Nima uchun markaziy isitish tizimidan voz kechib, gaz qozoniga oʻtish mumkin emas? Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligining izohi
Koʻp qavatli uylarda yashovchilar xonadonlarni markaziy issiqlik taʼminotidan mustaqil ravishda uzishi va individual gaz qozonlariga oʻtishi mumkin emas, deb bayon qildi Oʻzbekiston Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi. Idora ushbu taqiqni umumiy tizimga aralashish qoʻshni xonadonlarning issiqlik taʼminotini buzishi mumkinligi bilan izohladi.
Markazlashgan issiqlik taʼminotidan zarur gazoviy kotyol foydasiga voz kechish nega mumkin emas? Qurilish va UJKX vazirligining tushuntirishi
Markazlashgan issiqlik taʼminotiga ulangan koʻp qavatli uylarning yashovchilari oʻz xonadonlarini umumiy isitish tizimidan mustaqil ravishda uzish va individual gaz kotyollariga oʻtish huquqiga ega emas. Bu haqda Oʻzbekiston qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari Ozoda Joʻrayeva maʼlum qilib, bunday taqiq butun uyning isitish tizimi ishchi holatini saqlab qolish uchun zarurligini tushuntirdi.
14 oktyabr kuni oʻtkazilgan matbuot anjumanida Kun.uz jurnalisti Sevara Jabborova taklif etilayotgan tariflar oshishi fonida markazlashgan isitishdan individual isitishga oʻtish mumkinligi mavzusini koʻtardi.
U misol tariqasida Toshkentdagi umumiy maydoni 80 kv. m boʻlgan xonadonni keltirdi, shundan isitiladigan maydon 60 kv. m ni tashkil etadi. Uning hisob-kitoblariga koʻra, taklif qilinayotgan tariflar oshishidan soʻng isitish uchun oylik toʻlov 600 ming soʻmga yaqinlashishi, issiq suv taʼminotini hisobga olganda esa 700 ming soʻmga yaqinlashishi mumkin.
Jurnalist bunday summalar individual ikki konturli gaz kotyollaridan foydalanayotgan yashovchilarning xarajatlaridan sezilarli darajada yuqori ekanini taʼkidlab, isteʼmolchilar markazlashgan issiqlik taʼminotidan voz kechish huquqiga egami yoki yoʻqligini soʻradi.
«Markazlashgan issiqlik taʼminoti bilan taʼminlangan koʻp qavatli uylarni markaziy isitish tizimidan uzish taqiqlangan», — deb javob berdi qurilish va UJKX vaziri oʻrinbosari Ozoda Joʻrayeva.
U Vazirlar Mahkamasining 2014 yil 5 iyuldagi 194-sonli qarori bilan tasdiqlangan Kommunal xizmatlar koʻrsatish qoidalarining 88-bandiga havola keltirdi.
Ushbu bandga koʻra, isteʼmolchilarga koʻp qavatli uylarning alohida turar va noturar joylari isitish tizimlarini uy ichidagi tizimdan isitish asboblarini demontaj qilgan holda uzish taqiqlanadi. shuningdek, uy ichidagi issiqlik taʼminoti tizimlarini oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirish va belgilangan talablarni buzgan holda qoʻshimcha uskunalar oʻrnatish mumkin emas.
Joʻrayeva umumiy isitish tizimiga aralashish boshqa xonadonlardagi issiqlik taʼminoti sifatini yomonlashtirishi mumkinligini taʼkidladi.
«Hozir aholi isitish tizimidagi muammolardan shikoyat qilmoqda. Lekin biz xonadonlarni tekshirganimizda, markazlashgan isitish quvurlariga noqonuniy ulanish, ularni issiq poliga aylantirish, demontaj qilish va balkonga olib chiqish holatlari uchrab turadi. Bu, albatta, qoʻshnilarga juda kuchli taʼsir qiladi va isitish tizimi ishining buzilishiga olib keladi», — deb tushuntirdi u.
Vazir oʻrinbosarining soʻzlariga koʻra, uy ichidagi quvurlarning oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirilishi barcha xonadonlarning issiqlik taʼminoti bogʻliq boʻlgan umumiy tizim ishini buzadi.
Joʻrayeva shuningdek, yangi koʻp qavatli uylarni tabiiy gazga ulash boʻyicha cheklovlarni eslatib oʻtdi. Hokimiyat organlari individual gaz kotyollari oʻrniga elektr energiyasi va markazlashgan yoki lokal issiqlik taʼminoti tizimlaridan foydalanishga bosqichma-bosqich oʻtmoqda.
Eslatib oʻtamiz, 2025 yil oktyabr oyida sobiq energetika vaziri Joʻrabek Mirzamahmudov Oʻzbekistonda tabiiy gaz faqat isitish va ovqat tayyorlash uchun ishlatilishi nazarda tutilgan yangi turar joy binolarini gaz taʼminotiga ulash boʻyicha texnik shartlar berish toʻxtatilganini maʼlum qilgan edi.
«Gazeta», Qurilish va UJKX vazirligi 2026 yil 1 noyabrdan boshlab aholi uchun markazlashgan isitish va issiq suv taʼminoti tariflarini oʻrtacha 30 foizga oshirishni taklif qildi.
Xususan, Toshkent shahrida Veolia Energy Tashkent isteʼmolchilari uchun QQSni hisobga olgan holda quyidagi tariflarni belgilash taklif etilmoqda:
Shunday qilib, isitiladigan maydoni 60 kv. m boʻlgan xonadon uchun 30 kunlik faqat isitish xarajatlari taklif etilayotgan tarif boʻyicha taxminan 565 ming soʻmni tashkil etadi, amaldagi tarif boʻyicha esa 435 ming soʻm edi.
Hukumat qarori loyihasida Oʻzbekistonning barcha hududlarida issiqlik taʼminoti tariflarini qayta koʻrib chiqish nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028 yildan boshlab tariflarni inflyatsiyani hisobga olgan holda har yili indeksatsiya qilish, lekin 10% dan oshmasligi taklif etilmoqda. Shu bilan birga, ilgari aholi uchun issiqlik taʼminoti tariflarini 2030 yilgacha bosqichma-bosqich xizmatlar tannarxiga yaqinlashtirish vazifasi qoʻyilgan edi.