Nepalda yana halokatli koʻchkilar yuz bergani sababli sayyohlar vertolyotlarda togʻlardan evakuatsiya qilindi
Katastrofik suv toshqinlaridan bir oy oʻtib, koʻchkilar va kuchli yomgʻirlar oqibatida 30 ga yaqin kishi halok boʻldi.
Nepalda yangi vayronkor koʻchkilar yuz berishi ortidan sayyohlar togʻlardan evakuatsiya qilinmoqda
Nepalda navbatdagi koʻchkilar va kuchli yomgʻirlar oqibatida 30 ga yaqin kishi halok boʻldi. Himolay tizmasida joylashgan ushbu mamlakat avgust oyidagi vayronkor suv toshqinlari oqibatlaridan haligacha oʻziga kelgani yoʻq, oʻshanda 1400 kishi halok boʻlgan va yana minglab odamlar bedarak yoʻqolgan edi.
Tabiiy ofatlarni boshqarish milliy boshqarmasining maʼlum qilishicha, oʻtgan hafta oxiridan beri 1900 dan ortiq oila jabr koʻrgan, 240 dan ortiq uy vayron boʻlgan. Yoʻllar, binolar va koʻpriklarni suv oqizib ketgan.
Nepal iqtisodiyoti uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan Annapurna aylanma yoʻlidagi yuzlab sayyohlar xavfsiz joyga yetib olish uchun sayohatlarini muddatidan oldin tugatishga majbur boʻldilar.
Koʻpchilik odatda yakunlash uchun uch haftagacha vaqt talab etadigan sayyohlik yoʻnalishidan — Manang va Mustang tumanlaridan vertolyotlar yordamida olib chiqildi.
Nepalning bir necha hududlaridagi aholi halok boʻlgan yaqinlari uchun motam tutmoqda.
Katmandudan shimoli-gʻarbda joylashgan Battar shahridagi nam koʻk chodirdan turib gapirgan Buti Tamang BBC Nepali xizmatiga shunday dedi: "Biz kulbada yashardik, hozir esa hech vaqo qolmadi. Koʻplab qarindoshlarimizdan ayrildik".
"Hozir yomgʻir yogʻyapti va chodirdan suv oʻtyapti, shuning uchun juda qiyin vaziyatda qoldik. Boradigan joyimiz yoʻq", dedi oʻz uyini tashlab qochishga majbur boʻlgan Ramesh Gxale.
Yangi ekstremal ob-havo toʻlqini yopirilishi ortidan koʻplab nepalliklar uy-joysiz qolib, favqulodda vaziyatlar uchun qurilgan chodirlarda yashamoqda.
Bir nechta sayyohlar va ularning yoʻlboshchilari togʻdan qaytish yoʻli xavfli boʻlganini, bunga uch-toʻrt kun vaqt ketganini hamda vayron boʻlgan yoʻllar va oqib ketgan koʻpriklardan oʻtishga majbur boʻlishganini aytishdi.
Saffolklik 21 yoshli Jeyk Steysi oʻtgan haftadagi kuchli qor yogʻishi sababli yoʻlboshchisi bilan Manangning yuqori qismidagi Yak Xarkada qolib ketgan va tizmaning eng baland nuqtasi boʻlgan Torang La dovoni tomon harakatni davom ettirmaslikka qaror qilgan.
"Biz togʻ yonbagʻirlarida oʻz yoʻlimizni oʻzimiz ochdik", dedi u seshanba kuni kechqurun Pokxaradagi bazaviy lagerga qaytib kelganidan keyin. "Yoʻl ancha tik edi va pastda daryo oqib turgani uchun emaklab harakatlanishimizga toʻgʻri keldi... Juda loy va hoʻl edi.
Koʻplab sayyohlar vertolyotlarda evakuatsiya qilindi", deya qoʻshimcha qildi u.
Jeyk Steysi va uning yoʻlboshchisi kuchli qor yogʻishidan keyin ortga qaytish uchun togʻlarda oʻz yoʻnalishlarini oʻzlari yaratishlariga toʻgʻri keldi
Avstraliyalik Endryu Grem va uning yoʻlboshchisi Prem KC Manang qishlogʻidan ortga qaytishga qaror qilganlaridan keyin 15 dan ortiq koʻchki joylaridan oʻtishga majbur boʻlganliklarini aytishdi. "Ularning bir nechtasi juda xavfli edi, qolgan xavf-xatarlar hozir yanada kuchaygan".
