sogʻlomlashtirishni boshladik. Uning balansini bir nechta sohaga oid boʻlmagan aktivlardan ozod qilib, korxonani „toza aktiv“ga aylantirgandan soʻng keyingi bosqich koʻrib chiqiladi. Hozircha biz bu bosqichga yetib kelganimiz yoʻq», — dedi Murodov.
Balansdan aynan qaysi obʼyektlarni chiqarish rejalashtirilayotgani, ularning qiymati qanchaligi va bevosita sotuv qachon boshlanishi mumkinligiga u aniqlik kiritmadi.
Hali 6 aprel kuni prezident Shavkat Mirziyoyev UzAuto Motors, «Navoiazot» va issiqlik elektr stantsiyalari kabi bir qator yirik korxonalarni xususiylashtirishga tayyorgarlik borishi bilan tanishgan edi.
Navoiy viloyatida kimyo klasterini tashkil etish ilgari qabul qilingan davlat qarorlarida nazarda tutilgan. Xususan, 2022 yil 10 oktyabrdagi qarorda «Navoiy kimyo texnoparki»ni shakllantirish hamda texnologik klasterni tashkil etish uchun «Navoiazot»ning alohida bino, inshoot va yer maydonlarini «Oʻzkimyosanoat» kompaniyasiga berish nazarda tutilgan.
«Navoiazot» — Oʻzbekistondagi mineral oʻgʻitlar va kimyo mahsulotlari ishlab chiqaruvchi eng yirik korxonalardan biri. Korxona ammiak, karbamid, ammiak selitrasi, polivinilxlorid va boshqa turdagi mahsulotlarni ishlab chiqaradi.
Kompaniya maʼlumotlariga koʻra, 2025 yil yakunlari boʻyicha ishlab chiqarish hajmi 7,3 trln soʻmni tashkil etdi. Eksport rejasi 104% ga bajarildi.