Muzey qoldiqlarni tarixiy vataniga qaytarishga rozi boʻldi
Oksfordning Pitt Rivers muzeyi Naga xalqiga tegishli boʻlgan oʻttizdan ortiq inson qoldiqlarini qaytaradi.
Muzey qoldiqlarni ajdodlar vataniga qaytarishga rozi boʻldi
Oʻtgan yili Naga delegatsiyasi Oksforddagi Pitt Rivers muzeyiga tashrif buyurdi
Britaniyaning Hindiston va Myanmadagi mustamlakachilik hukmronligi davrida olib ketilgan uch oʻndan ortiq inson qoldiqlari muzey tomonidan ularning ajdodlari vataniga qaytarilishi kerak.
Shimoli-sharqiy Hindiston va ilgari Birma deb atalgan Myanmaning Naga xalqiga tegishli bosh suyaklari va suyaklari 100 yildan ortiq vaqt davomida Oksforddagi Pitt Rivers muzeyida namoyish etib kelingan.
2020 yilda muzey oʻzi «dekolonizatsiya jarayoni» deb atagan tadbir doirasida barcha inson qoldiqlarini, jumladan, Naga ajdodlarining qoldiqlarini ommaviy namoyishdan olib tashladi.
Muzey endilikda Oksford universiteti kengashi 39 ta ajdodlar inson qoldiqlarini oʻz vataniga qaytarish toʻgʻrisida rasmiy qaror qabul qilganini maʼlum qildi.
«Ular bir asrdan koʻproq vaqt davomida bu yerda, begona yurtda boʻlishdi», dedi Sumi Hoho Naga qabilasi prezidenti doktor Vihuto Asumi qoldiqlar haqida.
«Biz ularning ruhlari hali ham tinchlanmaganiga ishonamiz — shuning uchun buni amalga oshirish orqali biz nafaqat bu yerdagi ajdodlar qoldiqlariga, balki bosh ovlash kunlarida halok boʻlgan barchaga ruhiy shifo olib kelishiga ishonamiz».
Muzeyda minglab Naga osori-atiqalari saqlanadi
Pitt Rivers muzeyi dunyodagi eng katta Naga osori-atiqalari toʻplamiga ega ekanligini aytadi, ularning aksariyati Britaniyaning Hindiston va Myanmadagi mustamlakachilik hukmronligi davrida qoʻlga kiritilgan.
Ularning aksariyati Hindiston davlat xizmatidagi mustamlakachi maʼmur va antropolog Jon Genri Xatton tomonidan yigʻilgan boʻlib, u ularni bir asrdan koʻproq vaqt oldin muzeyga topshirgan.
Muzeyning bir necha ming ashyodan iborat Naga toʻplami orasida inson qoldiqlari sifatida roʻyxatga olingan 219 ta buyum, 39 ta ajdodlar inson qoldiqlari va tarkibida inson sochi bor deb ishoniladigan 178 ta obʼyekt mavjud.
Soʻnggi eʼlon faqat ajdodlar qoldiqlariga tegishli boʻlib, bu 2025 yilda Oksfordga tashrif buyurgan Naga delegatsiyasining ushbu obʼyektlarni qaytarishni soʻragan bayonotidan keyin sodir boʻldi.
Koʻplab osori-atiqalar mustamlakachilik davrida Britaniya maʼmurlari tomonidan musodara qilingan
Muzey direktori, professor Lora Van Brukxoven shunday dedi: «Bu lahzaga yetib kelish uchun uzoq yoʻl bosib oʻtildi».
«Biz bilamizki, bu hafta oʻsha oʻtmishga nazar tashlaganda ham qaygʻu, ham mahzunlikni his qiladigan, shuningdek, yarashish va shifo topish yoʻlida ishlayotganimizda umid paydo boʻladigan hafta boʻladi».
Qarordan soʻng, Pitt Rivers muzeyi hozirda Naga delegatsiyasi bilan rasmiy topshirish marosimini tashkil qilmoqda.
Shundan soʻng Naga xalqi oʻz ajdodlarining qoldiqlarini uyiga kuzatib boradi, ulardan baʼzilari bir asrdan koʻproq vaqt ichida birinchi marta vataniga qaytadi.