Gremning aytishicha, ular koʻchki xavfi tufayli aholisi evakuatsiya qilingan Chame qishlogʻiga yetib kelganlarida qolib ketishgan va tunni changalzorda oʻtkazishga majbur boʻlishgan.
Ulkan koʻchki Chame orqali oqib oʻtadigan daryoni qisman toʻsib qoʻygan va uylar hamda muhim koʻprikni suv ostida qoldirgan vaqtinchalik koʻlni hosil qilgan. Mahalliy aholining BBC'ga maʼlum qilishicha, rasmiylar oxirgi uch kun davomida ekskavatorlar yordamida suvni chiqarib yuborishga harakat qilishgan, biroq bu unchalik samara bermagan.
Shu bilan birga, sayyohlik yoʻlboshchisi Tse Ring Doma oʻzi va guruhi 28 ta koʻchki joyidan oʻtishga majbur boʻlganini aytdi. Uning soʻzlariga koʻra, oʻtgan oydagi ulkan ofatning yangi xotiralarini hisobga olganda, ruhiy zoʻriqish jismoniy qiyinchilikdan koʻra ogʻirroq boʻlgan: "Hatto momaqaldiroq guldurashi ham bizni yugurishga va yoʻlimizda biror narsa kelyaptimi-yoʻqmi deb qarashga majbur qilardi".
Uning mijozi, norvegiyalik Ellen Valstryomning aytishicha, sayyohlarning baxti kulgan — ular faqat baʼzi buyumlarini qoldirib ketishlariga toʻgʻri kelgan, mahalliy aholi esa uylari va yerlaridan ayrilish xavfi ostida qolgan. Uning qoʻshimcha qilishicha, rasmiylar koʻchkilarning koʻp qismini "hayratlanarli darajada tez" tozalashmoqda.
Sayyohlar koʻchkidan zarar koʻrgan hududlar orqali qiyinchilik bilan harakatlanishmoqda — 700 ga yaqin odamning Annapurna aylanma yoʻlini boshlashiga ham ruxsat berilmagan
Manangda yoʻllarga jiddiy zarar yetgan, bir nechta koʻpriklar oqib ketgan va ayrim hududlarda aloqa uzilgan boʻlsa-da, sayyohlik hududida hech kim halok boʻlmagan, dedi tuman bosh maʼmuri Mukti Prasad Xanal.
Biroq Tibet bilan chegara yaqinidagi Ximlung choʻqqisi etagida yuz bergan qor koʻchkisidan keyin toʻrtta jasad topilgan va 12 kishi bedarak yoʻqolgan deb hisoblanmoqda.
Mahalliy sayyohlik boshqarmasi — Annapurna tabiatni muhofaza qilish loyihasi vakilining aytishicha, 700 ga yaqin sayyoh hali ham Pokxarada Annapurna aylanma yoʻlini boshlashni kutmoqda.
"Sayyohlik sohasi vakillari tomonidan yoʻnalish ochiq deb eʼlon qilinishi boʻyicha bosim boʻlayotganiga qaramay, biz Annapurna aylanma yoʻliga bormoqchi boʻlgan bu odamlarning barchasini ushlab turibmiz", dedi u.
Uning qoʻshimcha qilishicha, hindular ziyoratgohi boʻlmish qadimiy Muktinatx ibodatxonasiga tez-tez sayohat qiladigan hindistonlik ziyoratchilarga yoʻl toʻsib qoʻyilgani sababli mashinada emas, balki Jomsomdan Pokxaraga samolyotda uchish tavsiya etilgan.
Annapurna aylanma yoʻlidagi aksariyat eski sayyohlik soqmoqlaridan soʻnggi yillarda yoʻllar qurilganidan beri foydalanilmay qoʻyilgan edi, bundan Manang va Mustang tumanlaridagi kichik qismlar mustasno.
Biroq hozirda operatorlarning aytishicha, koʻplab sayyohlar qaytish uchun aynan shu tashlandiq soqmoqlardan foydalanmoqdalar, chunki aylanma yoʻlning ayrim qismlarida asosiy yoʻllarni suv oqizib ketgan.